Кіріспе

Рудольф Теснохлидек (7 маусым 1882 – 12 қаңтар 1928) – чех жазушысы және ақыны, сондай-ақ журналист және аудармашы. Ол Арношт Беллис деген псевдониммен де жазған.

Өмірбаян

Теснохлидек 1882 жылдың 7 маусымында Австрия-Мажарстан империясының Часлав қаласында дүниеге келді. Ол Градец-Краловедегі гимназияда оқыды, кейін Прагадағы университете чех тілі, тарих және француз тілін оқыды, бірақ бітірген жоқ. 1908 жылдан бастап Брнодағы Lidové noviny газетінде жұмыс істеді, онда ол soudničky (жергілікті соттың істері) тілшісі болды және бұл ерте комикстердің бірі саналады. 1921 жылы осы әңгіме кітап болып басылды, мемлекеттік жүлдеге ие болды және ұзаққа созылған танымалдылыққа қол жеткізді. Балалар ертегісі мен ересектер сатирасының арасындағы бұл оңтайшылыққа толы әңгіме Леош Яначектың «Ақылды кішкентай түлкі» (Příhody Lišky Bystroušky, 1923) операсының негізі болды. Теснохлидектың басқа да туындылары жеңіл-жақсы «Түлкі» әңгімесіне қарағанда көбірек пессимизм мен уайымды көрсетеді. Оның өмірі, журналист әріптесі Бедрих Голомбектің түсіндіруінше, пессимизмге, қараңғылыққа, мұңға және декадансқа толы мелодрамалық трагедия болды, бала кезінен бастап қайғылы сезімдер мен әлеуметтік оқшауланумен ауырған өмір. Ол жасөспірім кезінде достасының суға батып кеткенін көріп қалды. 21 жасында туберкулезбен ауырған Джиндра Копецкаяға үйленді. Олар үйленгеннен кейін екі ай өткен соң, Норвегиядағы демалыс кезінде ол оның алдында өзіне-өзі оқ жарып, қайтыс болды, бұл жағдай қазақстандық болуы мүмкін. Теснохлидек оны өлтірді деген айып тағылып, ақталғанға дейін екі сот процесінен өтуге мәжбүр болды. 1907 жылы Брноға көшіп келді. 1909 жылдың қараша айында Анна Кутиловаға екінші рет үйленді және олардың Милан есімді жалғыз ұлы болды. Ол әйелінің туған жері – Биловице-над-Свитаваға көшіп, 1914-1922 жылдары онда сегіз жыл өмір сүрді. Биловице-над-Свитавада ол «Лишка-Быструшканы» жазып, онда өткізген кезеңді өміріндегі ең бақытты және жемісті деп санады. 1919 жылғы Рождествоға екі күн қалғанда Теснохлидек пен бірнеше досы Биловице-над-Свитаваның сыртындағы орманда серуендеп жүргенде, он жеті айлық тасталып қалған қызды тауып алды, ол суықтан қауіпті жағдайда болды. Олар баланы құтқарып, полиция бөліміне жеткізді.