Сидни Толер: Актер, драматург және театр режиссері

Кіріспе

Америкалық актер, драматург және театр режиссері (1874–1947)

Сидни Толер (нағыз аты – Хупер Г. Толер, 28 сәуір 1874 – 12 ақпан 1947) – американдық актер, драматург және театр режиссері. Чарли Чан рөлін экранда ойнаған екінші еуропалық америкалық актер. Ол 1938 және 1946 жылдар аралығында түсірілген 22 фильмде қытай-американдық детективтің рөлімен танылды. Чан рөліне дейін Толер 50 фильмде эпизодтық рөлдерді ойнады және Бродвей сахнасында танымал комедиялық актер болды. Толерлер отбасы 1880 жылдары Канзас штатының Энтони қаласына, содан кейін Вичита қаласына көшкен. Ол ерте жасынан театрға қызығушылық танытып, жеті жасында Том Сойердің қойылымында ойнады. 1894 жылы Корс Пейтон труппасына қосылып, төрт жыл бойы гастрольдік сапарларда болды. Бруклиндегі Ли-авеню академиясындағы басты рөлдердегі табысы оны Джулия Марлоу труппасына шақыруға әкелді. Ол екі жыл бойы онымен бірге гастрольде болып, «Шығарлық гүлдегенде» Букингем герцогының рөлін ойнады. Бруклинде Толер Колумбия театрының труппасында басты рөлдерді ойнады және Орфей театрының опералық труппасында баритонмен ән айтты. 1903 жылы ол «Офис жігіті» музыкалық комедиясында Бродвейдегі тұңғыш рөлін ойнады. Келесі тоғыз жыл ішінде Толер Портленд (Мэн штаты) және Галифакс (Жаңа Шотландия) қалаларында жеке театр труппаларын құрды, бір кезде 12 труппаны гастрольге шығарды. Ол драматург ретінде табысты мансапқа ие болды, «Ричмондтың сұлуы», «Бейне шебері», «Жемшіктегі үй» және тағы 70-тен астам пьеса жазды. Ерекше табысқа ие болған соғыс пьесасы – «Олар артта қалдырған адам», ол үш ай ішінде 67 труппамен, ал бір апта ішінде 18 труппамен қойылды. Сондай-ақ, Гарриет Ламмис Смит романынан Толер бейімдеген «Жүректі тастап кету» пьесасы да табысқа ие болды. Оның үш пьесасы Бродвейге жетті: «Алтын күндер» (1921), Хелен Хейс басты рөлде ойнаған, «Шетке қуылған» (1923) және «Рици» (1930). «Жалдау жолында» (1919) фильміндегі детектив-өлшеуші рөлінен бастап, «The New York Times» газеті «аптаның комедиялық биіктерінің бірі» деп атады, ал 1931 жылы «Бұл ақылды бала» пьесасы Бостонда көрсетілгеннен кейін ол Голливудқа көшті. 24 қазанда «Гонолулудағы Чарли Чан» фильмінің түсірілімі басталды, ол бастапқыда Уорнер Оланд пен Кей Люкке арналған еді. Толердің «Гонолулудағы Чарли Чан» фильміндегі қытай детективінің рөлі жақсы қабылданды. «Босс-офис Дайджест»: «Чарли Чан қауіпсіз қолда. Чарли Сидни Толер тұлғасында қуанышты әуендермен марш жасайтын болады. Толер Уорнер Оландтың кейіпкерін еліктемейді, бірақ ол толығымен қанағаттандырарлық, әдемі көлеңкеленген Чарли Чан». «Independent Exhibitors Film Bulletin»: «Толер керемет жұмыс істейді. Ол өзінің мінез-құлқын ақылға қонымды түрде қалыптастырды, ол жеңіл, мейірімді және формалды емес Чарли Чан. Біз оны көрермендер қабылдайтын болады деп ойлаймыз». «Motion Picture Herald»: «[Алдын ала көрсетілімге] жоғары деңгейдегі басшылар, ең көп ізделген рецензенттер мен комментаторлар қатысты, және шақырылған қонақтар осы Чанға бейтаныс адамдардың біразы экстазға түсті». Толер сериясында тағы бір өзгеріс болды. Сен Юнг, екінші ұлы Джимми рөлінде, бірінші ұлы Ли рөлін ойнаған Кей Люктің орнын алды. Толердің Чан кейіпкері Оландтың кейіпкерін елестетуден гөрі, саяси және мәдени жағынан замананың тез өзгеруіне жақсы сай келетін біршама өткір қырға ие болды. Қажет болған кезде, Чарли Чан ашық сарказмды көрсетті, әдетте ұлы Джиммиге. Төрт жыл бойы 11 фильмде Толер Чарли Чанды Twentieth Century Fox студиясында ойнады. 1942 жылы «Шөлдегі қорған» фильмінің аяқталуымен Fox сериалды аяқтады. Соғыс кезінде халықаралық кино нарығының құлдырауы себеп болған шығар, бірақ басты себеп – Fox өзінің барлық төменгі бюджетті сериалдарын қысқартуы. Fox-тың басқа «B» сериясы – Джейн Уизерс, Майкл Шейн және «The Cisco Kid» – сол жылы аяқталды. Тек Лорел мен Харди Fox студиясының «B» бөлімшесінде 1944 жылдың соңында жабылып қалмайынша қалды. Fox енді Чан фильмдерін шығармай қалғандықтан, Толер Чарли Чан кейіпкерінің экрандық құқықтарын Чанның авторы Эрл Дерр Биггерстің жесірі Элеонора Биггерс Кольден сатып алды. Толер өзінің басты рөлін ойнаған жаңа Чарли Чан фильмдерін шығаратын біреуді тапса, Fox оларды таратады деп үміттенген. Fox сериалды тастап кеткен соң, одан бас тартты, бірақ Толер идеяны төменгі бюджетті киностудиясы Monogram Pictures-ке сатып жіберді. Филип Н. Красне, кино өндірісіне инвестиция салған Голливуд заңгері, Джеймс С. Беркетпен серіктесіп, Монограмма Чан фильмдерін шығарды. «Құпия қызметте» (1944) фильмінің шығуымен бюджеттің шектеулілігінің әсері байқалды. Өндіріс сапасы Fox-тың деңгейіне жете алмады, Monogram-ның бюджеті Fox-тың бюджетінен шамамен 40%-ға төмен болды. Monogram-ның адалдығына тоқталып айтқанда, фильмдер бірте-бірте жақсарды, «Қытай мысығы», «Шанхай кобрасы» және «Қара алғыбас» фильмдері жанкүйерлердің сүйікті фильмдері ретінде жиі аталады. Актерлер құрамында да өзгерістер болды: Сен Юнг Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әуе күштеріне қатысу үшін Голливудты қалдырып, ақырында капитан шынжырғын алды. Юнгтің екінші ұлы Джимми рөлін Бенсон Фонг үшінші ұлы Томми рөлінде (бір рет бірінші ұлы Лидің нағыз ағасы Кей Люк үшінші ұлы Эдвин Люк рөлінде) алмастырды. Мантан Мореланд әрқашан болатын және танымал Бирмингем Браун рөлін ойнады, ол серияға комедиялық жеңілдік (және афроамерикандық көрермендер) әкелді. Monogram-ның Чарли Чан фильмдері табысты және сәтті болды, олар көптеген тосынсырлар мен қылмыстық құралдармен аяқталған қиын сценарийлермен және танымал актерлердің жиі пайда болуымен мақтанды.

Sidney Toler (born Hooper G. Toler Jr., April 28, 1874 – February 12, 1947) was an American actor, playwright, and theatre director. The second European American actor to play the role of Charlie Chan on screen, he is best remembered for his portrayal of the Chinese American detective in 22 films made between 1938 and 1946. Before becoming Chan, Toler played supporting roles in 50 motion pictures, and was a highly regarded comic actor on the Broadway stage. The Toler family moved to Anthony, Kansas in the 1880s, then to Wichita, Kansas. He showed an early interest in the theater, acting in an amateur production of Tom Sawyer at the age of seven. In 1894, he joined the Corse Payton company and toured for four years. His success in leading roles at the Lee Avenue Academy in Brooklyn brought an invitation to join the company of Julia Marlowe. He toured with her for two years, playing the Duke of Buckingham in When Knighthood Was in Flower. In Brooklyn, Toler played leads with the Columbia Theatre Stock Company and sang baritone with the Orpheum Theatre's operatic stock company. In 1903, he made his Broadway debut in the musical comedy, The Office Boy. Over the next nine years, Toler had his own theatre companies in Portland, Maine, and Halifax, Nova Scotia—at one point having 12 stock companies on the road. He began a prolific career as a playwright, writing The Belle of Richmond, The Dancing Master, The House on the Sands, and more than 70 other plays. One particular success was a war play called The Man They Left Behind, which was presented by 67 companies in a period of three months and by 18 different companies in a single week. and A Heart to Let, based on Agatha's Aunt, which Toler adapted from a novel by Harriet Lummis Smith. Three of his plays reached Broadway: The Golden Days (1921), which starred Helen Hayes, The Exile (1923), and Ritzy (1930). from the detective butler in On the Hiring Line (1919)—a performance that The New York Times called "one of the comedy high spots of the week" and in 1931, after the Boston run of It's a Wise Child, he moved to Hollywood. and filming began October 24 on Charlie Chan in Honolulu, which had been originally scripted for Warner Oland and Keye Luke. Toler's interpretation of the Chinese detective in Charlie Chan in Honolulu was very well received. Box Office Digest: "Charlie Chan is in safe hands. Charlie will go marching on to cheerful tunes in the person of Sidney Toler. It isn't an imitation Warner Oland characterization that Toler delivers, but it is a thoroughly satisfying, neatly shaded Charlie Chan." Independent Exhibitors Film Bulletin: "As for Toler, he does a superlative job. He has sensibly formulated his own characterization, a lighter, more affable and less formal Charlie Chan. We think audiences will accept him." Motion Picture Herald: "[The preview was] attended by top ranking executives, the most sought after reviewers and commentators, and invited guests quite a few of these strangers to Chan went into ecstasies." Besides Toler, another change was made in the series. Sen Yung, as Number Two Son Jimmy, replaced Keye Luke, who had played Number One Son Lee. Toler's Chan, rather than merely mimicking the character that Oland had portrayed, had a somewhat sharper edge that was well suited for the rapid changes of the times, both political and cultural. When needed, Charlie Chan now displayed overt sarcasm, usually toward his son Jimmy. Through four years and 11 films, Toler played Charlie Chan for Twentieth Century Fox. In 1942, though, following the completion of Castle in the Desert, Fox concluded the series. The wartime collapse of the international film market may have been a factor, but the main reason was that Fox was curtailing virtually all of its low budget series. Fox's other "B" series — Jane Withers, Michael Shayne, and The Cisco Kid — also ended that year. Only Laurel and Hardy remained in Fox's "B" unit, until it shut down at the end of 1944. With Fox no longer producing Chan films, Toler bought the screen rights to the Charlie Chan character from Eleanor Biggers Cole, the widow of Chan's creator, Earl Derr Biggers. Toler had hoped that if he could find someone to produce new Charlie Chan films, starring himself, Fox would distribute them. Fox declined, having already dropped the series, but Toler sold the idea to Monogram Pictures, a lower budget film studio. Philip N. Krasne, a Hollywood lawyer who invested in film productions, partnered with James S. Burkett to produce the Monogram Chans. With the release of Charlie Chan in the Secret Service (1944), the effects of a more limited budget were apparent. Production values were no match for those of Fox; Monogram's budgets were typically about 40% of what Fox's had been. In fairness to Monogram, the films did gradually improve, with The Chinese Cat, The Shanghai Cobra, and Dark Alibi often cited as favorites by fans. Cast changes were again made: Sen Yung left Hollywood to serve in the U. S. Army Air Forces during World War II, ultimately earning the rank of captain. Yung's Number Two Son Jimmy was replaced by Benson Fong as Number Three Son Tommy (and once by Number Four Son Edwin Luke, real life brother of Number One Son Keye Luke). Mantan Moreland played the ever present and popular Birmingham Brown, who brought comedy relief (and African American audiences) to the series. Monogram's Charlie Chan films were profitable and successful; they boasted tricky screenplays with many surprise culprits and murder devices, and frequent appearances by "name" character actors.

Кейінгі жылдар

1943 жылдан кейін Сидни Толер Чарли Чан рөлін 1945 жылы бір реттен басқа, толығымен ойнады. Фред Алленнің "Сөмкеде" комедиясында Толер Чарли Чан сияқты сөздерді жалғаусыз қолданатын қара киім киген детектив рөлінде ойнады. 1946 жылдың соңына қарай Толердің жасы мен денсаулығы нашарлай бастады. 72 жастағы Толер қатерлі ісікке шалдыққандықтан, "Қауіпті ақша" (1946) және "Қытай кварталындағы көлеңкелер" (1946) фильмдерін түсіру кезінде жүре алмай қалды. "Монограм" Толердің соңғы үш фильмі үшін оның бұрынғы серігі, "Екінші ұл" Сен Юнгты (қазір Виктор Сен Янг деп аталады) жалдады, бұл, әрине, Толердің жүктемесін азайту мақсатында болды. Мантан Морлендтің айтуынша, Толер сериалдан бас тартудан батыл түрде бас тартты: "Мырза Толер ұзақ тұра алмады және көп демалуға мәжбүр болды. Мен оған ауруханаға жату керектігін айттым. Ол маған: "Мэнни, егер мен фильмнен кетсем, бұл адамдардың бәрін жұмыссыздар қатарына қоямын" деді." Толер соңғы фильмі "Тұзақ" фильмін аяқтау үшін жеткілікті күш жинады, ол 1946 жылдың шілде-тамыз айларында түсіріліп, сол жылдың қараша айында көрсетілді. (Янг және Мореланд "Тұзақ" фильміндегі көптеген қимыл-әрекеттерден Толерді босатты). Толердің "Монограм" студиясы түсірген фильмдері "Фокс" студиясы үшін түсірген фильмдерімен тең болды: әр студия үшін 11 фильм.