Антигуа және Барбуда креол тілі – Леeward аралдарында (Антигуа, Барбуда, Сент-Китс, Невис, Ангилья, Монтсеррат) қолданылатын ағылшын тіліне негіделген тіл. Әлеуметтік статусқа қарай түрленеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын тіліндегі креол тілі
English based creole language
Антигуа және Барбуда, кейде Антигуа және Барбуда креол тілі – Антигуа және Барбуда, Сент-Китс және Невис, сондай-ақ Ангилья мен Монтсерраттың британдық территорияларында қолданылатын бірнеше нұсқадан тұратын ағылшын тіліндегі креол тілі. Әртүрлі адамдар тілді әртүрлі қолданады, ал арал тұрғындары оны қалыпты ағылшын тілімен бірге қолданады. Креол тілінен стандартты ағылшын тіліне ауысу жиі сөйлеушінің әлеуметтік жағдайымен байланысты. Жоғары әлеуметтік статусы бар адамдар стандартты ағылшын және креол тілдерін оңайрақ ауыстырады, себебі олардың ағылшын тіліндегі мектеп білімі кеңірек. Креол тілінің қолданылуы жиірек кездеседі және стандартты ағылшын тілінен ерекшеленеді, өйткені сөйлеушілер әлеуметтік-экономикалық деңгейде төмендей келеді. Бұл креолдық континуумның мысалы. Көптеген креол сөздері ағылшын немесе африка тілдерінен алынған. Креол тілі ағылшын плантаторларының құлдары өздерінің бапкерлерінің ағылшын тілін еліктеп, оны өзіндік ерекшеліктерімен айтқанда қалыптасқан. Мұны "Мен бармаймын" деген мағынаны беретін "Мен бармаймын" фразасында немесе "Ent it?" сөзінде, шамамен "Айтады ма?" деген сөздің туысы ретінде көруге болады.
Antiguan and Barbudan, occasionally Antiguan and Barbudan Creole, is an English based creole language consisting of several varieties spoken in the Leeward Islands, namely the countries of Antigua and Barbuda, Saint Kitts and Nevis and the British territories of Anguilla and Montserrat. There are subtle differences in the language's usage by different speakers, and islanders often use it in combination with Standard English. The tendency to switch back and forth from Creole to Standard English often seems to correlate with the class status of the speaker. Persons of higher social status tend to switch between Standard English and Creole more readily, due to their more extensive formal education in the English language school system. Creole usage is more common, and is less similar to Standard English, as speakers descend the socioeconomic ladder. This is an example of a Creole continuum. Many Creole words are derived from English or African origins. The creole was formed when slaves owned by English planters imitated the English of their enslavers but pronounced it with their own inflections. This can be easily seen in phrases such as "Me nah go", meaning "I am not going", or in "Ent it? ", presumably a cognate of "Ain't it?"
Әлеуметтік-тарихи әсері
Антигуа және Барбуда креол тілі алғаш рет 18 ғасырда ағылшын тіліне негізделген креол тілі ретінде пайда болды. Осылайша, тіл ағылшын тілінің көптеген ерекшеліктерін қабылдағанмен, креол тілінің сөздігінен бастап оның дыбысталуына дейін барлығы Антигуаның күрделі тарихын көрсетеді. 1632 жылы ағылшындар Антигуаға көршілес Сент-Китс аралынан келді, содан кейін аралда алғашқы еуропалық қоныс құрылды. 17 ғасыр бойы құл еңбегін пайдалануға қарсылық болды, себебі адамның өзі үшін жұмыс істеудің маңызы бар деген кең тараған сенімге негізделген. Алайда, арал өмір сүруге жететін экономикадан коммерциялық экономикаға ауысқанда, жұмысшыларға деген сұраныс арта түсті. Бұл сұраныс негізінен Оңтүстік Англия мен Шотландиядан (1707 жылғы Одақ туралы актіден кейін) келген мерзімілі жұмысшылармен, сондай-ақ импортталған құлдармен қанағаттандырылды. Соған шамамен сәйкес келетін 1674 жылы полковник Кристофер Кодрингтон Барбадостан Антигуаға көшіп келіп, аралдағы алғашқы қант плантациясын құрды.
Antiguan and Barbudan Creole first emerged during the 18th century as an English lexifer Creole. While it thus adopted many features of the English language everything from the creole's lexicon to its phonology reflects Antigua's more nuanced history. The English arrived in Antigua in 1632 from neighboring St. Kitts upon which the first European establishment was founded on the island. Throughout the seventeenth century there was resistance to the use of slave labour due to the widespread belief that there was merit in laboring for one's self. However, as the island shifted from a subsistence economy to a more commercial one, the demand for labourers took off. This was met with indentured servants hailing primarily from Southern England and Scotland (following the 1707 Act of Union), as well as imported slaves. Around the same time, in 1674, Colonel Christopher Codrington, emigrated from Barbados to Antigua and established the island's first sugar plantation.
Тіл қолдану
Антигуан креол тілі Антигуада өмірдің барлық саласында қолданылады. Барлық мектептерде сабақ барысында оқушылар стандартты ағылшын тілінде сөйлеуге міндетті. Бұл саясат, әсіресе жеке меншік мектептерде қатаң сақталады. Көптеген БАҚ және ресми коммуникация стандартты ағылшын тілінде жазылады және айтылады, бірақ Антигуан креол тілі кейде әзіл үшін немесе жергілікті халықпен байланыс құру мақсатында қолданылады. Антигуан креол тілінің қолданылуы әлеуметтік-экономикалық жағдайға байланысты өзгереді. Жалпы, жоғарғы және орта таптар оны достары мен туыстарының арасында қолданады, бірақ қоғамдық ортада стандартты ағылшын тіліне көшеді. Ал төменгі таптағы адамдар Антигуан креол тілін өмірдің көбінесе барлық саласында қолданады. Бұл айырмашылықтың себебі креол тілінің пайда болуына саяды. Антигуан креол тілі пайда болғаннан бері, ол белгілі бір топқа жататынын білдіру құралы ретінде қолданылып келді. Мысалы, аралға құлдардың саны артқан сайын, мерзімілі жұмысшылар мен құлдардың ақ плантация иелерімен байланысы азайды, себебі экономика кеңейді. Осы екі топ өзара қарым-қатынас жасағанда және бір-бірімен тіл табысу қажет болғанда креол тілі пайда болды. Мерзімілі жұмысшылар иерархиядағы жоғары тұрған адамдармен байланыс жасау үшін жиірек стандартты ағылшын тілінде сөйлеуге тырысты, олар үшін стандартты ағылшын тілі қалыпты жағдай еді. Керісінше, құлдар үшін креол тілінде сөйлеу – өзіндік сәйкестіктің белгісі болды.
Antiguan Creole is used in almost every aspect of life in Antigua. In all schools, during class hours, it is required of students to speak Standard English. This policy is especially exercised in private owned schools. Most media and mainstream communication is written and spoken in Standard English, although Antiguan Creole is sometimes used humorously or as a way of identifying with the local public. Use of Antiguan Creole varies depending on socio economic class. In general, the higher and middle classes use it amongst friends and family but switch to Standard English in the public sphere. The lower class tend to use Antiguan Creole in almost every sector of life. Part of this discrepancy dates back to the Creole's inception. Ever since Antiguan Creole first came into existence it was used as a means to identify with a given group. For example, as more slaves entered the island, indentured servants and slaves had less contact with white plantation owners as the economy moved to a larger scale. While these two groups interacted and a Creole emerged as the two groups had to communicate and interact, indentured servants tried to speak the 'Standard English' with increased frequency in order to associate with people at the top of the hierarchy for whom 'Standard English' was the norm. Conversely, for slaves, speaking the Creole was a symbol of identity.