Камбре лигасының 1512 жылғы соғысы мен Равенна шайқасы

Кіріспе

1512 жылы Камбрей лигасының соғысы оқиғасы

Равенна шайқасы 11 сәуірде 1512 жылы болды және Камбрей лигасының соғысының маңызды шайқасы еді. Бұл шайқаста Киелі Лига күштері Франция және олардың Ферраралық одақтастарымен шайқасты. Француздар мен Ферраралықтар Папа мен Испания күштерін күдікті дұшпан ретінде таңсылдырғанмен, олардың жеңісі жас генерал Гастон Фуаның қазасымен басылды. Сондықтан бұл жеңіс оларға Солтүстік Италияны бағындыруға көмектеспеді. 1512 жылдың жазында француз әскері Италиядан толығымен шығып кетті, себебі Рим папасы Юлий II жалдаған швейцариялық салдақтар мен император Максимилиан I басқаратын императорлық әскерлер Ломбардияға келді. Сфорца әулеті Миланды билеуге қайта оралды.

Равеннаның жындысы

Ұрысқа бір ай қалғанда, көптеген дереккөздер Равенна монстры деп белгілі болған ерекше туылғандықты хабарлады. Флоренциялық жылнамашы Лука Ландуччидің мәлімдемесіне сәйкес, бұл баланың қорқынышты белгілеріне маңдайында мүйіз, қанаттары, тізесінде көз және тырнақты аяқ кірген. Оның пайда болуы алаңдатуға себеп болды, ал хабар Еуропаға замандас жазушылардың күнделіктері арқылы тарады. Көптеген есептер, Ландуччидікі сияқты, "монстрдың" пайда болуын одан бұрын болған шайқаспен байланыстырады; оның пайда болуы болашақ азаптардың жаман белгісі ретінде қарастырылды, ал француздық дәрігер Амбруаз Паре бұл жаратылыстың тууы Людовик XII әскері түрінде келген Құдайдың ашуының тікелей белгісі деп санайды. Дегенмен, Равенна монстры теологиялық мағынаға ие болды, ол бір шайқастан асып, протестанттық реформация кезеңіне дейін сақталды.

Кіріспе

1512 жылдың ақпан айынан бастап Италиядағы француз әскерлері, енді Гастон де Фуа, Немур герцогінің басқаруымен, Романья және Венето аймақтарындағы қалаларды басып алуға кірісті, бұл аймақтарды қасиетті Лига күштерінен айыру мақсатында. Немур бірнеше қамалдарды сәтті басып алғанмен, Англияның VIII Генрихының Францияға жорығы оның әскерінің көп бөлігін кері қайтаруға мәжбүр ететінін сезінді. Сондықтан, наурыздың соңында Немур, Феррара герцогы I Альфонсо д’Эсте бастаған итальяндық жасақпен бірге Болониядан шығысқа қарай жорыққа шықты. Француз әскері 8 сәуірде Равеннаға жетіп, келесі күні қалаға бомбалауды бастады. Қаланы қорғаған Папа әскерлері шабуылды тойтарды. Келесі екі күнде француз әскерлері үш рет "сәтті шабуылға" тырысты. Романьядағы соңғы бекінісін жоғалту қаупіне тап болған II Юлий қаланы құтқару үшін әскер жіберуді талап етті; Рамон де Кардона оған бағынуға мәжбүр болды, испан әскері Папа әскерлерінің тобымен бірге Равеннаға бет алды. 9 сәуірде олар Форлиден өтіп, Ронко өзені бойымен солтүстікке қарай қалаға қарай жылдамдады, келесі күні француз позицияларынан бір шақырым оңтүстікте орналасқан Молиначчоға жетті, бірақ оларды Ронко өзені бөліп тұрды. Италиядан кері шегінуге мәжбүр болудан бұрын шайқасқа түсуге асыққан Гастон де Фуа, жалпы шабуылға бұйрық берді. Пасха күні таңында, 11 сәуірде француз әскері лагерьден шығып, Ронко өзенінен өтіп, испан-папалық позициясына жақындады.

Қаулылар

Екі әскердің күш-қуаты, орналасуы және құрамына кіретін бөлімдердің қолбасшылары нақты емес, ал тарихшылар түрліше баяндайды. Француз әскері Кардонаның бекітілген лагерінің шығысында жартылай шеңбер құрады; өзенге ең жақын жерде Жак де Ла Палис және Альфонсо д’Эсте басқарған "алғы шеп" қарулы 900-ге жуық сарбаз болды. Осы атты әскерге жақын жерде жаяу әскердің көп бөлігі орналасты. Шарль Оманның сөзіне қарағанда, ол үш жеке бөлімнен тұрды: 3500 Гаскониялық арбалетші, 5000 земскнехт Якоб Эмпсердің басшылығында және 3000 Пикардиялық және Гаскониялық сарбаз Нормандияның сенаторы Томас Бойердің басшылығында. Фредерик Тейлор жаяу әскерді тек екі бөлімге бөледі: Эмпсердің басшылығындағы 9500 земскнехт және Сеньор де Моларттың басшылығындағы 8000 "Гаскониялық садақшылар мен Пикардиялық сүңгі жиектеушілер". 780 сарбаздан тұратын "басты шайқастың" қарулы жасағын Бойер жеке басқарды, немесе Бойер виконт де Лотрек, Луи д’Арс және Шевалье де Баярмен бірге басқарды. Бұл атты әскер екі орынның бірін иеленді: Оман мен Томас Арнольдтың айтуынша, ол француз жаяу әскерінің сол жағындағы жартылай шеңберге орналастырылды, ал Тейлор оны өзеннің жанындағы "алғы шеп" атты әскерінің артына қойды. Арнольд пен Оманның сөзіне сүйенсек, француз желісінің сол жағында "басты шайқастың" атты әскерінен тыс немесе Тейлордың пікірінше, жаяу әскердің қапталынан тікелей "артынан" бөлім орналасты. Ол негізінен Фредериго де Боззоло басқарған 4000-ға жуық итальяндық жаяу әскерден тұрды, ал сол жақтағы қапталында Жан Бернардо Караччоло басқарған 2000 жеңіл атты әскер болды. Француз күштеріне Феррара герцогы Альфонсо I д’Эсте жасаған және әкелген 50 "жаңа оқ" та кірді. Бұл оқтардың барлығы металлдан жасалған және ескі оқтарға қарағанда жылдам атылатын. Қасиетті Лига әскерінің орналасуы да даулы; Оман "Кардона әскерінің құрамын бірнеше баяндаушы егжей-тегжейлі сипаттағанмен, түсіну қиын" деп түсіндіреді. Лагердің солтүстік жағында, өзенге жақын жерде Фабрицио Колонна басқарған 670-ке жуық Папалық қарулы сарбаздан тұратын "алғы шеп" атты әскері болды. Өзен бойында қарулы сарбаздардың тағы екі тобы болды: Ла Палуде маркизі басқарған 565 сарбаздан тұратын "басты шайқас" және Альфонсо Карвахаль басқарған 490 сарбаздан тұратын артқы бөлім. Тейлор Киелі Лиганың жаяу әскерін төрт топқа бөледі: әрқайсысы 500-600 сарбаздан тұратын төрт колоннадан тұратын испандық жаяу әскерінің үш дивизиясы және Педро Наварроның бас қолбасшылығындағы 2000 сарбаздан тұратын Папалық жаяу әскерінің бір құрамы; Тейлор жаяу әскердің құрамын өзенге параллель терең бағанаға, атты әскердің арғы жағына және бекіністерге перпендикуляр орналастырады. Оман мен Арнольд жаяу әскерді бекіністердің бойымен жүретін үш қатарға орналастырады; біріншісі үшін сандар келтірілмейді, бірақ екіншісі 4000 сарбаздан тұрады, ал үшіншісі, резерв ретінде орналастырылған, "үш испандық жаяу полкі" және 2000 Папалық жаяу әскерін қамтиды. Тейлордың айтуынша, жаяу әскерден тыс жерде, немесе оның желісінің соңында Оман мен Арнольдтың пікірінше, 1500-1700 испандық гинеттері мен итальяндық атты аркебузиерлер Фернандо д’Авалос, Пескара маркизінің басшылығымен жеңіл атты әскер болды. Арнольд соғыс арбаларына арналған бөлімінде испандардың "кем дегенде отыз арбасы болғанын, олардың арасында қырағы, алдыға қарай созылған найзалары мен орган пішіндері болғанын" айтады.

The strengths, relative positions, and commanders of the component elements of both armies are unclear, and different arrangements are given by historians. The French army formed up in an arc to the east of Cardona's fortified camp; closest to the river were about 900 men at arms of the "vaward", under Jacques de La Palice and Alfonso d'Este. Next to this cavalry was the bulk of the infantry. According to Charles Oman, it consisted of three separate units: 3,500 Gascon crossbowmen, 5,000 landsknechts under Jacob Empser, and 3,000 Picards and Gascons under Thomas Bohier, the Seneschal of Normandy. Frederick Taylor groups the infantry into only two units: 9,500 landsknechts under Empser and 8,000 "Gascon archers and Picard pikemen" under the Seigneur de Molart. The men at arms of the "main battle", consisting of 780 men, was commanded by either Bohier alone, or by Bohier together with the Vicomte de Lautrec, Louis d'Ars, and the Chevalier de Bayard. This cavalry occupied one of two positions: according to Oman and Thomas Arnold, it was placed in the arc to the left of the French infantry, while Taylor has it behind the cavalry of the "vaward", next to the river. Farther to the left of the French line—beyond the cavalry of the "main battle", according to Arnold and Oman, or directly flanking the infantry, according to Taylor—was the "rearward" corps of the army, commanded by Yves d'Alégre. It consisted of about 4,000 mostly Italian infantry under Frederigo de Bozzolo, flanked, on the extreme left, by about 2,000 light cavalry under Gian Bernardo Caracciolo. The French force also included 50 "modern cannons," built and brought by Alfonso I d'Este, Duke of Ferrara. These cannons fired all metal cannonballs and had a faster rate of fire compared to older guns

The arrangement of the Holy League army is similarly a matter of dispute; Oman comments that "the array of Cardona's army, though elaborately described by more than one narrator, is not very easy to make out." At the north end of the camp, near the river, was the cavalry of the "vaward", consisting of about 670 Papal men at arms under Fabrizio Colonna. Farther along the river were two more bodies of men at arms: the "main battle", consisting of 565 men under the Marquis of La Palude, and the rearguard, consisting of 490 men under Alfonso Carvajal. Taylor divides the Holy League infantry into four blocks: three divisions of Spanish infantry, each consisting of four colunellas of 500–600 men each, and one formation of Papal infantry, numbering about 2,000, all under the general command of Pedro Navarro; Taylor places the formations of infantry in a deep column parallel to the river, on the far side of the cavalry, and perpendicular to the entrenchments. Oman and Arnold place the infantry in three lines running along the length of the entrenchments; no number is given for the first of these, but the second is given as consisting of 4,000 men, and the third, placed as a reserve, as including "three Spanish foot regiments" as well as the 2,000 Papal infantry. Beyond the infantry—to the far side of it from the river, according to Taylor, or at the end of its line, according to Oman and Arnold—was the light cavalry, consisting of 1,500–1,700 Spanish ginetes and Italian mounted arquebusiers under the command of Fernando d'Avalos, Marquis of Pescara. In his section on war wagons Arnold avers that the Spanish "had at least thirty carts mounting scythe blades, forward projecting spears and organ guns.

Артиллериялық алмасу

Француз әскерлері жау шебінен екі жүз қадамдай жерде тоқтады. Француздар Ронкодан өтуді бастағаннан бері жалғасып келген артиллериялық атыс екі армия арасында екі сағаттан астамға созылған толыққанды артиллериялық дуэльге айналды. Тейлордың сөзінше, ашық алаңда артиллериялық атыс жасау – жаңа тактика болды, ол «әлем тарихында әскерлер арасындағы ең қатты артиллериялық шайқас» еді, ал Берт Холлдың пікірінше, «тарихтағы тұңғыш рет кездесетін оқиға». Де Фуа өз артиллериясының көп бөлігін француз оң қанатының алдына орналастырып, отын қасиетті лиганың лагеріне бағыттады. Наварро өз жаяу әскеріне жасырынуға бұйрық берді – әскерлер окоптарға тығылды немесе өзен жағалауының еңістеріне жатты, бірақ Колоннаның қарулы күштеріне қорғаныш орны болмады, сондықтан пушкадан ауыр зардап көре бастады. Испан артиллериясы, осы уақытта француз атты әскерін назарға алмастан, өзінің отын француз орталығында жиналған гаскондықтар мен ландскнехттерге шоғырландырды. Оманның айтуынша, испан оты «өте қырып салушы» болды, француз жаяу әскерінің арасында көптеген жандар қаза тапты; шамамен 2000 адам мерт болды, ал гаскондықтар оттан соншалықты қорқып, ландскнехттер оларды қатарда тұруы үшін соқамен итеруге мәжбүр болды. Лагерьді бір жағынан бомбалаумен шектеліп қалмай, француз әскері оны қанаттарынан айналып шабуылдауға кірісті. Феррара герцогы, Ронкодан өткелі бері негізгі әскерден тәуелсіз әрекет етіп келген, француз позициясының артына жиырма төрт пушкасын жылжытып, ақырында оларды сол қанатқа, Пескараның жеңіл атты әскеріне қарсы қойды. Осы позициядан д’Эстенің қарулары Пескара мен Карвахальдың атты әскеріне ауыр зиян келтірді; от соншалықты күшті болды, оның бір бөлігі лагерьтен өтіп, француз әскеріне де зардап келтірді. Ив д’Алегр де осыған ұқсас жоспарды екінші қанатта жасады; Ронконы екі ауыр пушкамен кесіп өтіп, оларды испан лагерінен өзен арғы бетіне, тікелей Колоннаның позициясына орналастырды. Осы екі пушка Колоннаның тығыз атты әскеріне зор зиян келтірді.

The advancing French troops halted about two hundred paces from the enemy lines. The sporadic exchange of artillery fire that had been taking place since the French had begun to cross the Ronco now developed into a full scale artillery duel between the two armies that lasted more than two hours. A new tactic, the open field exchange of artillery fire was "the most violent cannonade between armies in the field that the world had yet seen", according to Taylor, and "the first of its kind in the historical record", according to Bert Hall. De Foix placed the bulk of his artillery in front of the French right wing, directing its fire into the Holy League's camp. Navarro ordered his infantry to take cover—the troops hid in the trenches, or lay prone on the slopes of the river embankments—but Colonna's men at arms had no shelter available, and began to take heavy casualties from the cannon fire. The Spanish artillery, meanwhile, ignored the French cavalry and concentrated its fire on the massed Gascons and landsknechts in the French center. The Spanish fire was, according to Oman, "excessively murderous", and casualties among the French infantry were substantial; as many as 2,000 men were killed, and the Gascons were so shaken by the fire that the landsknechts were forced to push them back with pikes in order to keep them in line. Not content with bombarding the camp from one side, the French moved to enfilade it from the flanks. The Duke of Ferrara, who had apparently been acting independently of the main army since the crossing of the Ronco, had moved twenty four of his cannon around the rear of the French position, finally bringing them up on the left flank, facing Pescara's light cavalry. From this position, d'Este's guns inflicted heavy casualties on Pescara and Carvajal's cavalry; so intense was the fire that some of it overshot the camp, inflicting casualties on the French troops on the other side. Yves d'Alègre, meanwhile, had devised a similar plan on the other flank; re crossing the Ronco with two heavy guns, he positioned them across the river from the Spanish camp—directly to the rear of Colonna's position. The fire of these two guns inflicted massive casualties on Colonna's closely packed cavalry.

Ат әскерімен шайқасу

Француз және Феррара артиллериясының екі жағынан жасаған отымен қысымға ұшыраған Қасиетті Лиганың атты әскері өз позицияларын ұзақ уақыт сақтай алмады. Алғаш қозғалғандар Карвахал басқаратын артқы саптың ауыр атты әскері болды, олар француздың сол жағындағы Феррараның қаруларын нысанаға алып, бекіністерден шықты; Тейлордың айтуынша, Карвахалдың шабуылы тәртіпсіз және мүмкін спонтанды болған. Карвахалға Пескараның жеңіл атты әскері және Ла Палуде графы қосылды, екеуі де Кардонамен алға жіберілді; олар француз шебіне бірге шабуыл жасады, Палуде тікелей алға жылжыса, Пескара флангамен шабуылдауға тырысты. Атты әскер шабуылының нысанасы заманауи дереккөздерде әртүрлі айтылады; Оман мен Тейлор француздың «негізгі шайқасының» ауыр атты әскеріне шабуылдағанына келіседі, оны Фокс, Лотрек және Нормандияның сеншебі басқарған, олар француздың сол жағына жылжыған көрінеді. Карвахал, Пескара және Ла Палуде француз атты әскеріне қарсы жиналды, олар екіге бөлініп, екі испандық шабуылға да қарсы тұрды. Испанның алғашқы шабуылдары француз шебін бұзуда сәтсіз аяқталды; Тейлор олардың сәтсіздігін артиллериялық оқ жаудырылғаннан кейін испан атты әскерінің әлсіреген рухына, испан құралымдарына «ойыстар мен өсімдіктердің» әсеріне, француздың жақсы тактикасына және француздың алғы шебінен Ла Палис жіберген күштердің келуіне байланысты деп санайды. Француз және испан атты әскері француз позицияларының сол жағында ұзақ шайқасқа түсті. Осы уақытта Фабрицио Колонна, басқа испан атты әскерінің шайқасқа түскенін көріп, Ронко мен испан бекіністері арасынан шығып, француз шебіне шабуыл жасады; оның нысанасы да заманауи көзқарастарда келіспеушілік тудырады, бірақ Оман мен Тейлор оның француздың алғы шебіндегі Ла Палис басқаратын бөлімге шабуыл жасағаны керек деп келіседі, бірақ соңғысы Фоксқа орталықта көмектесу үшін жібермеген. Колонна мен Ла Палис француздың оң жағында шайқасқанда, бұрын Ла Палис шақырған д'Алегр 400 жаңа ауыр атты әскермен, сондай-ақ француз резервінің жаяу әскерімен келді. Көп бағыттан қысымға ұшыраған Колоннаның құрамы ыдырады, оның кейбір әскерлері шайқас алаңынан қашып кетті, ал қалғандары оңтүстікке қарай, басқа испан атты әскері шайқасқан жерге шегінді. Д'Алегр шегінетін испан әскерін орталыққа дейін қуды, онда испан атты әскерінің қалдықтары француздарға қарсы аяусыз жекпе-жекке қатысты. Ақырында, француздың алғы шебінің бір бөлігі шайқасқа қосылғанда, испан атты әскері жеңіліске ұшырады; Пескара мен Ла Палуде тұтқынға алынды, Колонна испан бекіністеріне қайта шегінді, ал Карвахал мен Кардона оңтүстік-батысқа қарай Чезенаға қарай қашты. Француз атты әскерінің көп бөлігі шегінетін испандарды қуды, ал қалғандары сол уақытта болған жаяу әскер шайқасына қатысты.

Pressed from both sides by the fire of the French and Ferrarese artillery, the Holy League's cavalry could not hold their positions indefinitely. The first to move were the heavy cavalry of the rearguard under Carvajal, riding out from the entrenchments towards the Ferrarese guns on the French left; according to Taylor, Carvajal's advance was disorderly and possibly spontaneous. Carvajal was quickly joined by Pescara's light cavalry and by the Marquis of La Palude, both having been sent forward by Cardona; together, these bodies of cavalry advanced on the French line, Palude moving directly forwards while Pescara attempted a flanking movement. The target of the cavalry attack is inconsistently named among contemporary sources; both Oman and Taylor agree that it must have been the heavy cavalry of the French "main battle", commanded by Foix, Lautrec, and the Seneschal of Normandy, which had apparently moved towards the French left. Carvajal, Pescara, and Palude converged on the French cavalry, which split into two bodies and met both Spanish attacks head on. The initial Spanish charges were unsuccessful in breaking the French line; Taylor attributes their failure to the depleted morale of the Spanish cavalry after the artillery bombardment, the effect of "ditches and vegetation" on the Spanish formations, the better tactics of the French, and the arrival of reinforcements sent by La Palice from the French vanguard. The bodies of French and Spanish cavalry then engaged in a lengthy fight along the left of the French positions. Meanwhile, Fabrizio Colonna, having seen the other Spanish cavalry engaged, rode out between the Ronco and the Spanish trenches and charged the French line; his target is similarly the subject of disagreement among contemporary sources, but Oman and Taylor agree that he must have attacked the portion of the French vanguard under La Palice which the latter had not sent to assist Foix in the center. As Colonna and La Palice fought along the French right, d'Alègre, who had earlier been summoned by La Palice, arrived with 400 fresh heavy cavalry, as well as the infantry of the French reserve. Colonna's formation, pressed from multiple directions, began to disintegrate, with some of his men at arms fleeing the field and others retreating south to where the other Spanish cavalry was engaged. D'Alègre followed the retreating Spanish troops to the center, where the remnants of the Spanish cavalry were engaged in a desperate melee against the French. Finally, when a part of the French vanguard joined the fight as well, the Spanish cavalry broke; Pescara and La Palude were taken prisoner, Colonna retreated back into the Spanish entrenchments, and Carvajal and Cardona fled south west towards Cesena. A large part of the French cavalry pursued the retreating Spanish, while the others turned to take part in the infantry fight which had unfolded in the meantime.

Жаяу әскердің ұрысы

Испан атты әскері алғашқы шабуыл жасағанда, Фуа француз жаяу әскеріне Киелі Лиганың лагеріне қарай жылжуға бұйрық берді. Моларт пен Бозолло әскерлерінен жиналған 2000 гаскондық арбалетшілер мен 1000 пикардтық пикемендердің аралас тобы лагерьге қарай жылды. Тейлордың айтуынша, олар көлденең және өзен арасындағы жолмен жүріп, бұл жер көзден таса болды. Гаскондар испан бекіністерінің шетіне жетіп, испан жаяу әскеріне оқ атуды бастады; Оманның айтуынша, олар бірден "аркебустар мен айналмалы зеңбіректердің" қызыл отымен кері қайтарылды, ал Тейлор Наварроның Папалық жаяу әскерін алға жылжытып, олармен шайқасқа түскенін жазды. Осы уақытта ландскнехттердің негізгі колоннасы испан бекіністерінің шетіне жетіп, бекінілген лагерьке енуге кірісті. Якоб Эмпсер мен оның лейтенанты Фабиан фон Шлабендорф алғашқы шабуылда қаза тапты, бірақ неміс колоннасының бір бөлігі арықты кесіп өтіп, күтіп тұрған испан жаяу әскерімен қолға-қол соғысқа түсті. Испан қылышбаздары ландскнехттерге зор шығын келтірді – олар осындай жақын арада ұзын найзаларымен қорғана алмады, ал неміс колоннасы мыңнан астам қаза тапқан соң бекіністерге кері шегінді. Ландскнехттер мен гаскондар тағы да шабуылға шықты, бірақ шығын одан да ауыр болды. Фабрицио Колонна, сол кезде атты әскерінің қалдықтарымен лагерьге оралған, шабуылдаушы жаяу әскердің қанатына шабуыл жасады; ол "200 найзамен күнді өзгертуге болар еді" деп жазды. Испандық екі рота жаяу әскері өзен жағасындағы гаскондарға шабуыл жасап, олардың құрамын бұзып, Молартты өлтіріп, француз артиллериясының позицияларына қарай қуды. Екі жақтағы қалған жаяу әскерлер бекіністерден өтіп, күресті жалғастырды.

Ойынның соңы

Бұл тұста француз атты әскері – Кардонаны қуғандар да, майданда қалғандар да – испан жаяу әскеріне барлық жағынан шабуыл жасады. Неміс және Гаскон жаяу әскерімен бірге, қайта құрылып, жаңа күшпен шабуылға көшкен француз атты әскері испандық құрылымдарды жеңіп, ауыр шығын келтірді; Колона мен Наварро қорғанысқа жиналуға тырысқанда жараланып, тұтқынға алынды. Испан жаяу әскерінің бірнеше мыңы қашып құтылуға үлкерді, Чезена мен Форли қалаларына қарай жол тартты; Оманның сөзінше, қалғандары "аяқтан шалынып, тапталды". Бұрын Гаскондықтарды жеңген екі испан ротасы, француздың "Бастард дю Фей" басқаратын артқы сапының солтүстікке қарай жолын кесіп тастауынан кейін, өзен бойымен лагерьге қайта оралды. Оңтүстікке қарай бөгет бойымен жүріп бара жатқанда, Гастон де Фуа және оның он бес шағын штабы оларға шабуыл жасады; одан кейін болған шайқаста француз рыцарлары шашырап, Фуа қаза тапты, ал испандықтар майданнан кетуге кірісті. Жауынгерлік алаңнан бірнеше шақырым жерде испан жаяу әскері Кардонаны қуған Байардты кездестірді. Олардың саны жеткіліксіз болғандықтан, Байард оларды өткізіп жіберді, олардың әлде ақ оның командирін өлтіргенін білмей.

Салдары

Соғыс сегіз сағатқа созылды және замандас деректерге сәйкес, екі тараптан 10 000-нан астам адам қаза тапты, ал 17 000 бейбіт тұрғын қырғынға ұшырады. Гастон де Фуаның қазасы француздар үшін ауыр соққы болды, оның әскерлері оның өлімі туралы естігенде қатты күйзелді. Жас, дарынды генерал жоғары деңгейдегі басшылыққа ие болды және Италиядағы керемет жеңістер тізбегін жоспарлады. Ол әскерлеріне шабыт берді және оларға адал болды. Егер ол шайқастан аман қалғанда, Италия соғыстары мүлдем басқаша бағытқа бұрылар еді. Гастон де Фуаның қазасынан кейін француз армиясының басшылығы Ла Палиске жүктелді, ол шегініп келе жатқан испан әскерін қууға мүдделі болмады, керісінше Равенна қамалын қайта жаңартуды жөн көрді. Қала көп ұзамай түсті, ал француздар оны үш күн бойы тонады. Бірақ шайқастан кейін француз армиясының көп бөлігі Францияға қайтарылды, ал Ла Палис тамыз айында Киелі Одақтың күшін қайта жинауынан кейін Италиядан кетуге мәжбүр болды. Италиядағы испандық күштер Равеннада дерлік толығымен талқандалды, бірақ Кардона 1513 жылы Ломбардияда жаңа әскер жинап қайтадан пайда болды. Осы аралықта Наварро мен Колонна да соғысқа қатысты, Колонна итальяндық армияға, ал Наварро Франция корольі Франциск I қызметіне кірді.