Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суниттік исламдағы суфилік мистикалық тәртіп
Sufi mystic order in Sunni Islam
Қаландырия (قلندرية), Қаландыри, Қаландар немесе Каландар – саяхаттаушы, тақуа суфи дервиштер. Бұл термин орталықтандырылмаған және белгілі бір тариқатқа байланысты болмауы мүмкін түрлі секталарды қамтиды. Олардың бірін Испанияның Андалусиясынан шыққан Қаландыр Юсуф әл-Андалуси құрған. Олар көбінесе Иран, Орталық Азия, Үндістан және Пәкістанда кездесетін. 12-ғасырдың басында басталып, бұл қозғалыс Ұлы Хорасан және көршілес аймақтарда, соның ішінде Оңтүстік Азияда кең танымал болды. Алғашқы сілтемелер 11-ғасырдағы Ансари Харавиге жатқызылатын «Қаландырнаме» (Қаландарлар туралы әңгіме) атты прозалық мәтінде кездеседі. «Қаландырият» (қаландардың жағдайы) термині алғаш рет Санай Газнави (1131 жылы қайтыс болған) әртүрлі амалдар сипатталған маңызды поэзиялық шығармаларында қолданылған. Қаландыр поэзиясының жанрына қамар ойындары, ойын-сауық, нәркестеу және нәзар ила'л (көзге қадалу) сияқты ұғымдар тән, бұл тақырыптар көбінесе «куфрият» немесе «харабат» деп аталады. Бұл жанрды Фахр әл-Дин Иракый және Фарид әл-Дин Аттар сияқты ақындар одан әрі дамытты.
The Qalandariyyah (قلندرية), Qalandaris, Qalandars or Kalandars are wandering ascetic Sufi dervishes. The term covers a variety of sects, not centrally organized and may not be connected to a specific tariqat. One was founded by Qalandar Yusuf al Andalusi of Andalusia, Spain. They were mostly in Iran, Central Asia, India and Pakistan. Starting in the early 12th century, the movement gained popularity in Greater Khorasan and neighbouring regions, including South Asia. The first references are found in the 11th century prose text Qalandarname (The Tale of the Kalandar) attributed to Ansarī Harawī. The term Qalandariyyat (the Qalandar condition) appears to be first applied by Sanai Ghaznavi (died 1131) in seminal poetic works where diverse practices are described. Particular to the qalandar genre of poetry are terms that refer to gambling, games, intoxicants and Nazar ila'l murd, themes commonly referred to as kufriyyat or kharabat. The genre was further developed by poets such as Fakhr al Din Iraqi and Farid al Din Attar.
Шығу тегі
Каландрия – орта ғасырлық Аль-Андалуста Альмохад халифатының мемлекеттік қолдауымен тараған Захиризм бағытына қарсылық ретінде пайда болған суфи дервиштердің бұрыс бағыт емес, ерекше тариқасы. Одан олар Солтүстік Африка, Машрик, Үлкен Иран, Орталық Азия және Пәкістанға жылдам тарады.
The Qalandariyya are an unorthodox tariqa of Sufi dervishes that originated in medieval al Andalus as an answer to the state sponsored Zahirism of the Almohad Caliphate. From there they quickly spread into North Africa, the Mashriq, Greater Iran, Central Asia and Pakistan.
Оңтүстік Азиядағы Каландария
Қалдария бұрынғы Маламатиядан пайда болған болуы мүмкін және Оңтүстік Азияда буддалық және индуистік әсерлерге тап болды. Маламатия есірткі пайдалануды айыптады және тек жамылғылармен немесе жамбасқа дейін жететін түкті киімдермен киінетін. Бу Али Шах Каландар – маңызды үнді қаландарының бірі. Шаһ Шафи ад-Диннің күш-жігері арқасында ол Бенгалиядағы Пандуаға таралды. Қаландерлердің жазбалары еркіндікті ғана емес, сонымен қатар теріс әрекеттерден өзгешелік принциптерін бекітуді де көрсетеді. Билік осы тәртіпке көбінесе күдікпен қарады. Пәкістан мен Солтүстік Үндістанда Қаландер факирлерінің ұрпақтары қазір Қаландер бирадари деп аталатын жеке қауым құрайды.
The Qalandariya may have arisen from the earlier Malamatiyya and exhibited some Buddhist and Hindu influences in South Asia. The Malamatiya condemned the use of drugs and dressed only in blankets or in hip length hairshirts. Bu Ali Shah Qalandar was an important Indian qalandar. It spread to Hazrat Pandua in Bengal through the efforts of Shah Shafi ad Din. The writings of qalandars were not a mere celebration of libertinism, but antinomial practices of affirmation from negative action. The order was often viewed suspiciously by authorities. In Pakistan and North India, descendants of Qalandariyah faqirs now form a distinct community, known as the Qalandar biradari.
Танымал мәдениетте
Бұл термин халық мәдениетінде әлі де қолданыста. Суфи қауалы әншілері Сабри ағайындары мен халықаралық қауалы жұлдызы Нусрат Фатех Әли Хан «Дам а дам маста қаландар» (әр тыныспен шаттанған Қаландир!) деп айтуды ұнатқан, ал осыған ұқсас қайырман 1970 жылдары би алаңдарында танымал болған «Ек се бадкар ек» фильміндегі Руна Лайланың хит әнінде де кездеседі. Бірнеше крикет командасы Каландарияны нышан немесе ат ретінде қабылдады, оның ішінде Пәкістан Супер Лигасының «Лахор Каландары», Абу-Даби T10-ның «Каландары» және Зим Афро T10-ның «Дурбан Каландары». «Лахор Каландары» командасы «Дама дам маст Қаландир» әнін ұран ретінде қабылдады және команда логотипінде айналып тұрған суфи суреті бейнеленген.
The term remains in popular culture. Sufi qawwali singers the Sabri brothers and international Qawwali star Nusrat Fateh Ali Khan favoured the chant dam a dam masta qalandar (with every breath ecstatic Qalandar! ), and a similar refrain appeared in a hit song from Runa Laila from movie Ek Se Badhkar Ek that became a dancefloor crossover hit in the 1970s. Several cricket teams have adopted the Qalandariyya as an emblem or namesake, including Lahore Qalandars in the Pakistan Super League, Qalandars in the Abu Dhabi T10, and Durban Qalandars in the Zim Afro T10. Lahore Qalandars have adopted the chant dama dam mast Qalandar as a team slogan, and feature a whirling Sufi in their team logo.
Дамаал
Пәкістанда атақты қаландарды дәріптейтін әндер қаландр дамалы деп аталады. Дамал – Лал Шахбаз Қаландар сияқты суфи пірлері туралы Оңтүстік Азиядағы танымал музыкалық поджанр. Бұл әндерде әдетте қауали стилімен қатар бхангра және күшті нақара немесе добыл соғу сияқты түрлі жергілікті халықтық стильдер қолданылады.
Songs honoring famous qalandars are called qalandri dhamaal in Pakistan. Dhamaal are a popular South Asian musical subgenre about Sufi saints such as Lal Shahbaz Qalandar. These songs typically incorporate qawwali styles as well as different local folk styles, such as bhangra and intense naqareh or dhol drumming.