Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бангар, ресми түрде Бангар муниципалитеті () – Филиппиннің Ла-Унион провинциясындағы 3-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 38 041 адамды құрайды.
Municipality in La Union, Philippines
Bangar, officially the Municipality of Bangar (; ), is a 3rd class municipality in the province of La Union, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 38,041 people.
Этимология
Бангар атауы қазіргі қаланың айналасында бұрын көптеп өскен бангар ағашынан (Sterculia foetida) шыққан. Бангар ағашы гүлдерінен шығатын жағымсыз иісімен ерекшеленеді.
The name Bangar derives from the bangar tree (Sterculia foetida), which was once abundant in the general area of the present town. The bangar tree is notable for the foul odor that emanates from its flowers.
Тарих
1700 жылы Бангардың ресми негізі Сент-Кристофердің қамқорлығымен миссионерлік аймаққа айналды. Дегенмен, христиан діні 1500 жылдың соңында, Бангар әлі де 2800 тұрғыны бар Тагудиннің визитасы (шағын шіркеуі) болған кезде келді. Бұл өте білікті, еңбекқор және бейбітшілік сүйгіш халық негізінен күріш пен мақта өсірумен айналысты. Сол кездегі әйелдердің қолмен тоқыған әдемі және берік бұйымдары Еуропаға дейін жеткен, тіпті кейбір материалдар еуропалық теңізшілердің қайықтарына желкен ретінде қолданылған. Олардың қолмен тоқыған ең танымал өнімдері – түрлі үлгілердегі жамылғылар, киім маталары және маса торы болды. Сол кезде бояу заттарының тапшылығы болғандықтан, қолмен тоқыған бұйымдарды бояу үшін ағаштардың қабығы мен жемістер пайдаланылды. Ескі қала үш пуэблитодан (шағын қалалардан) тұрды: Вилла-Круз, Сан-Рафаэль және Сан-Анастасио. Бұл пуэблитолардың жанында губернаторға салық төлейтін Игороттардың кішкентай қауымдастықтары орналасқан. 1850 жылдың 2 наурызында генерал-губернатор Антонио Мария Бланко қол қойған Жоғарғы Декрет (Атқарушы Жарлық) бойынша Бангар қаласы жаңа құрылған Ла-Унион провинциясының құрамына кірді. Бұрын Бангар, Пурао (Балаоан) және Намакпакан (Луна) Илокос Сур провинциясының бөлігі болған. Жылдар өте келе, бариолар құрылды. Испан кезеңіндегі білім беру жүйесі Картилья мен абецедарионы оқудан тұрды. Рим-католик діні жақсы мінез-құлықпен бірге оқытылды. Бірақ, формалды білім беру жоғары сыныптағы оқушыларға ғана берілді. Испандық әлеуметтік өмір индейлерге үлкен әсер етті, көп ұзамай олардың арасында кастильдік әдеп-ғұрыптар айқын байқалды. Адамның әлеуметтік статусы оның киімінен оңай білінетін. Шаруалар қарапайым "кино" көйлектерімен және белдеріне байланған жіптермен ерекшеленді. Шаруа әйелдер қарапайым кең блузкалар мен тобыққа дейін жететін юбкалар киіп, астына мақтадан жасалған көйлек киетін. Шаруалар көбінесе жалаң аяқ жүрді, ал аяқ киім болса, ол каммаданг (ағаш аяқ киім) немесе қарапайым аяқкиім болатын. Жоғары сыныптағы еркектер баронг пен шинолық көйлектерден жасалған, жақсы матадан тігілген және батыс стилінде кесілген шалбарлармен ерекшеленді. Олар шұлық, былғары аяқ киім киіп, басына қауырсыннан жасалған шляпа тағатын. Әр түрлі стильдегі, түрлі түсті, алтын, күміс немесе қоладан жасалған таяқ міндетті атрибут болды. Олар түтінсіз темекі тартқан емес. Жоғары сыныптағы әйелдер өте ұқыпты болды. Олар шаштарын жоғары көтеріп, сәндеуге тырысты. Шаштарын иілу үшін папайя жапырағының сабағы мен ыстық темір таяқ қолданды, бірақ бұл әдіспен абайлап жұмыс істеу қажет болды. Басқа әйелдер кешке шаштарын иіп, таңертең жазып тастауды жөн көрді. Әйелдер "Мария Клара" немесе кестеленген және тігілген көбелек жеңдері бар көйлектер мен сәйкес келетін пануэло киетін. Олар алтыннан немесе күмістен жасалған шыналарды пайдаланды. Шаштарына желкен тәрізді, күміс немесе алтынмен әшекейленген пейнета деп аталатын тарақ тағу қалыпты жағдай болды. Юбка әдетте қытайдан әкелінген өте нәзік матадан тігілген. Оның астына ұзын көйлек, үстіне нуага кигізілді. Сыртқы юбканың үстіне әдемі импорттық кружевтер тігілді. Киімге иісті желдеткіш пен кружевпен әшекейленген үлкен орамал қосылды. Жексенбі және мереке күндері, Киелі Құрбандыққа бару үшін, басты белден жамбасқа дейін жабатын және алтын шынамен бекітілген кружевтен жасалған мантилья кию міндетті болды. Аяқтарында әйелдер жарым табанды, жасанды тастармен әшекейленген шапала киетін. Алтын алқадан ілінген алтын медальон да киімнің бір бөлігі болды. Сондай-ақ, ерекше күндері таңбалы алтын алқа тағылатын. 1898 жылы американдықтардың келуімен АҚШ үлгісіндегі білім беру жүйесі енгізілді. Білім беру деңгейі өте жоғары болды, төртінші сыныпты бітірген адам төменгі сыныптардағы оқушыларға сабақ бере алатын. Екінші дүниежүзілік соғыстың әсері Бангарда алғаш рет 1941 жылдың 8 желтоқсанында, Пәксіз Тұрмақ мерекесінде сезілді. Парызқор Жозе Бриллантес ұйымдастырған шамдар сайысы асығыс түрде тоқтатылды, ал шіркеуге келгендер Киелі Құрбандықтан кейін үйлеріне асығып, эвакуацияға дайындалды. 1941 жылдың 20 желтоқсанында жапон әскері Бангарға кірді. Олар ұлттық жол бойында күзетшілер орнатты, сондай-ақ, муниципалдық ғимаратта және алаңда да күзетшілерді орналастырды. Жапондықтар барлық азаматтардан көйлек немесе блузкасының қалтасының сыртында жапон тілінде жазылған кішкентай жапон туын тағуды талап етті. Олардың сөзіне сенсек, бұл бейбіт азаматтарды партизандардан ажырату үшін жасалған. 1944 жылы, Бангар император Хирохитоның туған күнін алаңда тойлап жатқанда, жапон әскерімен толы бір жүк көлігі келді. Олармен бірге Бакнотаннан тұтқынға алынған бір филиппин азаматы болды. Жапондар оны мектептің оңтүстік жағындағы жерге алып барып, өзінің қабірін қазуға мәжбүр етті. Өмірінің соңы жақындағанын сезген филиппин азаматы жапон офицерінің қылышын тартып алып, бір соққымен оның басын дерлік кесіп тастады. Бұл жапон әскерлерін таң қалдырды, ал филиппин азаматы жарақатсыз қашып кетті. Бұл оқиғадан кейін қаланың барлық тұрғындары үрейге түсті, себебі жапондықтар кек қайтарады деп қорқып жүрді. 1944 жылдың 28 желтоқсанында жапондар қаланың орталық бөлігіндегі көптеген үйлерді өртеп, Сан-Кристобаль бариосындағы партизандар лагеріне шабуыл жасады. Жапондық оккупация кезінде Бангардағы Жерасты қозғалысы өте күшті болды. Көптеген тұрғындар партизандарға қосылды, олар Сан-Кристобальде лагерь құрған. Таулардағы Лоннойда олар "121-ші лагерьге" де қосылды. Полковник Волкман мен майор Агтарап партизан қозғалысын басқарды. Партизандарға жеткізілген қару-жарақ Параоирде түсті, ал еркектер түнде бололарды көтеріп тасуға мәжбүр болды. Бангарды азат етуге алғаш келген американдықтар капитан Робертс және оның әскерлері болды. Солтүстік Лузон кампаниясы кезінде Филиппин әскері мен 121-ші жұмыс істеп тұрған әскер полкі, Филиппин Ұлттық Армиясы, USAFIP NL Бангарда 1945 жылы азат ету науқанын бастады және соғыстың соңында жапон императорлық армиясына қарсы АҚШ азат ету күштеріне көмектесті. Бүгінде Бангар қолмен тоқыған "абель" матасымен және ұсталық шеберлігімен (panday) танымал. Оның ауылшаруашылық өнімдеріне күріш, жүгері, қант қамысы, жер жаңғағы, тәтті картоп, көкөністер және Вирджиния тамағы кіреді.
1700 marked the official foundation of Bangar under the patronage of Saint Christopher when it became a mission field. However, Christianity was brought as early as the later part of 1500, when Bangar was still a visita (chapelry) of Tagudin, with a community of 2,800 inhabitants. The highly skilled, industrious, and peace loving people were primarily engaged in rice and cotton planting. The beautiful and sturdy handwoven products made by the women of that time even found their way to Europe and it was said that some of these materials were used as boat sails by European seamen. Among the more famous handwoven products made by them were blankets bearing different designs, clothing materials, and mosquito nets. Since chemicals for coloring were very scarce those days, the bark of trees and fruit were used to dye those handwoven products. The old town was made of three pueblitos (small towns) namely: Villa Cruz, San Rafael and San Anastacio. Near these pueblitos were small communities of Igorotes Infieles who paid tribute to the Governor. Through the Superior Decreto (Executive Decree) signed by Governor General Antonio Maria Blanco on March 2, 1850, the town of Bangar was made part of the newly created province of La Union. Prior to this, Bangar, Purao (Balaoan) and Namacpacan (Luna) were part of Ilocos Sur. As the years passed by, barrios were formed. Education during Spanish times consisted of learning the Cartilla and the abecedario. Roman Catholic religion was taught hand in hand with good manners. However, formal education was given to students belonging to the upper class. Spanish social life had greatly affected the Indios and in no time, Castilian manners were very evident among them. The social class of an individual was easily distinguished by the kind of attire one wore. Male peasants were distinguished by their simple camisa de chino and loose pants tied to the waist by braided strings. Female peasants wore simple loose blouses and ankle length skirts, with a camison, made from cotton fabric, worn underneath. The peasantry were usually barefooted, and if there was anything worn on the feet, it was the kammadang (wooden shoes) or a pair of slippers. Men of the upper class were distinguished by the barong and camisa de chino made of fine fabric, and trousers cut in the western style. He wore socks and leather shoes and on the head was a hat, which was usually plumed. A walking cane in various styles and colors and encased in gold, silver or bronze was indispensable. He never smoked without using a pipe. The upper class lady was very fastidious. She had her hair done in a brushed up coiffure. They curled their hair by using the stem of the papaya leaf and iron rod which was heated over burning charcoal. However, so much care was given using this method. Other women preferred to tie their hair in curls in the evening and untie it in the morning. Ladies wore the "Maria Clara" or the camisa with embroidered and stitched butterfly sleeves and matching panuelo. They used alfiler (pins) made of gold or silver. A comb called peineta, usually fan shaped and encrusted with silver or gold, adorned their hair. The skirt, which was usually billowy, was made from very fine fabric from China. Underneath she wore a long camison and over it the nuagas. The outer skirt was still topped by beautiful imported lace. A perfumed fan and a big handkerchief trimmed with lace, hanging on the right side of the skirt tucked to her waistline, was part of the attire. On Sundays and holidays of obligation, a mantilla made of lace, which covered the head down to the waist and tucked to the hair by a gold pin was obligatory for the Holy Mass. On the feet, the lady wore a zapatilla, usually half heeled and adorned with artificial rhinestones. A gold pendant hanging from a gold necklace around the neck was also part of the attire. The tamborine, a gold necklace with intricate designs was also worn on special days. US styled education was implemented with the coming of the Americans in 1898. Education had a very high standard then, such that one who finished the fourth grade could teach those who were in the lower years. The impact of World War II was first felt in Bangar on December 8, 1941, the feast of the Immaculate Conception. A lantern competition, which was sponsored by Rev. Jose Brillantes, the parish priest, was hastily canceled and churchgoers had to hurry home after the Holy Mass as they immediately prepared for evacuation. On December 20, 1941, the Japanese Army entered Bangar. They put up sentries along the national road and also had one at the Municipal building and another at the plaza. The Japanese occupation required all citizens to display and pin small Japanese flags outside the pocket of the shirt or blouse with the name of the holder written in Japanese. According to them, this was to distinguish peaceful citizens from guerrillas. Sometime in 1944, on the day Bangar was celebrating the birthday of Emperor Hirohito with a program at the town plaza, a truckload of Japanese soldiers arrived with a lone Filipino who was said to have been captured somewhere in Bacnotan. It was told that the Japanese took the Filipino behind the southern school building and ordered him to dig what was to be his own grave. Upon sensing that his hours on earth were counted, the Filipino suddenly grabbed and unsheathed the sword of an officer who was standing nearby and in one hit motion with the sword, the officer almost got beheaded. This stunned the Japanese soldiers and the Filipino was able to escape unhurt. The whole town was gripped in terror since this would mean Japanese reprisals—on December 28, 1944, the Japanese burned many houses in the town proper and raided the camp of the guerrillas in barrio San Cristobal. The Underground Movement was very strong during the Japanese occupation of Bangar. Many residents joined the guerrillas, who had put up camps in San Cristobal. Further in the mountains at Lonoy, they also joined "Camp 121". Colonel Volkman and Major Agtarap led the guerrilla movement. The arms that were supplied to the guerrillas landed at Paraoir and men had to carry bolos at nighttime. The first Americans to reach Bangar during its liberation were a certain Captain Roberts with his men. During the Northern Luzon Campaign, Filipino soldiers and guerrillas of the 121st Infantry Regiment, Philippine Commonwealth Army, USAFIP NL are started the liberation campaign in Bangar in 1945 and helped by the U. S. liberation forces against Japanese Imperial Army forces towards the end of the war. Today, Bangar is known for its handwoven cloth called abel and blacksmithing (panday). Its agricultural products include rice, corn, sugar cane, peanuts, sweet potatoes, vegetables, and Virginia tobacco.
География
Ла Юнионның ең солтүстік қаласы, Судипенмен қатар, Бангар провинцияның ең кіші муниципалитеті болып табылады. Ол батысында Оңтүстік Қытай теңізімен, шығысында Судипенмен, оңтүстік-батысында Балаоанмен және Лунамен шектеседі. Амбураян өзені Бангардың солтүстігінен ағып өтеді, оны Илокос Сур провинциясының Тагудин қаласынан бөліп тұрады. Бангар Метро Маниладан және провинция астанасы Сан-Фернандодан шалқары орналасқан.
The northernmost town of La Union, alongside Sudipen, Bangar is also the smallest municipality in the province with an area of It is bounded by the South China Sea to the west, Sudipen to the east, and Balaoan and Luna to the south west. The Amburayan River flows to the north of Bangar, separating it from Tagudin, Ilocos Sur. Bangar is from Metro Manila and from San Fernando, the provincial capital.
Барангай атауларының этимологиясы
Агдепа Бұрынғы заманда танымал қылмыскерлерді қолдары созылып, жазалап өлтіруші еді, содан осы жерге «агдепа» – созылған қолдар деген мағынада ат қойылған. Алзате Бұл жердегі гарнизонды басқарған испандық генерал Алзате есімімен аталған, ол жергілікті революционерлерге қарсы тұрған. Бангар арқылы ағатын Амбурайан өзені испандықтар мен ертедегі білімді жандардың сүйікті жүзу орны болған. Бангаоилан Бұрын «Анонанг» деп аталған қала, улы бангаойл өсімдігінің көптігіне байланысты атын өзгертіп, Бангаоилан деп аталды. Барака Бұл барио Бинядура және Нагпалкан екі кіші ауылынан құралған. Екі ауылдың тұрғындары зорлық-зомбылықты тоқтату үшін келісімге келгеннен кейін Баррака ортақ атау ретінде қабылданды. Кадапли Бұл атау илокано тіліндегі «кадкадапа» (сырғанау) және «апли» (кілемше) сөздерінен алынған. Бұл атау осы барионың жанындағы орманнан бірнеше қарақшыны сабан кілемшелерде (апли) ұйықтап жатқанда ұстағаннан кейін берілді. Оларды қатты жазалап, аяқтарымен сырғанауына (кадапа) дейін қинады. Каггао Бұл жерді бір кезде мекендеген кагав деген паразитке байланысты аталған. Люзонг Бұл жер бұрын үш кіші ауылдан тұрған: Пиденг, Бутак және Далимуно. Аймақтағы батпақтар жұмыс жануарларының жоғалуына себеп болды, сондықтан «Люзонг» атауы илокано тіліндегі «лусонг» («батып кету») сөзінен алынған. Мария Кристина Бірде Америкадан келген адам ауылдың атын сұрағанда, әдемі қыз оның есімін сұрап жатыр деп ойлап, «Мария Кристина» деп жауап берді. Миндоро Бұл атау испан тіліндегі «Минас де Оро» («алтын кені») деген сөзден шыққан. Сол кезде ауылдың жанындағы өзенде алтын шаңдары мен кесек алтындары кездесетін, адамдар оларды табаға салып, байларға сататын. Генерал Алзате ауылға қазіргі атын берді. Нагсабаран Бұл атау «жолдың тармақталатын жері» деген мағынаны білдіреді, себебі ұлттық жол осы бариоға тармақталатын. Сөздің түбірі – «сабар», яғни «тармақтану». Паратонгтың ескі аты Либтонг, ол «жағажай» дегенді білдіреді. Испан дәуірінде «lib» префиксі «para» деп өзгертілді, ол «үшін» дегенді білдіреді. Квинтаронг Бұрын «Дая ти Сабанган» («өзен сағасының шығысы») деп аталған бұл жер, жергілікті қарақшылардың – тиронгтың тығын жері болған, оларды ауыл тұрғындары бір-бірінен қашып жүргенін көріп отыратын (илокано тілінде «киннамат»). Рейна Регенте Ауылға колониялық дәуірге дейін аймақты билеген патшайымның есімі берілген. Кейінгі ұрпақтар оны Рейна Регенте деп атаған, ол аяусыз болған. Оның кіші қызы анасынан кейін таққа отырды және анасынан айырмашылығы, дана және мейірімді монарх болды. Риссингтың ескі аты Пао, ол аймақтағы үлкен ағаштан алынған; оның қалай Риссингке айналғаны белгісіз. Сан-Блас Бұл жер ақыл-парасатымен танымал болған және Блас әулиесінің есімімен аталған адамның есімімен аталған. Сан-Кристобаль Бұл қаланың қамқоршысы – әулие Кристофердің есімімен аталған. Синапанган Бұл жерде көп өсетін сапан ағашының атымен аталған. Уббог Бұл сөз «бұлақ» дегенді білдіреді. Бұрын жерден су аз күшпен де ағып шығатын.
AgdeppaNotorious criminals were once often executed with their arms outstretched, and the place was thus called agdeppa, meaning outstretched arms. AlzateNamed after a Spanish colonial officer called General Alzate, who manned the garrison in that place against the local revolucionarios. It is said that the Amburayan River which partly flowed through Bangar was a favourite swimming hole for Spaniards and the early illustrados. BangaoilanOnce called "Anonang", the town was renamed because of the abundance of a poisonous plant called bangaoil. BarracaThis barrio was formed from the two sitio of Binyadura and Nagpalcan. Barraca was adopted as the common name after residents of both hamlets signed a pact to end a violent feud. CadapliThis was taken from the Ilokano words cadcadapa ("crawling") and apli ("mat"). This name was adopted after several robbers hiding in the forests near this barrio were caught whilst sleeping on straw mats (apli). They were then severely flogged and punished until they were left crawling (cadapa). CaggaoNamed after a parasite called cagaw, which once infested the place. LuzongThis place was formerly three sitio: Pideng, Butak, and Dalimuno. Quicksand in the area caused the disappearance of working animals, hence the name "Luzong", derived from the Ilocano word lusong ("stuck"). María CristinaIt is said that a visiting American once asked the village's name from a beautiful girl. Thinking that the stranger was asking for her name, the maiden answered "María Cristina". MindoroThe name was derived from the Spanish Minas de Oro ("gold mine"). At that time there were gold dust and nuggets in the river beside the village, and people used to pan these and sell them to the rich. General Alzate gave the village its present name. NagsabaranThis name (meaning "place where [the road] branches out") was given to the place because the national road branched out to this barrio. The root word is sabar, meaning "to branch out". ParatongThe old name was Libtong, which means "lagoon". During the Spanish Era, the prefix "lib" was changed into "para" which literally means "for". QuintarongOnce named Daya ti Sabangan ("east of the mouth of the river"), the place was a reputed hideout of native pirates called tirong whom villagers often saw running after one another (kinnamat in Ilocano). Reyna RegenteThe village was named after a certain pre Colonial queen who once ruled the area. Called Reyna Regente by later generations, it is said that she was ruthless. Her unnamed youngest daughter succeeded her, and unlike her mother was a wise and benevolent monarch. RissingThe old name Pa o was taken from a big tree in the area; when and how it became Rissing is unknown. San BlasThe place was named after a man who was reputedly known for his wisdom and was named after Saint Blaise. San CristobalNamed after the town's patron saint, Saint Christopher. SinapanganNamed after the sapang tree which grew abundantly in the place. UbbogThe term ubbog means "spring". Long ago, water would well up through the earth even with little effort.
Халық саны
2020 жылғы санақ бойынша Бангар, Ла Юнионның халқы 38 041 адамды құрады, халық тығыздығы .
According to the 2020 census, the population of Bangar, La Union, was 38,041 people, with a density of .
Жергілікті билік
Бангар, Ла-Юнион провинциясының бірінші округіне қарасты, жергілікті басқару кодексіне сәйкес, қала әкімі – жергілікті атқарушы орган, ал муниципалдық кеңес – заң шығару органы болып табылады. Қала әкімі, вице-мэр және кеңес мүшелері халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, сайлау үш жыл сайын өтеді.
Bangar, belonging to the first congressional district of the province of La Union, is governed by a mayor designated as its local chief executive and by a municipal council as its legislative body in accordance with the Local Government Code. The mayor, vice mayor, and the councilors are elected directly by the people through an election which is being held every three years.
Сайланған лауазымды адамдар
+ Қалалық кеңес мүшелері (2019–2022) Лауазымы Аты Конгрессмен Пабло С. Ортега Мэр Джой П. Мерин Вице-мэр Виргелио М. Дабалос Кеңесшілер Вильфредо Р. Мосуэла Майкл М. Вирай Рогелио Ф. Колома Марио Л. Макилинг Эммануэль А. Мантилла Эдуардо П. Флорес Энтони Дж. Тагуиам Анаклето Л. Юки.
+ Members of the Municipal Council(2019–2022) Position Name Congressman Pablo C. Ortega Mayor Joy P. MerinVice Mayor Virgelio M. Dabalos Councilors Wilfredo R. Mosuela Michael M. Viray Rogelio F. Coloma Mario L. Makiling Emmanuel A. Mantilla Eduardo P. Flores Anthony J. Taguiam Anacleto L. Yukee
Фестивальдар
Бангардың қасиетті әулиесі – Кристофердің мерекесі әр жылдың 25 шілдесінде тойланады. Бангар қаласының мерекесі әр жылдың 26 және 27 желтоқсанында аталып өтеді. Абель Пандай фестивалі алғаш рет 2005 жылғы қалалық мерекеде ұйымдастырылды. Бірақ ол тоқтатылып, тек 2008 жылғы мерекеде қайта жандандырылды.
The feast of the patron saint of Bangar, St. Christopher, is celebrated every July 25. The town fiesta of Bangar is celebrated every December 26 and 27. The Abel Panday festival was first celebrated during the 2005 town fiesta. However, it was discontinued, only for it to be revived during the 2008 fiesta.
Білім
Қалада 16 мемлекеттік бастауыш мектеп, екі ұлттық гимназия, толыққанды мектепке дейінгі, бастауыш және орта білім беретін жеке мектеп, бір мамандандырылған орта мектеп, бір техникалық-кәсіптік колледж және бір жоғары білім беретін оқу орны бар.
The town has 16 public elementary schools, two national high schools, a private school (offering complete pre elementary, elementary, and high school education), one specialized high school, one technical vocational school, and one tertiary school.
Арнайы мектеп
I өңірлік ғылымдарға арналған мамандырылған мектеп – 1993 жылғы 69 нөміріндегі Білім департаментінің бұйрығымен 1994-1995 оқу жылында құрылған тарту мектебі. Ғылым мен зерттеулерге маманданған оқу бағдарламасы бар (арнайы ғылым бағдарламалары / инженерлік және ғылым білім беру бағдарламалары мектептерінен өзгеше) бұл мектеп Білім департаментімен басқарылады және бақыланады.
Regional Science High School for Region I – a magnet school established during the school year 1994 1995 by virtue of DECS Order No. 69, s.1993. The school, with a curriculum that specializes in science and research (different from Special Science Program/ Engineering and Science Education Program schools), is operated and supervised by the Department of Education.
Кәсіптік мектептер
TSI Техникалық институты – Бангардағы жалғыз техникалық және кәсіптік оқу орны, Барангай Риссингте орналасқан.
TSI Technical Institute – the only technical/vocational school in Bangar, located at Barangay Rissing.
Белгілі тұлғалар
Джон Лео Дато – филиппин-американдық кәсіби боксшы, ол Риссинг, Бангар, Ла-Унионда дүниеге келген.
John Leo Dato – is a Filipino American professional boxer born in Rissing, Bangar, La Union.