Кіріспе

Қытайдың аңыз қаруы

Жасыл айдаһардың жарты ай қылышы – 14 ғасырдағы «Үш патшалықтың романсы» тарихи романындағы қытай генералы Гуан Ю қолданған аңызға толы қару. Бұл – гуандао, дәстүрлі қытай қаруының бір түрі. Кейде, қардағы шайқаста қан жиі тоңғандықтан, қылыштың үстінде мұз қабаты пайда болғандықтан, оны «Мұздай жарқыраған қылыш» (冷豔鋸) деп те атайды.

Үш патшалықтың романсында

14 ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" тарихи романында, пышақ жергілікті темірші жасаған, ал болатты Лю Бэйдің ісіне көмектескен саудагер Жаң Шипин (張世平) қаржылаған. 219 жылы Гуан Ю қаза тапқанда, Сунь Куан оның қылышын Гуан Юды тұтқынға алғаны үшін Пан Чжанға сыйлайды. Илинь шайқасы кезінде Гуан Юдың ұлы Гуан Синг, Пан Чжанды Гуан Юдың көрінісінен қысылғанда өлтіреді. Гуан Синь содан кейін Жасыл айдаһардың жарты ай пышағын қайтарып алып, оны Гуан әулетінде атадан балаға мирас қылып береді.

Тарихи маңыздылығы

Гуан Юйдың Жасыл айдаһарды қолданғаны немесе бұл тек оны қоршап тұрған аңыздардың бір бөлігі болғаны күмәнді. Оның замандағы нақты тарихи мәтіндерде оның немесе басқа біреудің осыған ұқсас қару қолданғаны туралы ештеңе айтылмаған. Гуандоның Сунь әулетіне дейін кеңінен таралмағаны белгілі болғандықтан, Гуан Ю заманында гуандоның болғандығына күмән туады. Гуандоның кеңінен қолданылмауының себебі, оны қолдану қиын және ауыр болуы мүмкін (дегенмен, Гуан Ю бір қолмен оңайлықпен қолдана алғандығы айтылады, ал көпшілік екі қолмен де тиімді қолдануға қиналады). Бірақ, бұл пышақтың салмағы туралы аңызға байланысты болуы мүмкін, ал шындығында ол әлдеқайда жеңіл болған. "Үш патшалықтың романсы" кітабының 1-тарауында Жасыл айдаһардың жарты айлы пышағының салмағы 82 кати деп көрсетілген. Шығыс Хан әулеті мен Үш патшалық кезеңінде бір кати шамамен , сондықтан 82 кати шамамен келеді. Шамамен салмағы бар бұл қару, Жасыл Аждаһа Айжарық пышағы деп есептеледі және бүгін Қытайдағы Қызғылт Бұлт ғибадатханасында қойылған.

Шығармашылық шығу тегі

Аңыз бойынша Гуан Ю гуандао-ны өнертапқан. Ол оны Лю Бэй мен Чжан Фэймен танысқаннан кейін, бірақ Персик бағындағы серт беруге дейін жасатып алған.