Бразилия тарихындағы заманауи кезең

Бразилия тарихы: 1985 жылдан бергі кезең, әскери диктатурадан демократияға көшу, жаңа Республика, Танкредо Невес сайлауы. Бразилия саясаты.

19 мин оқу

100%

Дереккөз: History of Brazil (1985–present) — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Бразилия тарихындағы қазіргі заманғы кезең

Бразилия тарихының 1985 жылдан қазіргі уақытқа дейінгі кезеңі, сондай-ақ Алтыншы Бразилия Республикасы немесе Жаңа Республика деп аталады. Бұл Бразилия тарихындағы қазіргі заманғы кезең, 1964 жылғы төңкерістен кейін орнатылған 21 жылдық әскери диктатурадан кейін азаматтық үкіметтің қайта орнатылуымен басталды. Демократияға келіссөздер арқылы көшу Конгресс арқылы Танкредо Невестің тікелей емес сайлауымен шешілді. Невес Бразилия демократиялық қозғалысы партиясының (MDB) мүшесі болды, бұл әскери режимге қарсы оппозициялық партия еді. Ол 1964 жылдан бері сайланған алғашқы азаматтық президент болды. Невес, әскери президенттердің соңғысы, генерал Жоао Фигейредоның орнын басатын болды, олар бұрынғы президенттер тағайындаған еді. Бұл кезең 1889 жылдан 1930 жылға дейінгі Бразилия Республикасының алғашқы кезеңі – Ескі Республикамен (República Velha) салыстырғанда Жаңа Республиканың (Nova República) жаңа дәуірі деп жарияланды. Бұл Бразилия Республикасының қазіргі кезеңінің және елдің қайта демократиялануынан кейін құрылған саяси институттардың символына айналды. Президенттікке сайланған Танкредо Невес инаугурация алдында ауырып, оған қатыса алмады. Оның кандидаттығынан вице-президент Жозе Сарни президенттік міндетін атқарушы болып тағайындалды және Невестің орнына президенттік қызметін атқарды. Невес ант бермей қайтыс болғандықтан, Сарни президенттікке ие болды. Жаңа Республиканың алғашқы кезеңі, 1985 жылы Жозе Сарнидің инаугурациясынан 1990 жылы Фернандо Коллордың инаугурациясына дейін, көбінесе 1967-1969 жылдардағы конституцияның күшінде болғандықтан, атқарушы биліктің вето құқығы болғандықтан және президент жарлықтармен басқаруға қабілетті болғандықтан, өтпелі кезең деп есептеледі. 1988 жылы жасалған Бразилияның қазіргі конституциясы 1990 жылы толық күшіне енгеннен кейін бұл кезең аяқталды деп саналды. 1986 жылы ел үшін жаңа Конституцияны әзірлеу және қабылдау үшін Ұлттық Конституциялық Ассамблеяға сайлау жарияланды. Конституциялық Ассамблея 1987 жылдың ақпан айында жұмысын бастап, 1988 жылдың 5 қазанында аяқтады. Бразилияның қазіргі Конституциясы 1988 жылы жарияланып, демократиялық институттарды нығайтты. Жаңа Конституция әскери режимнен қалған авторитарлық заңнаманы жойды. 1989 жылы Бразилияда 1964 жылғы төңкерістен бері халықтың тікелей дауысымен президенттік сайлау өтті. Фернандо Коллор сайлауда жеңіске жетіп, 1990 жылдың 15 наурызында 1988 жылғы Конституция бойынша сайланған алғашқы президент ретінде инаугурацияланды. Содан бері конституциялық тәртіп бұзылмаған жеті президенттік мерзім өтті:
бірінші мерзімде президенттер Коллор мен Итамар Франко қызмет етті. Коллор 1992 жылы сыбайлас жемқорлық айыптары бойынша қызметтен алынып, вице-президент Итамар Франко оның орнына келді;
екінші және үшінші мерзімдер Фернандо Энрике Кардосоның басшылығымен 1995 жылдан 2002 жылға дейін өтті;
төртінші және бесінші президенттік мерзімдерде Луис Инасио Лула да Силва 2003 жылдан 2010 жылға дейін президент болды;
алтыншы мерзім Дилма Русефтің бірінші басшылығы болды, 2011 жылдан 2014 жылға дейін;
жетінші мерзім 2014 жылы Русефтің қайта сайлануынан кейін басталды. Оның екінші мерзімі 2018 жылы аяқталуы тиіс еді, бірақ 2016 жылы ол бюджеттік және қаржылық жауапкершілік заңдарын бұзды деген айыптаулар бойынша импичментке ұшырады. Оның вице-президенті Мишел Темер 2016 жылдың 31 тамызында оның орнына келді.
сегізінші мерзім 2019 жылдан 2022 жылға дейін Жаир Болсонарудың басшылығымен өтті;
тоғызыншы және қазіргі мерзім – Луис Инасио Лула да Силваның үшінші президенттік мерзімі, ол 2023 жылдан 2026 жылға дейін созылуы күтілуде.

Brazilian history from 1985 to the present, also known as the Sixth Brazilian Republic or New Republic, is the contemporary epoch in the history of Brazil, beginning when civilian government was restored after a 21 year long military dictatorship established after the 1964 coup d'état. The negotiated transition to democracy reached its climax with the indirect election of Tancredo Neves by Congress. Neves belonged to the Brazilian Democratic Movement Party (MDB), the former controlled opposition to the military regime. He was the first civilian president to be elected since 1964. Neves was set to take over from general João Figueiredo, the last of the military presidents appointed by their predecessor. The transition was hailed as the dawn of a New Republic (Nova República) in contrast with Old Republic (República Velha), the first epoch of the Brazilian Republic, from 1889 until 1930. It became synonymous with the contemporary phase of the Brazilian Republic and the political institutions established in the wake of the country's re democratization. President elect Tancredo Neves fell ill on the eve of his inauguration and could not attend it. His running mate, José Sarney, was inaugurated as vice president and served in Neves' stead as acting president. As Neves died without having ever taken the oath of office, Sarney then succeeded to the presidency. The first phase of the New Republic, ranging from the inauguration of José Sarney in 1985 until the inauguration of Fernando Collor in 1990, is often considered a transitional period as the 1967–1969 constitution remained in effect, the executive still had veto powers, and the president was able to rule by decree. The transition was considered definitive after Brazil's current constitution, drawn up in 1988, entered full effect in 1990. In 1986, elections were called for a National Constituent Assembly that would draft and adopt a new Constitution for the country. The Constituent Assembly began deliberations in February 1987 and concluded its work on 5 October 1988. Brazil's current Constitution was promulgated in 1988 and completed the democratic institutions. The new Constitution replaced the authoritarian legislation that still remained from the military regime. In 1989 Brazil held its first elections for president by direct popular ballot since the 1964 coup. Fernando Collor won the election and was inaugurated on 15 March 1990, as the first president elected under the 1988 Constitution. Since then, seven presidential terms have elapsed, without rupture to the constitutional order:
the first term was served by presidents Collor and Itamar Franco. Collor was impeached on charges of corruption in 1992 and resigned the presidency, being succeeded by Itamar Franco, his vice president;
the second and third terms corresponded to Fernando Henrique Cardoso's administration, from 1995 to 2002;
in the fourth and fifth presidential terms Luiz Inácio Lula da Silva served as president, from 2003 to 2010;
the sixth term was Dilma Rousseff's first administration, from 2011 to 2014;
the seventh term was started following Rousseff's 2014 reelection. Her second term was due to end in 2018, but in 2016, she was impeached based on accusations for violations of budget and fiscal responsibility laws. Her vice president, Michel Temer, succeeded her on 31 August 2016.
the eighth term was Jair Bolsonaro's administration, from 2019 to 2022;
the ninth and current term is Luiz Inácio Lula da Silva's third term as president, expected to last from 2023 to 2026.

Демократияға көшу

Соңғы әскери президент Жоао Фигейредо жалпы кешірім заңын бекітті және Гейзельдің "тартылу" саясатын саяси жүйені біртіндеп ашуға айналдырып, "осы елді демократияға айналдырғым келеді" деді. 1985 жылы әскери режимді аяқтаған және 1988 жылы жаңа, демократиялық Конституция қабылдануына ықпал еткен демократияға өту, алайда, қиындықтарға толы болды. Катал мінезділер саяси ашылуға бірқатар террористік шабуылдармен жауап берді. 1981 жылдың сәуір айында ұзаққа созылған бомбалаулар мен басқа да зорлық-зомбылықтардан кейін бомба мерзімінен бұрын жарылып, көлікте болған бір адам қаза танып, екіншісі ауыр жарақат алды. Олардың "Бірінші армияның" тікелей бұйрығымен DOI CODI-мен терроризм қызметін істегені анықталды, бірақ ешкім жазаланбады. Осы оқиға және режимнің немқұрайлылығы халықтың әскери билікті тоқтатуға деген ниетін күшейтті. Бұдан өзге, Фигейредо инфляцияның күрт өсуі, өнімділіктің төмендеуі және шетелдік қарыздың артуы сияқты маңызды мәселелерге де тап болды.

1980 жылдардағы "жоғалған онжылдық": тұрақсыздық, инфляция және дағдарыс

Саяси либерализация және әлемдік экономиканың төмендеуі Бразилияның экономикалық және әлеуметтік проблемаларына себеп болды. 1978 және 1980 жылдары Сан-Паулу маңындағы өнеркәсіптік аймақта ірі ереуілдер өтті. Наразылар жалақының инфляция деңгейіне индекстелуі қанағаттанарлық өмір сүру стандартынан төмен екенін мәлімдеді. Одақтардың басшылары, соның ішінде болашақ үш мәрте президенттікке үміткер және президент Луис Инасио да Силва, ұлттық қауіпсіздік заңдарын бұзғаны үшін тұтқындалды. Халықаралық валюта қоры (ХВҚ) Бразилияға ауыр үнемдеу бағдарламасын таңды. Бұл бағдарлама бойынша Бразилия инфляциямен күресу үшін жалақыны ұстап тұруға міндетті болды. Солтүстік, солтүстік-шығыс және тіпті Рио-Гранде-ду-Сулда кедей ауыл тұрғындары пайдаланылмаған жеке меншік жерлерін басып алды, бұл үкіметті жаңа жер реформасы министрлігін құруға мәжбүр етті. Қоғамдық өзгерістердің негізгі дауысы болған Рим-католик шіркеуімен қарым-қатынас 1980 жылдардың басында саяси және жер реформасы мәселелеріне қатысқан шетелдік дін қызметкерлерін елден шығарумен шиеленістің шыңына жетті. Артудағы қарызға қарсы күресу үшін Фигейредо әкімшілігі экспортқа – азық-түлік, табиғи ресурстар, автомобильдер, қару-жарақ, киім-кешек, аяқ киім, тіпті электр энергиясына басымдық берді және шетелдік компаниялардың мұнайды барлауын кеңейтті. Сыртқы саясатта Бразилияның экономикалық дамуына үлес қосатын кез келген елмен байланыс орнату мақсаты қойылды. Вашингтонмен белгілі бір қашықтық сақталды, ал солтүстік-оңтүстік диалогына ерекше мән берілді. 1983 жылы экономика құлдырады, жалпы ішкі өнім 5,0% төмендеді, бұл инфляцияның өсуімен және саяси басшылықтың нәтижесіздігімен күшейді. Фигейредоның жүрек ауруы АҚШ-та ота жасатуға себеп болды, ол оқиғаны бақылаудан шығарды. Бразилиялықтардың миллиондағысы барлық ірі қалаларда көшеге шығып, келесі президентті тікелей сайлауды (Diretas Já!) талап етті. 1984 жылдың сәуір айында Конгресс халықтың тілегін орындау үшін қажетті дауысқа қол жеткізе алмады, сондықтан таңдау сайлау коллегиясына жүктелді. Фигейредо белгілі бір үміткерді қолдау үшін күш қолданбады, сондықтан кандидаттар сайлау коллегиясының дауысын алуға тырысып, бұл жарысқа айналды.

Political liberalization and the declining world economy contributed to Brazil's economic and social problems. In 1978 and 1980, huge strikes took place in the industrial ring around São Paulo. Protesters asserted that wage increases indexed to the inflation rate were far below an acceptable standard of living. Union leaders, including the future three time presidential candidate and president Luíz Inácio da Silva, were arrested for violating national security laws. The International Monetary Fund (IMF) imposed a painful austerity program on Brazil. Under that program, Brazil was required to hold down wages to fight inflation. In the north, northeast, and even in Rio Grande do Sul, impoverished rural people occupied unused private land, forcing the government to create a new land reform ministry. Tension with the Roman Catholic Church, the major voice for societal change, peaked in the early 1980s with the expulsion of foreign priests involved in political and land reform issues. To attack the soaring debt, Figueiredo's administration stressed exports — food, natural resources, automobiles, arms, clothing, shoes, even electricity — and expanded petroleum exploration by foreign companies. In foreign relations, the objective was to establish ties with any country that would contribute to Brazilian economic development. Washington was kept at a certain distance, and the north–south dialogue was emphasized. In 1983, the economy floundered as the gross domestic product declined by 5.0%, the impact of which was accelerated by rising inflation and the failure of political leadership. Figueiredo's heart condition led to bypass surgery in the United States, removing him from control of the situation. In an impressive display, millions of Brazilians took to the streets in all the major cities demanding a direct vote (Diretas Já!) in the choice of the next president. In April 1984, Congress failed to achieve the necessary numbers to give the people their wish, and the choice was left to an electoral college. Figueiredo did not act forcefully to back a preference, so it became a scramble as candidates pursued the collegial votes.

Өтпелі кезең: Танкредоның сайлануы, азаматтық үкімет қалпына келтіру, Сарни жылдары және 1988 жылғы Конституция

1984 жылы Бразилияның ірі қалаларында көптеген қоғамдық демонстрациялар өтті, олар әскери биліктің жалғаса алмайтынын нақты көрсетті. Бразилиялықтар президентті тікелей сайлауға (Diretas Já) шақыруды көздеп, сайлау жүйесін өзгертуді талап ете бастады. Қоғамдық қысым күшейген сайын оппозициялық Бразилия демократиялық қозғалысы партиясы (Partido do Movimento Democrático Brasileiro, PMDB) бұл өзгерістерді жүзеге асыру үшін заң жобасын ұсынды. Конгресс үкіметті қолдаушы Демократиялық әлеуметтік партия (PDS, бұрынғы ARENA) бақылауында болғандықтан, заң қабылданбады. Минас-Жерайс штатынан шыққан Танкредо Невес, 1950-ші жылдары Гетулио Варгастың әділет министрі, сондай-ақ бұрынғы федералды депутат, сенатор және премьер-министр, жағдайды қолға алды. Невес адалдығымен танымал болды және PMDB мен PDS-тен бас тарғандар құрған Либералды фронт партиясы (PFL) арасында одақ құра алды. Демократиялық одақ (Aliança Democrática) 1984 жылғы саяси өзгерістер мен әскери биліктің аяқталуын талап ететін талаптарды қолдады. Партия Невесті Пауло Малуфқа қарсы оппозициялық кандидат ретінде ұсынды. Невес 1985 жылдың 15 қаңтарында Парламенттің көпшілік дауысымен сайланды. Алайда, Невес наурыз айында инаугурацияға бір күн бұрын құлап, 21 сәуірде қайтыс болды, сондықтан президенттік вице-президент Жозе Сарниге (президент, 1985–90) көшті, ол ұзақ жылдар бойы әскери режимді қолдаған адам еді. 1985 жылы жаңа режимге жылдам өту үміті күңкіреп, бразилиялықтар оқиғалардың өрбуін қызықтаумен бақылады. 1822, 1889, 1930, 1946 және 1964 жылдардағы режимдердің өзгеруі сияқты, 1985 жылғы өзгеріс те ұзақ және қиын болды. Сарни үкіметі Танкредоның әскери режимнен мұра еткен Конституцияға түзетулер енгізу және ел үшін жаңа демократиялық конституцияны әзірлеу және қабылдау үшін толық өкілеттігі бар Ұлттық құрылтайды шақыру туралы уәделерін орындады. Әскери билікке қарсы азаматтық қарсылықты ұйымдастырған Улисс Гимараес, құрылтайдың төрағасы болып сайланды, ол 1987 жылдың ақпанынан 1988 жылдың қазанына дейін жұмыс істеді. 1988 жылдың қазан айында Құрылтай жаңа конституцияны қабылдады, ол сөз бостандығы, тәуелсіз мемлекеттік прокуратура (Ministério Público), экономикалық бостандық, тікелей және еркін сайлау және барлық азаматтарға арналған денсаулық сақтау сияқты азаматтық және қоғамдық құқықтарды қалпына келтірді. Бұған қоса, жергілікті және аймақтық билік органдарына өкілеттік берілді. Саяси ауысу дами келе, экономика жоғары инфляция мен тоқырауға ұшырады. Сарни инфляцияны бақылауға бағытталған бірнеше экономикалық жоспарларды іске қосты: Плано Крузадо 1, Плано Крузадо 2, Плано Верао. Олардың барлығы мемлекеттік бағаны реттеуді, бағаны тоқтатуды және ақырында ұлттық валютаны өзгертуді қамтыды. Сарни президенттігі кезінде Бразилия үш валюта бірлігін пайдаланды: крузейро, крузадо және крузадо ново. Ішкі экономикалық қиындықтар 1988 жылы Бразилияның халықаралық қарызы бойынша төлемдерді тоқтатуға әкелді. Бұл Бразилия үшін халықаралық қаржы нарықтарын жапты және экономикалық жағдайын нашарлатты. Бастапқы төмендеуге қарамастан, инфляция экономикалық жоспарларға дейін болған деңгейден жоғары болды, 1990 жылы айына 84%-ға жетті. Инфляциямен күресудегі үкіметтің сәтсіздігі нәтижесінде саяси ауысуды жетекшілік еткен партиялар 1989 жылғы сайлауда жеңіліске ұшырады, бұл жаңа Конституция бойынша өткен алғашқы сайлау және 1964 жылғы әскери төңкерістен кейін тікелей халықтық дауыс беру арқылы өткен алғашқы президенттік сайлау болды.

In 1984, many public demonstrations were held in major Brazilian cities which made it clear that military rule could not continue. Brazilians started to demand change in the electoral system, aiming to directly elect the President (Diretas Já). As public pressure built up, the opposition Brazilian Democratic Movement Party (Partido do Movimento Democrático Brasileiro, PMDB) proposed a legislation to implement this change As Congress was controlled by the pro government Democratic Social Party (PDS, formerly ARENA), the law failed to pass. Tancredo Neves of Minas Gerais, Getúlio Vargas' minister of justice in the 1950s, and former federal deputy, senator, and prime minister, seized the momentum. Neves had a reputation for honesty and was able to build up an alliance between the PMDB and defectors from the PDS who founded the Liberal Front Party (PFL). The Democratic Alliance (Aliança Democrática) presented itself as supporting 1984 demands for political change and the end of military rule. The party presented Neves as an opposition candidate against Paulo Maluf. Neves was elected by a majority vote of the Parliament on January 15, 1985. However, Neves collapsed the night before his inauguration in March, and died on April 21, so the presidency passed to Vice President José Sarney (president, 1985–90), long time supporter of the military regime. The hope that 1985 would provide a quick transition to a new regime faded as Brazilians watched the turn of events in a state of shock. Like the regime changes of 1822, 1889, 1930, 1946, and 1964, the 1985 change also proved to be long and difficult. Sarney's government fulfilled Tancredo's promises of amending the Constitution inherited from the military regime and calling elections for a National Constituent Assembly with full powers to draft and enact a new democratic constitution for the country. Ulysses Guimarães, who led the civilian resistance to the military rule, was chosen by his fellow Assembly members to preside over the Constituent Assembly, which sat in session from February 1987 to October 1988. The Constituent Assembly proclaimed a new constitution in October 1988 and restored civil and public rights such as freedom of speech, independent public prosecutors (Ministério Público), economic freedom, direct and free elections and universal healthcare. It also de centralized government, empowering local and state governments. As the political transition developed, the economy suffered high inflation and stagnation. Sarney tried to control inflation with many economic plans: Plano Cruzado 1, Plano Cruzado 2, Plano Verão. All of them included government price controls, price freezes and ultimately a change in the national currency. During Sarney's presidency, Brazil had three currency units: the cruzeiro, the cruzado and the cruzado novo. Economic domestic troubles led to default on Brazil's international debt in 1988. This closed international financial markets for Brazil and its economic situation worsened. Despite the initial decrease, inflation returned higher than before the economic plans, reaching 84% a month in 1990. The government's inability to deal with inflation ultimately led parties that had led the political transition to lose the 1989 elections, the first elections under the new Constitution and the first presidential elections to take place by direct popular ballot since the 1964 military coup.

Коллор және Франко әкімшілігі (1990-1994)

29 жылдан кейін алғашқы тікелей президенттік сайлау 1989 жылғы 15 қазанда (бірінші тур) және 1989 жылғы 15 қарашада (екінші тур) өтті. Фернандо Коллор де Мелло 53% дауыспен екінші турда жеңіске жетті. Коллордың бағдары Сарни әкімшілігінің жемқорлығына қарсы күресу және 21 жылдық әскери биліктен азаматтық үкіметке өтуді аяқтауға бағытталған. Экономикалық өзгерістер өрбудегі инфляцияны бақылауға және жаңғыртуға ұмтылды. Ол сайлаушылардың үлкен қолдауын алғанмен, әкімшіліктің парламенттегі базасы шағын болды, себебі Коллордың жақында құрылған партиясында аз ғана депутаттар мен сенаторлар болмады және Демократиялық одақтан бөлінген партиялардың – Бразилиялық Демократиялық қозғалыс партиясының (PMDB), Либералдар партиясының (PFL) және Социал-демократтар партиясының (Бразилиялық Социал-демократиялық партиясы, PSDB) – қысымына тап болды. Оның алғашқы қадамы Plano Collor деп аталды: барлық жинақ шоттары мен қаржылық инвестициялар тоқтатылды, ал ұлттық валюта cruzado novo-дан cruzeiro-ға ауыстырылды (NCz$1,000 = Cr$1). Plano Collor бастапқыда сәтті болды, бірақ алты айдан кейін инфляция қайтадан өскендіктен, негізгі мақсатына жете алмады. Бұл Коллордың беделін төмендетті. Экономикалық өзгерістер импорт кедергілерін жоюды және жергілікті компанияларды халықаралық бәсекеге ұшыратуды қамтыды. Көптеген компаниялар банкротқа ұшырады немесе сатылды, жұмыссыздық өсті және үкіметке қолдау азайды. 1990 жылғы 15 қазанда парламент сайлауы өтті, үкімет Конгресте сенімді база құра алмады және президент саяси қолдауын жоғалта бастады. 1991 жылғы мамырда Коллордың інісі Педро Коллор оны жемқорлыққа, атап айтқанда, оның сайлау кампаниясының қазынашысы Пауло Сезар Фариас ұйымдастырған ықпалды сату схемасын мақұлдады деп айыптады. Конгресс және Бразилия Федералды полициясы тергеуді бастады. Бірнеше айдан кейін тергеу барысында және қысым күшейгенде, Коллор ұлттық теледидар арқылы халықтан қолдау сұрады, көшеге шығып, төңкерісшіл күштерге қарсы наразылық білдіруге шақырды. 1992 жылғы 11 тамызда União Nacional dos Estudantes (UNE) ұйымымен ұйымдастырылған студенттер мыңдаған болып көшеде Коллорға қарсы наразылық көрсетті. Олар жиі өздерінің беттерін бояды, көбінесе тудың және наразылықтың қара түстерінің қоспасында, осылайша оларды "Cara pintada" (Боялған беттер) деп атады. 1992 жылғы 26 тамызда конгресс тергеуінің соңғы есебі жарияланды, онда Фернандо Коллордың жеке шығыстарын Пауло Сезар Фариас ықпалды сату схемасы арқылы жинаған ақшамен төлегені дәлелденді. Импичмент процесі 1992 жылғы 29 қыркүйекте Конгресс палатасында басталды. Коллор импичментке ұшырап, кейіннен 441 дауыспен 38 дауысқа қарсы дауыс беру арқылы қызметтен алынды. Фернандо Коллор Бразилия Сенаты оның импичментіне дауыс беруге дайындалғанға дейін өкілдігінен кетті. Сенат оны саяси құқықтарынан сегіз жылға айырды, импичментке тартты. Оның вице-президенті Итамар Франко Коллордың қалған мерзіміне президенттік міндетін атқарды. Франко Коллордан алшақтап, PMDB, PFL және PSDB-ның негізгі басшыларын қамтитын коалициялық үкімет құруға жағдай жасады. Франко Фернандо Энрике Кардосоны Қаржы министрі етіп тағайындады және оған инфляцияны бақылау міндетін жүктеді – 1990 жылдан 1995 жылға дейінгі орташа жылдық инфляция деңгейі 764% құрады. Кардосо табысты тұрақтандыру бағдарламасын, Plano Real-ды жасады, ол инфляцияны жылына 6%-ға дейін төмендетті. Франконың беделі көтеріліп, ол Кардосоны өзінен кейін президенттікке қолдады. 1993 жылы өткен референдумда халық 1889 жылы Республика жарияланғанынан бері алғаш рет мемлекеттің басқару формасын (монархия немесе республика) шешуге мүмкіндік алды; республикалық басқару формасы басым болды. Сол референдумда бразилиялық халық 1963 жылдан бері алғаш рет үкімет жүйесін (парламенттік немесе президенттік) таңдауға мүмкіндік алды және президенттік атқарушы модель сақталды. Халықтың дауыс беру нәтижелеріне сәйкес, кейінгі Конституциялық тексеруде мемлекеттің институционалдық базасына шағын өзгерістер енгізілді, оның ішінде президенттік мерзім бес жылдан төрт жылға дейін қысқартылған Конституциялық түзету қабылданды. 1994 жылғы 3 қазанда өткен президенттік сайлауда Фернандо Энрике Кардосо 54% дауыспен сайланды.

The first direct presidential election after 29 years was held on October 15, 1989 (first round) and November 15, 1989 (second round). Fernando Collor de Mello won the runoff election with 53% of the vote for a five year term. Collor's agenda focused on fighting corruption from Sarney's administration and completing the transition from the 21 years of military rule to civilian government. Economic changes aimed to control soaring inflation and modernization. Although he had massive support amongst the voters, the administration had a small parliamentary base as Collor's recently founded party had few deputies and no senators and faced fierce opposition from parties that had splintered from the Democratic Alliance: the Brazilian Democratic Movement Party (PMDB), Liberals (PFL), and Social Democrats (Brazilian Social Democracy Party, PSDB). His first act was known as Plano Collor: all savings accounts and financial investment were frozen, and the national currency was changed from the cruzado novo to the cruzeiro (NCz$1,000 = Cr$1). Plano Collor initially succeeded, but after six months failed in its primary goal, as inflation accelerated again. This started to erode Collor's prestige. Economic changes included lifting import barriers, exposing local companies to international competition. Many companies went bankrupt or were sold, unemployment grew and support for the government deteriorated. Parliamentary elections were held on October 15, 1990, and the government failed to win a reliable base in Congress and the president began to lose political support. In May 1991, Collor's brother Pedro Collor accused him of corruption, specifically of condoning an influence peddling scheme run by his campaign treasurer, Paulo César Farias. Congress and the Federal Police of Brazil began an investigation. Some months later, with the investigation progressing and under fire, Collor went on national television to ask for the people's support, by going out on the street and protesting against coup forces. On August 11, 1992, students organized by the União Nacional dos Estudantes (UNE), thousands of students protested on the streets against Collor. They often painted their faces, frequently in a mixture of the colors of the flag and protest black, which led to calling them "Cara pintada" (Painted Faces). On August 26, 1992, the final congressional inquiry report was released, where it was proven that Fernando Collor had personal expenses paid for by money raised by Paulo César Farias through his influence peddling scheme. Impeachment proceedings began in the lower house of congress on September 29, 1992. Collor was impeached, and subsequently removed from office by a vote of 441 for and 38 votes against. Fernando Collor resigned his term in office just before the Brazilian Senate was to vote for his impeachment. The senate voted to impeach him anyway, suspending his political rights for eight years. His vice president, Itamar Franco, assumed the presidency for the remainder of Collor's term. Franco distanced himself from Collor and made arrangements for a coalition government that included the main leaders from the PMDB, PFL, and PSDB. Franco appointed Fernando Henrique Cardoso as Minister of Treasury and gave him the responsibility of controlling inflation – the average annual inflation rate from 1990 to 1995 was 764%. Cardoso put together a successful stabilization program, Plano Real, that brought inflation to 6% annually. Franco's approval ratings rose and he supported Cardoso to succeed him. A referendum held in 1993 allowed the people to decide the form of government of the state (monarchy or republic) for the first time since the proclamation of the Republic in 1889; the republican form of government prevailed. In the same referendum, the Brazilian people was able to choose again, for the first time since 1963, the system of Government (parliamentary or presidential) and the model of a presidential executive was retained. According to the results of the popular vote, only minor changes were made to the institutional framework of the State in the subsequent Constitutional Revision, including the adoption of a Constitutional Amendment that reduced the presidential term of office from five to four years. In the October 3, 1994 presidential elections, Fernando Henrique Cardoso was elected with 54% of the votes.

FHC әкімшілігі (1995-2002)

Фернандо Энрике Кардосо өзінің бірінші мерзімін 1995 жылдың 1 қаңтарында бастады және 1998 жылы қайта сайланды. Президент Кардосо Бразилияның ұзақ мерзімді тұрақтылығы мен өсуінің негізін қалыптастыруға, сондай-ақ елдегі ауқымды әлеуметтік-экономикалық теңсіздіктерді азайтуға ұмтылды. Оның Конгресске ұсынған ұсыныстарына Бразилия экономикасын шетелдік инвестицияларға ашу және әлеуметтік қамсыздандыру, мемлекеттік басқару және салық салу салаларындағы кең ауқымды реформаларды жүзеге асыру үшін конституциялық түзетулер енгізілді. Бұл реформалар мемлекеттік сектордың артық шығындарын азайтуға және үкіметтің тиімділігін арттыруға бағытталған болатын. Оның үкіметі көп жылдар бойы жоғары инфляциядан зардап шеккен елге экономикалық тұрақтылық сыйлады. Алайда, Мексика, 1997 жылғы Азия, 1998 жылғы Ресей және 1999-2002 жылдардағы Аргентина экономикалық дағдарыстары оның президенттік кезеңінде экономикалық өсу мүмкіндіктерін шектеді. Оның басқаруы кезінде көптеген мемлекеттік компаниялар жекешелендірілді және энергетика, мұнай, авиация сияқты салаларды реттеу үшін жаңа агенттіктер құрылды. Кардосо әкімшілігі сыртқы істерге де ерекше назар бөлді. Дүниежүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) қосылудан және Уругвай кезеңіне қатысудан бөлек, Бразилия Шығыс Тиморға INTERFET бейбітшілік миссиясына қатысты.

Лула әкімшілігі (2003-2010 жылдар)

2002 жылы Жұмысшылар партиясының (ЖП) Луис Инасиу Лула да Силва президенттікке 60% астам ұлттық дауыспен жеңіске жетті. 2003 жылдың 1 қаңтарында Лула Бразилияның тұңғыш сайланған солшыл президенті болып ант берді. Оның билікке келген алғашқы айларында инфляция қауіпті деңгейге жетті, бұл үкіметтің ақша-кредит саясатындағы нарықтың белгісіздігін көрсетті. Алайда, Лула өзінің алдыңғы президентінің саясатын сақтап қалғандықтан, нарықтың үкіметке деген сенімі қайта жаңғырды, яғни Орталық банк инфляцияны бақылауда ұстау міндетін жалғастырды. Осыдан бері елде экономикалық өсім мен жұмыспен қамту кеңейді. Екінші жағынан, Луланың бағытталған экономикалық саясаты оның ең радикалды солшыл жақтастарының наразылығын тудырды, бұл ЖП-да (Жұмысшылар партиясы) жарылысқа алып келді, нәтижесінде PSOL құрылды. 2005 жылы Бразилияның Еңбек партиясының (ЕП) төрағасы Роберто Жефферсон парақорлыққа қатысы барлық болды. Парламенттік тергеу комиссиясы құрылғаннан кейін Жефферсон депутаттарға үкімет қолдаған заңдарға дауыс беру үшін ай сайын жалақы төленгенін мәлімдеді. Сол жылдың тамызында, қосымша тергеуден кейін, сайлауалды кампанияның жетекшісі Дуда Мендонса 2002 жылғы ЖП-ның сайлаудағы жеңісін қаржыландыру үшін заңсыз жарияланбаған қаражатты пайдаланғанын мойындады. Екі жағдайда да қаражат жеке көздерден, сондай-ақ саяси тағайындалғандар басқаратын мемлекеттік кәсіпорындардың жарнамалық бюджеттерінен алынған, және екеуі де Дуда Мендонсаның жарнама агенттігі арқылы жымқырылған. Бұл оқиғалар "Mensalão" жанжалы деп аталды. 2007 жылдың 24 тамызында Бразилияның Жоғарғы Соты (Жоғарғы Федералдық Сот) Mensalão жанжалына қатысты 40 адамның айыптау актілерін қабылдады, олардың көпшілігі бұрынғы немесе қазіргі федералды депутаттар еді, және олардың барлығы әлі де Бразилия президентінің жақтастары болып табылды. Бұл жанжалдардың салдарынан қолдаудың жоғалғаны президенттің төмен таптардағы сайлаушылар арасындағы танымалдылығымен өтелді, олардың жан басына шаққандағы табысы жұмыспен қамтудың артуы, тұтынушыларға берілетін ішкі несиенің кеңеюі және үкіметтік әлеуметтік көмек бағдарламаларының нәтижесінде артты. Бразилияның соңғы 20 жылда көрмеген тұрақты және мықты экономикалық жағдайы, ішкі тұтынушылар мен экспорт үшін өндірістің қарқынды өсуі, сондай-ақ әлеуметтік теңсіздіктің біртекті төмендеуі Лула және ЖП-ға байланысты маңызды саясаткерлерге қатысты бірнеше сыбайлас жемқорлық жанжалдарынан кейін де Лула әкімшілігінің танымалдылығын ішінара түсіндіруге болады. Сондықтан Лула 2006 жылы қайта сайланды: бірінші турда жеңіске жақын болғаннан кейін, Лула екінші турда PSDB (Бразилияның әлеуметтік демократиялық партиясы) өкілі Жеральдо Алкминге қарсы 20 миллион дауыспен жеңіске жетті. Луланың екінші жеңісінен кейін оның беделі тағы да өсті, экономикалық және әлеуметтік жетістіктердің арқасында рекордтық 80% деңгейге жетті, бұл әскери режим аяқталғаннан бері Бразилия президенті үшін ең жоғары көрсеткіш. Луланың екінші мерзімінде экономиканы инфрақұрылымға инвестиция салу және өндірушілерге, өнеркәсіпке, саудаға және тұтынушыларға ішкі несие беруді одан әрі кеңейту шараларына баса назар аударылды. 2009 жылы Бразилияның экономикалық өсуі әлемдік қаржы дағдарысының салдарынан уақытша тоқтатылды, бұл үкіметті экономиканың автомобиль және құрылыс сияқты стратегиялық сегменттерінде уақытша салық жеңілдету саясатын жүзеге асыруға мәжбүр етті. Бұл шаралар елге ұзақ мерзімді рецессияны болдырмауға көмектесті және Бразилияның экономикалық өрлеуіне оралуын қамтамасыз етті. Луланың екінші мерзімінің тағы бір ерекшелігі - оның Бразилияның саяси ықпалын бүкіл әлемде кеңейтуге жасаған әрекеттері, әсіресе G20 (оған Бразилия және басқа да дамушы экономикалар қатысады) G8 форумын басты әлемдік талқылау аласы ретінде алмастырғаннан кейін. Ол өзінің алдыңғысы сияқты Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесін реформалауды белсенді түрде қолдады. Бразилия - Кеңеске тұрақты орын алуға ресми түрде ұмтылған төрт елдің бірі (басқалары Германия, Үндістан және Жапония). Лула өзін достық, бейбітшілік пен келісімді орнатушы мемлекет басшысы ретінде қарастырды. АҚШ президенттері Джордж Буш пен Барак Обама, Венесуэла президенті Уго Чавес, Кубаның бұрынғы президенті Фидель Кастро, Боливия президенті Эво Моралес және Иран президенті Махмуд Ахмадинежад сияқты бәсекелес елдердің басшыларымен достық қарым-қатынас орнатып, Ахмадинежадтың антисемиттік мәлімдемелеріне байланысты ел ішінде де, ел сыртында да наразылық тудырды. Лула Иранның ядролық бағдарламасы бойынша Түркия және Иран үкіметтерімен келісім жасады, бұл АҚШ (басқа ядролық державалармен бірге) елге қатысты санкцияларды күшейтуге тырысты, Иранның ядролық қару жасау мүмкіндігінен қорқып. Лула басқарған кезеңде Бразилия Армиясының ең маңызды міндеті - Гаити халқына көмек көрсету үшін құрылған Біріккен Ұлттар Ұйымының Гаитиді тұрақтандыру миссиясының негізгі күші болу болды, және 2010 жылғы Гаитидегі жер сілкінісінде жүз мыңдаған адамның қаза болуына байланысты көптеген шығындарға ұшырады.

In 2002, Luiz Inácio Lula da Silva of the Workers' Party (PT) won the presidency with more than 60% of the national vote. On 1 January 2003, Lula was sworn in as the first ever elected leftist President of Brazil. In the first months of his term, inflation rose perilously, reflecting the markets' uncertainty about the government's monetary policy. However, the markets' confidence in the government was regained as Lula chose to maintain his predecessor's policies, meaning the continuation of Central Bank's task of keeping inflation down. Since then, the country has undergone considerable economic growth and employment expansion. On the other hand, Lula's mainstream economic policies disappointed his most radical leftist allies, which led to a schism in the PT (Workers' Party) that resulted in the creation of PSOL. In 2005, Roberto Jefferson, chairman of the Brazilian Labour Party (PTB), was implicated in a bribery case. As a Parliamentary Commission of Inquiry was set up, Jefferson testified that the MPs were being paid monthly stipends to vote for government backed legislation. In August of the same year, after further investigation, campaign manager Duda Mendonça admitted that he had used illegal undeclared money to finance the PT electoral victory of 2002. The money in both cases was found to have originated from private sources as well as from the advertising budget of state owned enterprises headed by political appointees, both laundered through Duda's Mendonça advertising agency. These incidents were dubbed the Mensalão scandal. On August 24, 2007, the Brazilian Supreme Court (Supremo Tribunal Federal) accepted the indictments of 40 individuals relating to the Mensalão scandal, most of whom were former or current federal deputies, and all of whom were still allies of the Brazilian president. The loss of support resulting from these scandals was outweighed by the president's popularity among voters of the lower classes, whose income per capita was increased as a consequence of higher employment, the expansion of domestic credit to consumers and government social welfare programs. The stable and solid economic situation of the country, which Brazil had not experienced in the previous 20 years, with fast growth in production both for internal consumers and exports as well as a soft but noticeable decrease in social inequality, may also partially explain the popularity of Lula's administration even after several corruption scandals involving important politicians connected to Lula and to PT. Hence Lula's re election in 2006: After almost winning in the first round, Lula won the runoff against Geraldo Alckmin of the PSDB (Brazilian Social Democracy Party), by 20 million votes. Following Lula's second victory, his approval ratings rose again, fueled by continued of the economical and social achievements, to a record 80%, the highest for a Brazilian president since the end of the military regime. The focus of Lula's second term was further stimulation of the economy by investments in infrastructure and measures to keep expanding domestic credit to producers, industry, commerce and consumers alike. In 2009, Brazil's economic rise was temporarily halted by the worldwide financial crisis, forcing the government to implement a temporary tax relief policy in strategic segments of the economy like automobiles and construction. These measures helped the country prevent a long term recession and ensured a quick recovery to Brazil's economic ascension. Another mark of Lula's second term was his effort to expand Brazil's political influence worldwide, especially after G20 (in which Brazil and other emerging economies participate) replaced the G8 as the main world forum of discussions. Just like his predecessor, he was an active defender of reform of the United Nations Security Council. Brazil is one of four nations (the others being Germany, India and Japan) officially coveting a permanent seat on the council. Lula saw himself as a friendly, peacemaker and conciliator head of state. Managing to befriend leaders of rival countries from the likes of Presidents George W. Bush and Barack Obama from the United States to Venezuelan leader Hugo Chávez, Cuban former president Fidel Castro, President of Bolivia Evo Morales, and Iranian President Mahmoud Ahmadinejad, fueling protests inside and outside the country due to Ahmadinejad's polemical anti Semitic statements. Lula took part in a deal with the governments of Turkey and Iran regarding Iran's nuclear program despite the United States' (among other nuclear powers) desire to strengthen the sanctions against the country, fearing the possibility of Iran develop nuclear weapons. During the Lula administration the Brazilian Army's most important assignment was being the main force of the United Nations Stabilization Mission in Haiti, established to bring aid to the Haitian population, and it suffered many casualties during the 2010 Haiti earthquake which claimed hundreds of thousands of lives.

Русеф әкімшілігі (2011-2016 жж.)

2010 жылдың 31 қазанында Дилма Русеф, сонымен қатар Жұмысшы партиясынан, Бразилия президенті болып сайланған алғашқы әйел болды, оның өкілеттігі 2011 жылдың 1 қаңтарынан басталды. Жеңіс сөзінде Русеф өзінің міндетінің бұрынғы президент Луланың кедейлікті азайту және экономикалық өсімді қамтамасыз ету саясатын жалғастыру екенін айтты. Русефтің бірінші мерзіміндегі қиындықтары экономикалық белсенділікті арттыру үшін инфрақұрылымдық жобаларды басқаруды, сондай-ақ Бразилияда 2014 жылғы ФИФА әлем чемпионатын қабылдайтын он екі қалаға, әсіресе Рио-де-Жанейроға ерекше назар аударуды қамтыды, себебі ол 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын да өткізеді. Бұған қоса, Еуропа мен АҚШ-тағы экономикалық дағдарыстардан Бразилия экономикасын қорғау шаралары да қабылданды. Бұл оның бұрынғы президенттің кезеңімен салыстырғанда, өкілеттігінің бірінші жартысында ұлттық ЖІӨ өсімін төмендетуге әсер етті. 2011 жылдың маусым айында Русеф өзінің өкілеттігі аяқталғанға дейін Бразилиядағы абсолютті кедейлікті күрт азайтуды мақсат еткен «Бразилия Сем Мисерия» (Бразилия кедейсіз) бағдарламасын жариялады. Кедейлікпен 16 миллион адам күресті, бұл халықтың оннан бір бөлігін құрады. Бағдарламаға Bolsa Família әлеуметтік көмек бағдарламасын кеңейту, жаңа жұмыс орындарын құру және кәсіби біліктілікті арттыру бағдарламаларын енгізу кірді. 2012 жылы «Бразилия Carinhoso» (Бразилияға қамқорлық) бағдарламасы іске қосылды, оның мақсаты – Бразилиядағы кедейлік шегінен төмен өмір сүріп жатқан барлық балаларға қосымша көмек көрсету болды. Ішкі және халықаралық баспасөздің бірінші президент ретінде күтілгеннен төмен экономикалық нәтижелерге қол жеткізгеніне және оны шешу үшін қабылданған шараларға қатысты сынға қарамастан, Русефтің қолдау деңгейі әскери режим аяқталғаннан бері кез келген президенттің көрсеткіштерінен жоғары болды. Алайда, 2013 жылдың ортасында елде көлік, денсаулық сақтау және білім беру саясатына наразылық білдіретін наразылық толқыны болды, бұл президенттің ғана емес, елдің маңызды аймақтарының басшыларының да беделін түсірді. 2014 жылы Русеф екінші мерзімге шамалы айырмамен жеңіске жетті, бірақ оның танымалдылығының төмендеуін тоқтатуға қол жеткізбеді. 2015 жылдың маусым айында оның қолдауы 10%-дан төмен түсіп кетті, себебі оны биліктен кетіруді талап ететін қарсыластар ұйымдастырған тағы бір наразылық толқыны болды. Бұл оның партиясынан бірнеше саясатшылардың 2003 жылдан 2010 жылға дейін Petrobras мемлекеттік энергетикалық компаниясынан пара алғаны туралы мәліметтерге байланысты болды, ал ол сол кезде компания директорлар кеңесінің мүшесі болған еді.

On October 31, 2010, Dilma Rousseff, also from the Worker's Party, was the first woman elected President of Brazil, with her term beginning in the January 1, 2011. In her victory speech, Rousseff, who had also been a key member of Lula's administration, made clear that her mission during her term would be to continue her predecessor's policies to mitigate poverty and ensure continued economic growth. Challenges faced by Rousseff in her first term included managing infrastructure projects to increase economic activity, with special attention to the twelve cities that would host the upcoming 2014 FIFA World Cup in Brazil, especially Rio de Janeiro, a special case as it would also hold the 2016 Summer Olympics, as well as measures to protect the Brazilian economy from the ongoing economic crises in Europe and the United States. These contributed to reducing the growth of national GDP during the first half of her term, compared to her predecessor's tenure. In June 2011, Rouseff announced a program called "Brasil Sem Miséria" (Brazil Without Poverty), with the ambitious goal of drastically reducing absolute poverty in Brazil by the end of her term. Poverty afflicted 16 million people, a little less than a tenth of the population. The program involved broadening the Bolsa Família social welfare program and creating new job opportunities and establishing professional certification programs. In 2012, another program labeled "Brasil Carinhoso" (Caring Brazil) was launched with the objective of providing extra care to all children in Brazil who lived below the poverty threshold. Despite criticism from the domestic and international press regarding lower than expected economic results achieved during her first term as head of the government and of the measures taken to solve it, Rouseff's approval rates reached levels higher than any other president since the end of the military regime until a wave of protests struck the country in mid 2013 reflecting dissatisfaction from the people with current transport, healthcare and education policies, among other issues affecting the popularity not only of the president, but of several other governors and mayors from key areas in the country as well. In 2014, Rousseff won a second term by a narrow margin, but failed to prevent her popularity from falling. In June 2015, her approval dropped to less than 10%, after another wave of protests, this time organized by opponents who wanted her out of power, amid revelations that numerous politicians, including some from her party, were being investigated for accepting bribes from the state owned energy company Petrobras from 2003 to 2010, while she was on the company's board of directors.

Темер әкімшілігі (2016-2018 жж.)

2015 жылдың соңында Русефке қарсы импичмент процесі басталғаннан кейін, 2016 жылдың 12 мамырында оның уақытша биліктен алынуымен аяқталды, вице-президент Мишель Темер соңғы сот аяқталғанға дейін, 2016 жылдың 31 тамызында Русефке ресми түрде импичмент жасалғаннан кейін билікке келді. Импичмент процесі кезінде Бразилия 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын қабылдады. Темер 2014 жылы басталған қаржы дағдарысы кезінде қызметке кірісті. Ол реформалық бағдарламаны қабылдады, оның екі маңызды шарасы мемлекеттік шығыстар шегінің конституциялық түзетуі, ол мемлекеттік шығыстарға лимит қойды, және 2017 жылғы еңбек реформасы болды. 2017 жылдың мамырында Бразилияның көптеген саясаткерлері мен партиялары, оның ішінде президент те, жалпылама сыбайлас жемқорлыққа қатысты айыптамаларға ұшырады. Маусым айында ол бас прокурор Родриго Жанот тарапынан пара алу айыптары бойынша сыбайлас жемқорлық үшін айыпталды. Темер қылмыстық іс бойынша ресми айыпталған тұңғыш президент болды, бірақ ақыр соңында 2017 жылдың тамызында Конгресс бұл айыптаманы қабылдамады. 2016 жылы бұрынғы президент Лула 2018 жылы президенттікке қайта кандидат болу ниетін білдірді, бірақ «Автожуу» операциясы аясында тергеу нысанына айналды. 2017 жылдың мамырында ол ақша жылу және пассивті сыбайлас жемқорлық үшін сотталды; оның тұтқындалуы 2018 жылдың 7 сәуірінде болды. Оның партиясы оны түрмеден президенттікке кандидат ретінде ұсынуға тырысты, бірақ бұл ұсыныс Конгресс тарапынан қабылданбады. 580 күн түрмеде отырғаннан кейін Лула 2019 жылдың 8 қарашасында Жоғарғы соттың барлық шағымдар қаралып біткенге дейін айыпталушыларды тұтқындауға болмайды деген шешімінен кейін босатылды. Темер бразилиялық тарихтағы ең беделсіз президент болды және қызмет еткен кезеңінде әлемдегі ең беделсіз көшбасшылардың қатарына кірді. Ол екінші мерзімге кандидат болмады және 7% қолдаумен қызметтен кетті.

Болсонаро әкімшілігі (2019-2022)

2018 жылдың 28 қазанында оңшыл конгрессмен және бұрынғы армия капитаны Жаир Болсонару Бразилия президенті болып сайланды, Фернандо Хаддадты жеңіп, Жұмысшы партиясының (ПТ) он алты жылдық үздіксіз солшыл үкіметін тоқтатты. Бұрын-соңды болмаған сыбайлас жемқорлық дауы институцияларға халықтың сенімін жойған кезде, Болсонарудың саяси шеттеушілік ұстанымы және қылмыс пен жемқорлыққа қарсы қатал идеологиясы оған президенттік сайлауда жеңіске жетуге көмектесті, оның бұрынғы әйелдерге қатысты жағымсыз немесе нәсілшілдік пікірлеріне және 21 жылдық диктатураны қолдауына қарамастан. Болсонару президенттігінің алғашқы жылында Амазония ормандарының кесуі климаттың өзгеруін баяулатудағы ормандардың маңызды рөліне қарамастан, 11 жылдағы ең жоғары деңгейге жетті. Болсонарудың Амазониядағы индустрияны дамыту саясаты және орманды абаттандыру үшін кесіп-жару және өртеу әдісін қолдану 2019 жылы Амазония ормандарындағы өрттің алдыңғы жылдарға қарағанда айтарлықтай өсуіне әкелді. 2019 жылдың 12 қарашасында оның үкіметі Бразилиядағы зейнетақы реформасын бекітті, бұл 10 жыл ішінде 800 миллиардтан астам реал үнемдеуге мүмкіндік береді. 2020 жылдың мамырында ел COVID-19 пандемиясы бойынша 21 мамыр күніне қарай әлемде үшінші орынға шықты. 2020 жылдың шілдесінде Бразилия әлемде COVID-19 жұқтырғандар саны бойынша екінші ел болды. Болсонару 2022 жылғы Бразилияның жалпы сайлауында екінші мерзімге кандидат болды және бірінші турда 51 миллион дауыс жинады. Бірақ ол екінші турда бұрынғы президент Луис Инасио Лула да Силвадан жеңілді, Бразилия тарихында 1997 жылы құрылғаннан бері қайта сайлануға үміткер болған және жеңілген алғашқы президент атанды. Луланың жеңісінен кейін Болсонару әкімшілігінің ықпалды өкілдері Луланың қызметке кіруіне кедергі келтіру мақсатымен, қазір тергеліп жатқан төңкеріс жоспарына қатысты.

Лула әкімшілігі (2023 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2022 жылдың 30 қазанында бұрынғы президент Луис Инасио Лула да Силва бес рет емес, кезексіз үшінші мерзімге сайланып, қазіргі президент Жаир Болсонаруды жеңді. Президенттік өкілеттігінің алғашқы күндері Бразилиядағы Үш билік алаңының негізгі ғимараттарына Болсонарудың жақтастары шабуыл жасады. Олар оның жеңілгенін мойындаудан бас тартып, сайлаудың бұрмаланғанын айтып, қарулы күштердің араласуын талап етті. Бұл шабуыл 2021 жылдың 6 қаңтарындағы АҚШ Капитолийіне жасалған шабуылмен салыстырылды. Президенттік өкілеттігінің алғашқы айларында Лула 2016 жылы Темер әкімшілігімен құрылған мемлекеттік шығыстар шегінің конституциялық түзетуін жойды. 2023 жылдың наурызында Қаржы министрі Фернандо Хаддад жаңа фискалдық ережені ұсынды, оны Конгресс сол жылдың тамызында бекітті. 2023 жылдың желтоқсанында депутаттар палатасы демократиялық реформадан бері алғаш рет салық реформасын мақұлдады.