Кіріспе

Италиядағы географиялық аймақ, италиялық көпіршікті шарап

Франчиакорта – Италияның Ломбардия облысындағы Брешия провинциясындағы тарихи аймақ. Халық саны шамамен 158 249 адамды құрайды. Ол шарап өндірісімен әйгілі және Berlucchi, Bellavista және Ca' del Bosco сияқты әлемдік танымал өндірушілерді қамтиды. Оның аты сөзбе-сөз "қысқа Франция" дегенді білдіреді, бірақ латын тіліндегі *francae curtes*, яғни "Франктердің сарайлары" деген мағынаны білдіреді деп саналады.

География және климат

Франсиакорта оңтүстік-батыстағы Орфано тауынан (биіктігі: 451 м) солтүстікте Изео көлінің жағалауына дейін, батыс шекарасындағы Оглио өзенінен шығыстағы Бреша қаласына дейін созылады. Жұмсақ төбелермен сипатталатын жер бедері мұздық әрекет нәтижесінде қалыптасқан. Жүзім өсіру және шарап жасауға өте қолайлы топырақ – мұздық мореналардан тұратын, қиыршық тас, құм және әк тастан құралған. Альп тауларының оңтүстік етегінде орналасқандығы және ірі көлдердің әсерінен ауа райы жұмсақ және тұрақты. Франсиакорта аумағы Бреша провинциясында орналасқан келесі муниципалитеттердің аумағын қамтиды: Адро, Каприоло, Кастегнато, Каццаго Сан-Мартино, Селатика, Коккаглио, Кельн, Корте Франка, Эрбуско, Гуссаго, Изео, Монтичелли Брусати, Оме, Падерно Франсиакорта, Паратико, Пассирано, Проваглио д'Изео, Роденго Саиано және Ровато. Бұрын орманды және көбінесе төбелі болған аймақ, соңғы кезде көптеген жүзімдіктер отырғызылуына байланысты өзгеріске ұшырады. Жергілікті билік табиғатты қорғауға және оны физикалық, сондай-ақ тарихи және мәдени тұрғыдан сақтауға баса назар аударуда. Расында, орта ғасырлардағы монастырлар, шіркеулер, аббаттар, виллалар және қамалдар сияқты көптеген архитектуралық ескерткіштер сақталған. Роденгода 1446 жылдан бері оливетандық монахтар тұратын Клюни орденіне қарасты Сент-Николай аббаттығы орналасқан. Пассирано қамалы және Проваглио д'Изеодағы романдық шіркеу де қызығушылық тудыратын орындардың қатарында.

Тарих

Бұл аймақ палеолит дәуірінен бері қоныстанған, галдар – Бриксияның (қазіргі Брешия) кеномандары, римдіктер және ломбардтар қалдырған археологиялық іздері сақталған. Франсиакорта атауы 1277 жылы алғаш рет тіркелген, және ол 8-шы ғасырда құрылған франк империясының бекітілген сарайлары – francae curtes-тен шыққан деп саналады. Франсиакорта жарыс трассасы 2006 жылы ашылды және Италияның World RX және NASCAR Whelen Euro Series жарыстарын қабылдады.

Ежелгі шарап өсіру

Франсиакортадағы жүзімдіктер ежелгі заманнан бері отырғызылған, мұны тарихқа дейінгі кезеңге жататын жүзім дәндері мен аумақтың барлық бөлігінен табылған археологиялық материалдар куәландырады. Плиний, Колумелла және Виргилий сияқты классикалық авторлардың да басқа куәліктері бар. Тарихи мәліметтер арқылы әртүрлі халықтардың – Cenomani галлдары, римдіктер және ломбардтардың – өту жолын анықтауға болады. Ең көп саны римдік материалдар, олар негізінен еске алуға арналған жерлеу жазуларынан және әскери тастардан тұрады. Сонымен қатар, кейбір жерлер мен елді мекендердің атаулары, мысалы, Каццаго және Гуссаго, римдік дәстүрлерден бастау алады. Ең құнды археологиялық мұра – Эрбускодан әкелініп, Брешияға жеткізілген және Монте-ди-Пиета-делла-Лоджия сарайының қасбетіне кірпішпен қаланған ғибадатхананың архитравы.

Қазіргі заманғы шарап өсіру

Ұзақ тарихқа ие болғанына қарамастан, Франсиакортадағы шарап шаруашылығының жаңа кезеңі 1960 жылдардың басында алғашқы шарап заводтарының құрылуымен басталды. 1970 жылдардың соңында итальяндық шарап жасау ғылымы (энология) дамыған кезеңді бастан өткерді, және Франсиакортада бірнеше кәсіпкерлер инвестиция салып, жүзімдіктерді өсіруге көшті. Шындығында, бүгінгі күнге дейін Франсиакорта шарабын өндіретін көптеген шарап заводтары Бреша және облыс кәсіпкерлерімен құрылған. Содан кейін өсу өте қарқынды болды, бүгінгі Франсиакортаның атағына дейін, классикалық әдіспен шарап өндірудегі ұлттық деңгейдегі эталон болып табылады. Соңғы жиырма жылда көпірлі шараптарды өндіру және сату маңыздырақ болды, DOCG таңбасын алып, шарап әлемінде жоғары сапасымен танылды. "Франсиакорта" атауы уақыт өте келе, аймақтың көптеген жүзімдіктерінде өндірілетін сол DOCG көпірлі шарабымен синонимге айналды. 2008 жылдың шілдесінен бастап жаңа ережелер жарияланғаннан кейін, қызыл және ақ тұнба шараптарына арналған "Terre di Franciacorta" DOC атауы Curtefranca деп өзгертілді. Бүгінде аймақтың ауданы екі мың гектардан астам. 2000 жылдардың басында байқалған өсу қарқыны қазір, ішінара әлемдік дағдарыстың салдарынан, айтарлықтай төмендеді. Шындығында, алдағы жылдары одан әрі елеулі өсу күтілмейді. Бұл төмендеудің себебі, аймақтағы қазіргі өндірушілерді қорғау үшін ұсыныстың артық болуына жол бермеу мақсатындағы Franciacorta консорциумының кейбір шешімдері де бар. 1995 жылы Франсиакорта алғашқы рет итальяндық бөтелкеде қайта ферментацияланған DOCG атауын алды. Ол шардоне және/немесе пино нуар және/немесе пино блан жүзімінен жасалады және үш түрде өндіріледі: Франсиакорта, Франсиакорта Сатен және Франсиакорта Розе. Бұлардан басқа, ұзақ уақытқа сақтауды талап ететін Миллезимато және Рисерва шараптары да өндіріледі. Франсиакортада тағы екі DOC атауы бар: ақ шарап және қызыл шарап. Аймақта жүзден астам шарап зауыты бар, олардың кейбіреулері көркемдік және сәулеттік құндылығы бар ғимараттарда орналасқан. Олардың көпшілігі жұртшылыққа ашық, сондықтан келушілер шарап өндіру әдістерімен таныса алады, дегустацияға қатысады және өнімді сатып алады. Шарап туризмін дамыту мақсатында, аудан 2001 жылы әйгілі неміс шарап жолының (Weinstraße) үлгісінде "Strada del Vino Franciacorta" – "Франсиакорта шарап жолын" құрды.