Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Угандадағы ұлттық парк
National park in Uganda
a park in Uganda
Королева Елизавета ұлттық паркі – Уганданың Батыс аймағындағы ұлттық парк.
Queen Elizabeth National Park is a national park in the Western Region of Uganda.
Орналасқан жері
Королева Елизавета ұлттық паркі (QENP) Касесе, Камвенге, Рубиризи және Рукунгири аудандарының шегінде орналасқан. Парк Уганданың астанасы және ең ірі қаласы Кампаладан оңтүстік-батысқа шамамен орналасқан. Касесе қаласы парктің солтүстік-шығысында, ал Рубиризи қаласы оңтүстік-шығысында жатыр. Парк шығысында Кианбура қорығымен шектеседі, ол өз кезегінде Кигези қорығымен (Марамагамбо орманын қоса алғанда) және солтүстік-шығысында Кибале ұлттық паркімен жалғасады. Конго Демократиялық Республикасындағы Вирунга ұлттық паркі батыс шекарасының ар жағында орналасқан. Бұл қорғаулы аймақтар бірігіп Эдуард көлін толық қоршап тұрады. Угандадағы Рвензори таулары ұлттық паркі солтүстік-батысқа қарай жақын жерде орналасқан. Қызығы, 1970 және 1980 жылдары батыстық табиғатты қорғаушылар бұл паркті көбінесе Рвензори ұлттық паркі деп атаған.
Queen Elizabeth National Park (QENP) spans the districts of Kasese, Kamwenge, Rubirizi, and Rukungiri. The park is approximately by road south west of Kampala, Uganda's capital and largest city. The city of Kasese lies to the northeast of the park, while the town of Rubirizi is to the southeast. The park adjoins Kyambura Game Reserve to the east, which itself adjoins the Kigezi Game Reserve (including the Maramagambo Forest) and thus the Kibale National Park to the northeast. The Virunga National Park in the Democratic Republic of the Congo lies across the border to the west. Together, these protected places completely encircle Lake Edward. The Rwenzori Mountains National Park in Uganda lies not far to the northwest. Confusingly, during the 1970s and 1980s, Western conservationists usually referred to the park as Rwenzori National Park.
Тарих
1921 жылы аймақтың түпкі тұрғындары, Басонггора малшылары арасында малдың обасы және ұйқы ауруы кеңінен таралып, көптеген өлім мен аймақтан көшіп кетуге себеп болды. Эпидемияның себебін отаршылдық үкімет малға вакцина салу науқаны деген желеумен жасады деп саналды. Аңдардың саны артып, британдық отаршылдық үкімет аймақтың қалған халқын, шамамен 90% жерінен шығарып, аң аумақтарын құруға шешім қабылдады. Олардың үйлері өртеліп, малдары сойылып, олар шекараны кесіп, қазіргі Конго Демократиялық Республикасына қашқан. Парк 1952 жылы Жорж көлі және Эдуард көлі аң аумақтарын біріктіру арқылы Казинга ұлттық паркі ретінде құрылды. Соңгора малшыларының соңғы қалған ортақ жайылым құқықтары алынып тасталды, нәтижесінде мыңдаған адам малдарымен бірге шекарадан Вирунга ұлттық паркіне көшіп кетті, көпшілігі тек 1964 жылдан кейін ғана Муле көтерілісінен туған қақтығыстарға байланысты қайта оралды. Алдында, 2015 жылы браконьерлер паркте алты пілді өлтірген, бұл Уганданың табиғатты қорғау қауымдастығында ашу мен наразылық тудырды.
In 1921, a rinderpest epidemic and sleeping sickness among the indigenous inhabitants of the region, the pastoralist Basongora, caused great death and emigration from the region. The epidemic was believed to be caused by the colonial government under the guise of a livestock vaccination campaign. The game increased, and the British colonial government decided to evict the remaining people from perhaps 90% of their lands to create game reserves. Their homes were torched and their livestock slaughtered, causing them to flee across the border and seek refuge in what is now the Democratic Republic of the Congo. The park was founded in 1952 as Kazinga National Park by combining the Lake George and Lake Edward Game Reserves. and the last remaining communal grazing rights of the Songora herders were rescinded, causing thousands more to move across the border with their herds into the Virunga National Park, most only beginning to return after 1964 due to the strife caused by the Mulele rebellion there. Previously, poachers killed six elephants in the park in 2015, triggering both anger and frustration within the Ugandan conservation community.
Шолу
QENP шамамен 2000 шаршы километрді алып жатыр. Парк өте көптеген жануарларымен танымал, соның ішінде африкалық піл, африкалық бұқа, угандалық коб, бегемот, топи, суқұйрық, қабан. Рункунгири ауданындағы Ишаша аймағы ағаштарға шығатын арыстандарымен әйгілі, олардың еркектері көбінесе қара жаламен көзге түседі. 2020 жылы Уганданың жабайы табиғат басқармасының директоры Сэмюэл Джон Мванда соңғы бес жылда парктегі жануарлардың саны артып келе жатқанын мәлімдеді. QENP, жанында орналасқан Вирунга ұлттық паркімен бірге, 2006 жылы IUCN ұйымымен «арыстанды сақтау бөлімі» деп белгіленді. Егер браконьерлік тоқтатылып, жануарлар популяциясының қалпына келуіне жағдай жасалса, бұл аймақ Орталық Африкадағы арыстандардың маңызды ортасы болуы мүмкін. Уганданың жыртқыштарды зерттеу бағдарламасы және Уганданың жабайы табиғат басқармасы радиомойындар мен басқа да сақтау шараларын қолдану арқылы арыстан популяциясын (гиеналар мен барыстарды қоса алғанда) үздіксіз бақылап отырады. Парк сонымен қатар жанартаулық ерекшеліктерімен де әйгілі, оның ішінде жанартау конустары мен терең кратерлер бар, олардың көпшілігі кратерлік көлдерге толы, мысалы, тұз өндірілетін Катве кратері. Парктегі қызметтерге Халық денсаулығы арқылы сақтау ұйымы басқаратын телеорталық кіреді.
QENP occupies an estimated The park is known for its abundant wildlife, including African elephant, African buffalo, Ugandan kob, hippopotamus, topi, waterbuck, warthog, The area around Ishasha in Rukungiri District is famous for its tree climbing lions, whose males often sport black manes. In 2020, Uganda Wildlife Authority executive director Samuel John Mwandha stated that the wildlife in park has been increasing in the last five years. QENP, together with the adjacent Virunga National Park, was designated as a 'lion conservation unit' by the IUCN in 2006. The area is also considered a potential lion stronghold in Central Africa, if poaching is curbed and prey species are allowed to recover. The resident lion population (including hyenas and leopards) are actively monitored by the Uganda Carnivore Program and the Uganda Wildlife Authority through the use of radio collars and other conservation initiatives. The park is also famous for its volcanic features, including volcanic cones and deep craters, many with crater lakes, such as the Katwe craters, from which salt is extracted. Services in the park include a telecenter run by Conservation Through Public Health.
Туризм
Королева Елизавета ұлттық паркі – Уганданың ең танымал туристік орындарының бірі, жыл сайын елдегі басқа ұлттық парктерге қарағанда ең көп сандағы келушіні қабылдайды. Көрікті жерлердің арасында Киамбура шатқалында шимпанзелерді іздеу, қайықпен саяхаттау, гидтің жетекшілігімен аң аулау, оның ішінде Ишаша аймағында ағашқа шығатын арыстандарды көру, түнгі сапарлар және табиғат серуендері бар. Қонақтар сонымен қатар Уганданың ет жеушілер бағдарламасымен арыстандарды бақылауға қатыса алады, түскен қаражат ет жеушілерді қорғауға жұмсалады. Королева Елизавета ұлттық паркіне сапар шегетін туристер Кампаладан 7 сағат 30 минуттық сапардан өтеді. Парк сондай-ақ Энтеббе халықаралық әуежайынан күнделікті ішкі рейстер арқылы байланыстырылған, олар Мвея әуежайына, Кихихи әуежайына және Касесе әуежайына қонады. Паркте туристерге арналған түрлі деңгейдегі қонақ үйлер мен шатырлы лагерьлер қарастырылған.
Queen Elizabeth National Park is one of Uganda’s most popular tourist destinations, annually receiving one of the highest number of visitors of any of the country's national parks. Popular activities include chimp tracking in Kyambura Gorge, boat cruises, guided game drives including to view tree climbing lions in the Ishasha sector, night drives and nature walks. Visitors can also go on a lion experience with the Uganda Carnivore Program, with proceeds going toward carnivore conservation. Tourists visiting Queen Elizabeth National Park make a 7 hours 30 minutes drive from Kampala to reach the park. The park is also connected by daily domestic flights from Entebbe International Airport, which land at Mweya Airstrip, Kihihi Airstrip and Kasese Airstrip. Tourist accommodations at the park include a range of lodges and tented camps.