Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өсімдік көбейту техникасы
Өсімдік көбейту техникалары
шарап шаруашылығында қабаттастырудың қолданылуы
Plant propagation technique
the plant propagation techniques
the use of layering in viticulture
Қабаттастыру – өсімдіктің сабағы немесе бұтағы аналық өсімдікке жалғасқан күйде тамыр дамуын жақсарту үшін манипуляцияланатын вегетативтік көбейту техникасы. Тамырлар қалыптасқаннан кейін, жаңа өсімдікті аналық өсімдіктен бөліп, отырғызуға болады. Бағбандар қабаттастыруды құнды өсімдіктерді көбейту үшін пайдаланады. Табиғи қабаттастыру әдетте бұтақ жерге тиген кезде пайда болады, содан кейін ол қосымша тамырларды өсіреді. Кейіннен аналық өсімдікпен байланыс үзіліп, нәтижесінде жаңа өсімдік пайда болады. Бағбандық қабаттастыру процесі әдетте ішкі сабақты ашық қалдыру үшін мақсатты аймақты жаралауды және қажет болған жағдайда тамырдандыру қоспаларын қолдануды қамтиды. Жерге қабаттастыруда немесе қарапайым қабаттастыруда сабақ төмен иіліп, мақсатты аймақ топыраққа көміледі. Бұл өсімдіктер бақшаларында көптеген өсімдіктердің табиғи қабаттастыруын имитациялау үшін жасалады, мысалы, бүйір бұталары жерге иіліп, ұшы топыраққа тиеді, содан кейін тамырлар өсіп, бөлінгеннен кейін жеке өсімдік ретінде өсе береді. Қандай жағдай болмасын, тамыр түзілу процесі бірнеше аптадан бір жылға дейін созылуы мүмкін. Сабақты көмуді қажет етпейтін ауа қабаттастырудың екі әдісі бар. Сақина тәрізді ауа қабаттастыруда ашық жара шпагнум мүжігі сияқты өсу ортасымен жабылып, пластик сияқты материалмен оралады. Тамырлар ортаға өседі және белгілі бір уақыттан кейін сабақ бастапқы өсімдіктен бөлінеді. Турникет тәрізді ауа қабаттастыру ауа қабаттастыруға ұқсас әдіс, бірақ жара жасаудың орнына, сабаққа сым оралып, ұштары тығыз болғанша бұралады. Қабаттастыру кесінділер алуға қарағанда күрделірек, бірақ көбейтілген бөлік тамырлар пайда болған кезде аналық өсімдіктен су мен қоректік заттарды алуын жалғастырады. Бұл тамырлары баяу өсетін немесе үлкен бөліктерді көбейту қажет болғанда маңызды. Қабаттастыру бонсай көбейтуде жиі қолданылады; сонымен қатар, жаңа тамырлар жасау және қолданыстағы тамырларды жақсарту үшін де қолданылады.
Layering is a vegetative propagation technique where the stem or branch of a plant is manipulated to promote root development while still attached to the parent plant. Once roots are established, the new plant can be detached from the parent and planted. Layering is utilized by horticulturists to propagate desirable plants. Natural layering typically occurs when a branch touches the ground, whereupon it produces adventitious roots. At a later stage the connection with the parent plant is severed and a new plant is produced as a result. The horticultural layering process typically involves wounding the target region to expose the inner stem and optionally applying rooting compounds. In ground layering or simple layering, the stem is bent down and the target region is buried in the soil. This is done in plant nurseries in imitation of natural layering by many plants such as brambles which bow over and touch the tip on the ground, at which point it grows roots and, when separated, can continue as a separate plant. In either case, the rooting process may take from several weeks to a year. There are two methods of air layering, which do not involve burying the stem. In ring air layering, the exposed wound is covered in a growth medium such as sphagnum moss, and wrapped in a material such as plastic. The roots grow into the medium and after a period of time, the stem is separated from the original plant. Tourniquet air layering has a similar method to air layering, except that instead of creating a wound, a wire is wrapped around the stem and the ends are twisted until it is very tight. Layering is more complicated than taking cuttings, but has the advantage that the propagated portion continues to receive water and nutrients from the parent plant while it is forming roots. This is important for plants that form roots slowly, or for propagating large pieces. Layering is used quite frequently in the propagation of bonsai; it is also used as a technique for both creating new roots and improving existing roots.
Әдіс және процесс
Төмен өсетін сабақ жерге иіліп, қазылған шұңқырға тигізіліп, содан кейін киім ілгіш сияқты иілген сыммен бекітіліп, топырақпен жабылады. Бірақ, иілген сабақтың жаңа өсімдікке айналуы үшін жапырақтарының бірнеше сантиметрі жер бетінде қалуы тиіс. Жерге көму алдында сабақтың төмен қараған бөлігінен қабықтың бір бөлігін алып тастау тамыр түбіріп өсу процесіне көмектеседі. Егер тамырландыру гормоны қолданса, сабақ түйіннің астынан кесілуі керек. Содан кейін кесілген жер тісқабық немесе ұқсас ағаш тілімшесімен ашылып, гормон жерге көму алдында жағылады. Көмілген сабақ бөлігі топыраққа тамыр жіберіп, жаңа тамырлар өсіреді, ал жоғарыдағы бөлігі жеке жаңа өсімдік ретінде өседі. Сабақтың ұшы жеткілікті өскеннен кейін бұл процесті қайталап, дөңгелектелген, ара-ара көмілген сабақтармен байланысқан өсімдіктер қатарын жасауға болады. Өсімдіктің үстіңгі жағы тікке жақын болғанда жақсы нәтижелерге қол жеткізіледі. Процесс аяқталғаннан кейін, көмілген бөлігі тамырлар пайда болғанша үнемі суарылуы керек. Жаңа жеке өсімдік өздігінен өмір сүруге жеткілікті күшті болу үшін бір-екі жылға дейін уақыт қажет болуы мүмкін. Ол күшті болғанда, түпкі сабақ жерге кірген жерінен кесіліп, екі өсімдік бөлінеді.
A low growing stem is bent down to touch a hole dug in the ground, then pinned in place using something shaped like a clothes hanger hook and covered over with soil. However, a few inches of leafy growth must remain above the ground for the bent stem to grow into a new plant. Removing a section of skin from the lower facing stem part before burying may help the rooting process. If using rooting hormone, the stem should be cut just beneath a node. The resultant notch should be wedged open with a toothpick or similar piece of wood and the hormone applied before burying. The buried stem part then grows new roots which take hold in the soil while the above parts grow as individual new plants. Once the end of the stem has grown long enough the process can be repeated, creating the appearance of a row of plants linked by humped, intermittently buried stems. Better results can be achieved when the top of the plant is closer to the vertical. Once the process is completed, the buried section should be kept well watered until roots begin to form. The new individual plant may require one to two years before it is strong enough to survive on its own. When it is, the original stem should be cut where it enters the ground, thereby separating the two plants.
Өсімдіктер түрлері мен пайдасы
Қабаттастыру жыныстық көбеюді қамтымайтындықтан, жаңа өсімдіктер түпнұсқа өсімдіктің клондары болып табылады және сол өсімдікке тән қасиеттерді көрсетеді. Бұған гүлдері, жемістері және жапырақтары да кіреді. Өсімдіктерді таңдауда көбінесе иілгіш сабақты өсімдіктер қарастырылады. Каскадтық немесе жайылатын өсімдіктерді күткенде қарапайым қабаттастыру тиімдірек болуы мүмкін. Мұндай өсімдіктер осылай көбейе береді, сондықтан жаңа бұтақтарды отырғызу арқылы тұқым себудің қажеті болмай, қосымша өсімдіктер алуға болады. Өсімдік тым үлкейіп, ыдыстан төгіліп жатса, қарапайым қабаттастыру көмектеседі. Ұзын сабақты тамырданғанша басқа ыдысқа қабаттап, топыраққа жақындатады.
As layering does not involve sexual reproduction, new plants are effectively clones of the original plant and will exhibit the same characteristics. This includes flower, fruit and foliage. Plant selection usually involves plants with a flexible stem. Simple layering can be more attractive when managing a cascading or spreading plant. These plants tend to propagate in this manner anyway, and potting a new limb will give extra plants without having to sow new seed. Simple layering can also help when a plant has overgrown its pot and is drooping over the side. The long stem is layered into another pot until it roots, thus bringing it back to soil level.
Жер қабаттануы
Жер қабаттастыру немесе үйінді қабаттастыру – танымал Маллинг Мертон тұқымдас клоналды алма қауыртөсімдерін көбейтудің әдеттегі тәсілі. Онда бастапқы өсімдіктер топыраққа орналастырылады, ал сабағы көлденеңге жақын болып орналасады, бұл бүйректерді жоғары қарай өсуге итермелейді. Олар басталып кеткеннен кейін, бастапқы сабақ ұшынан белгілі бір қашықтыққа дейін көміледі. Өсу маусымының соңында жанама бұтақтар тамыр жарып, өсімдік тыныш күйде болғанда оларды бөліп алуға болады. Олардың бір бөлігі қауыртөсімдерді жапсыру үшін пайдаланылады, ал қалғандары келесі өсу маусымының өнімдерін өсіру үшін питомникте қайта қолданылады. Жер қабаттастыру бонсай ағаштарында көзге көрінетін жер үсті тамырларын, "небари" деп аталатынын қалыптастыру үшін қолданылады.
Ground layering or mound layering is the typical propagation technique for the popular Malling Merton series of clonal apple root stocks, in which the original plants are set in the ground with the stem nearly horizontal, which forces side buds to grow upward. After these are started, the original stem is buried up to some distance from the tip. At the end of the growing season, the side branches will have rooted, and can be separated while the plant is dormant. Some of these will be used for grafting rootstocks, and some can be reused in the nursery for the next growing season's crop. Ground layering is used in the formation of visible surface roots, known as "nebari", on bonsai trees.
Ауа қабаттануы
Ауамен қабаттастыру (немесе маркоткалау) кезінде, мақсатталған жер 4 см-ге дейін тік кесіліп жараланады және тісқабық немесе осыған ұқсас затпен ашық ұсталады, немесе қабықтың бір бөлігі алынып тасталады. Содан кейін жара ылғалды ұстап тұратын ортамен, мысалы, сфагнум еңгеш немесе матамен оралады, одан әрі ылғалды жоғалтуды немесе жаңбыр сияқты артық судың енуін болдырмау үшін пластик пленкамен немесе басқа да ылғал кедергісімен оралады, пленка бұтаққа байланып немесе жабыстырылады. Тамыр өсуін жеделдету үшін жараға көбінесе тамыр түзгіш гормон жағылады. Жарадан жеткілікті тамырлар өскеннен кейін, сабақ аналық өсімдіктен бөлініп, отырғызылады, жаңа тамырлар жақсы сіңіп кеткенше күшті күннен қорғап, құрғап кетпеуіне бақыт жасалады. Қабаттың жеткілікті тамырлар өсіруіне бірнеше аптадан бастап бір немесе бірнеше вегетациялық маусымға дейін уақыт қажет болуы мүмкін; бұл көбінесе өсімдік түріне және аналық өсімдіктің өнімділігіне байланысты.
In air layering (or marcotting), the target region is wounded by an upward 4 cm long cut and held open with a toothpick or similar, or a strip of bark is removed. The wound is then surrounded with a lump of moisture retaining medium such as sphagnum moss or cloth, and then further surrounded by a moisture barrier such as plastic film tied or taped to the branch to prevent moisture loss or ingress of too much water as from rain. Rooting hormone is often applied to the wound to encourage root growth. When sufficient roots have grown from the wound, the stem is removed from the parent plant and planted, taking care to shield it from too much sun and to protect it from drying out until the new roots take hold. It can take the layer from a few weeks to one or more growing seasons to produce sufficient roots; this is largely dependent on the plant species and the vigor of the parent plant.