Кіріспе

Фридрих Киль (8 қазан 1821 – 13 қыркүйек 1885) – неміс композиторы және музыка мұғалімі. Фридрих Кильдің камералық музыкасы туралы жазған ғалым және сыншы Вильгельм Альтманн Кильдің тым қарапайымдылығы оның өзін және оның ерекше туындыларын лайықты назардан айырды деп атап өтті. Йоханнес Брамс және басқаларды еске алғаннан кейін Альтман: "Ол көптеген камералық шығармалар жазды, олар ешқандай салыстырудан қашқан жоқ" деп жазады.

Өмірбаян

Киль Бад-Ласфе, Пудербах қаласында дүниеге келген. Ол музыканың негіздерін үйренді және алғашқы фортепиано сабақтарын әкесінен алды, бірақ көбінесе өзіндік білім алды. Ол өте дарынды болғандықтан, алты жасында ешқандай оқытусыз фортепианода ойнады, ал он үш жасында көптеген музыка шығармаларын жазды. Киль ақыры музыканы өте жақсы көретін Альбрехт Сэйн-Витгенштейн-Берлебург князінің назарына ілікті. Князьтың күш-жігерінің арқасында Кильге князьдың көрнекті оркестрінің концертмейстерінен скрипка сабақтарын алуға рұқсат берілді, кейін ол сол оркестрде солист ретінде өнер көрсетті. Кильге сондай-ақ белгілі флейташы Каспар Кумер теориялық сабақтар берді. 1840 жылы он сегіз жастағы Киль сарай дирижері және князьдың балаларына музыкадан сабақ беретін мұғалім болды. Екі жылдан кейін Луи Спор оны естіп, Кильге танымал теоретик және педагог Зигфрид Дехнмен Берлинде оқуға мүмкіндік беретін стипендия ұсынды. Берлинде Киль ақыры ізделіс жолына түскен оқытушыға айналды. 1866 жылы ол беделді Стерн консерваториясында оқытушылық қызметке орналасты, онда композициядан сабақ берді және үш жылдан кейін профессорлық дәрежеге көтерілді. 1870 жылы ол жаңадан ашылған Hochschule für Musik музыка мектебінің құрамына қабылданды, ол көп ұзамай Германиядағы ең жақсы музыка мектептерінің бірі саналды. Оның көптеген шәкірттері үшін Кильдің хоббиі тау шығу болды және 60 жасында ол Швейцария мен Италия шекарасындағы Монте-Роза шыңына, Еуропаның екінші ең биік тауына көтерілді. 1883 жылдың қыркүйегінде ол дилижанспен жол апатына ұшырады. Алған жарақаты салдарынан, 1885 жылдың қыркүйегінде қайтыс болғанға дейін қызметтен шығуға мәжбүр болды.

Композициялар

Кильдің жетпістен астам композициясы бар, олардың ішінде фортепиано концерті, мотеттер, ораториялар (соның ішінде «Бейт-Лехем жұлдызы»), сондай-ақ Missa Solemnis және екі Requiem. Камералық музыка Кильдің шығармашылығының маңызды бөлігін құрайды және оның ең маңызды және ең жақсы туындыларының қатарында саналады. Альтман: «Менің ұзақ өмірімде Кильдің камералық музыкасы маған үнемі қуаныш сыйлады», – деп атап өткен. Ол Кильді көрнекті мелодист деп жоғары бағалады және Кильдің екі скрипкалық квартетінің ұмытылып кетуі «аса зұлымдық» екенін айтты. «The Chamber Music Journal» журналында Кильдің екі фортепианолық квинтеті Op. 75 және 76 туралы жазған Р. Х. Р. Сильвертраст: «Бұл екі квинтеттің де барлық музыка әдебиетіндегі кез келген туындыдай сапасы жоғары», – деп мәлімдеді. Оның көптеген камералық шығармалары, фортепиано концерті және бірқатар хор туындылары жазылған.