Хью Норман Уокер: Британдық колониялық шенеуніктің өмір жолы
Hugh Norman-Walker
Хью Селби Норман Уокер: британдық чиновник, Үндістанда қызмет етті, Малави тәуелсіздігіне дейін Ниасалендтің дамуын басқарды. Тарих, саясат, колониялық кезең.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хью Селби Норман Уокер (17 желтоқсан 1916 – 28 тамыз 1985) – британдық отарлық шенеунік. Ол 1938 жылдан 1948 жылға дейін Үндістанда қызмет етті. 1949 жылы Отарлық кеңсеге қосылып, Ниасалендте әкімшілік қызметкер және хатшының көмекшісі лауазымдарында жұмыс істеді. 1953 жылы Родезия және Ниасаленд Федерациясының Кабинет кеңсесіне тағайындалды. 1954 жылы Ниасалендке оралып, даму жөніндегі хатшы, 1960 жылы қаржы жөніндегі орынбасар хатшы, ал 1961 жылы Қаржы министрі болды. Ол 1965 жылға дейін үкіметте қызмет етті, содан кейін 1964 жылы Ниасаленд Малави болып тәуелсіздік алды. 1965 жылы сэр Хью Бечуаналенд протекторатына оның әміршілігінің комиссары болып жіберілді. 1966 жылы рыцарь атағын алған ол сол жылдың қыркүйек айында протектораттың Боцвана болып тәуелсіздік алуына куә болды. Келесі жылы Норман Уокер Сейшель аралдарына губернатор және бас қолбасшы болып тағайындалды, бірақ оның қызметі қысқа ғана болды. 1969 жылы ол Батыс Тынық мұхиты бойынша жоғары комиссар болып тағайындалған сэр Майкл Гасстың орнын басты, соның нәтижесінде Гонконгтың отарлық хатшысы болды. Бір кезде ол сэр Дэвид Тренчтің Гонконг губернаторы лауазымына тағайындалатын күтілетін үміткері деп есептелген, бірақ 1971 жылы карьералық дипломат сэр Мюррей МакЛехоз осы лауазымды қабылдағаннан кейін бұл қауесет тоқтап қалды. Сэр Хью 1973 жылы Гонконгтағы қызметі аяқталғаннан кейін Мэн аралының вице-губернаторы болуға тиіс еді. Алайда, оның әйелі онымен бірге бармайтыны белгілі болған соң, ол ұсыныстан бас тартуға мәжбүр болды. Сэр Хью осыдан бас тартқаны үшін басқа лауазым алған жоқ. Ол зейнеткерлік шағын Англияда өткізіп, 1976 жылы Уайт аралы округінің құрылымдық жоспары жөніндегі комиссия төрағасы болып тағайындалды.
Sir Hugh Selby Norman Walker (17 December 1916 – 28 August 1985) was a British colonial official. He served in India from 1938 to 1948. Joining the Colonial Office in 1949, he successively served as an Administrative Officer and an Assistant Secretary in Nyasaland, and was seconded to the Cabinet Office of the Federation of Rhodesia and Nyasaland in 1953. He returned to Nyasaland to become Development Secretary in 1954, Deputy Financial Secretary in 1960 and Secretary to the Treasury in 1961. He remained in the government until 1965 when Nyasaland gained independence as Malawi in 1964. In 1965, Sir Hugh was posted to the Bechuanaland Protectorate as Her Majesty's Commissioner. Knighted in 1966, in September of the same year he witnessed the independence of the Protectorate as Botswana. In the next year, Norman Walker was posted to the Seychelles as the Governor and Commander in Chief but his short tenure came to an end when he was assigned to succeed Sir Michael Gass, who was in turn appointed High Commissioner for the Western Pacific, as Colonial Secretary of Hong Kong in 1969. He was once rumoured to be the designated candidate to succeed Sir David Trench as the Governor of Hong Kong, but the rumour soon died out when the post was taken up by Sir Murray MacLehose, a career diplomat, in 1971. Sir Hugh was supposed to become the Lieutenant Governor of the Isle of Man when his tenure in Hong Kong ended in 1973. However, when it became known that his wife would not accompany him, he was forced to decline the offer. Sir Hugh was not compensated with another post for his withdrawal. He spent his retirement in England and was appointed chairman of the Isle of Wight County Structure Plan Panel in 1976.
Алғашқы жылдар
Норман Уокер 1916 жылдың 17 желтоқсанында Лондонда дүниеге келді. Оның әкесі – полковник Дж.Н. Норман Уокер, Үнді армиясының Үнді медицина қызметіндегі офицері. Норман Уокер балалық шағын ата-анасынан алыс, Үндістанда қызмет өткізгендіктен бөлек өткізді. Ол біріншіде Истборндағы Сент-Сиприан мектебінде, содан кейін Дорсеттегі Шерборн мектебінде білім алды. Англияда тұрған кезінде ол бірнеше рет ата-анасына барып, Үндістандағы жағдаймен танысты. Шерборн мектебін бітіргеннен кейін Норман Уокер Кембридждегі Корпус-Кристи колледжіне түсті, онда ол жеңіл атлетика командасының белгілі мүшесі болды. Кейін ол өнер магистрі дәрежесін алды. 1953 жылдың тамызында британдық колония және Оңтүстік Африкадағы екі протекторат – Оңтүстік Родезия, Солтүстік Родезия және Ньясаленд Родезия және Ньясаленд Федерациясын құрып біріккенде, Норман Уокер Федерацияның Кабинет кеңсесіне уақытша тағайындалды. Бұл тағайындалудан бұрын протекторат тәуелсіздікке қарай қадам басқан болатын. 1965 жылдың ақпанында Протектораттың астанасы Оңтүстік Африканың Мафикенг қаласынан Протектораттың Габороне қаласына көшірілді. Бір айдан кейін Протекторатқа өзін-өзі басқару құқығы берілді. Норман Уокер Протектораттың соңғы комиссары болды және тәуелсіздікке дайындық жұмыстарын жүргізді, бірақ оның қызмет мерзімі қысқа болғандықтан көп іс істеуге үлкермеді. 1966 жылы Жаңа жылдық құрмет көрсету кезінде ол "Иерусалим және Георгий орденінің" кавалер-командующийы атағын алды және 1966 жылдың 30 қыркүйегінде Ботсвана Республикасының тәуелсіздігіне куә болды. Сейшель аралдарының Атқарушы және Заңнамалық Кеңестерінің президенті және Британдық Ұлы Океандық Аймақтың комиссары болды. Жаңа әуежай жобасы сол кезде Сейшель аралдары үшін маңызды жоба болды. 1972 жылы Елизавета II ашқаннан кейін ол аймақтағы ең маңызды әуежайлардың біріне айналды. Сонымен қатар, Норман Уокер 1967 жылдың желтоқсанында Заң шығарушы Кеңеске ересектердің жалпы сайлау құқығын берген арқылы губернаторлық қызметі кезінде саяси реформаны қолдады, бұл 1970 жылы автономия беруге жол ашты. Норман Уокердің мансаптық жолы Гонконгқа тағайындалған кезде алаңдаушылық тудырды. Норман Уокер бұрынғы Қиыр Шығыста қызмет етпеген. Ол Гонконгқа бір рет барып, Коулунға қысқа уақытқа қонған, бірақ Гонконг аралына ешқашан бармаған. Жергілікті тұрғындар және тіпті үкіметтегі жоғары лауазымды шенеуніктер оның Қиыр Шығыстағы тәжірибесінің жеткіліксіздігі отаршылдық хатшы ретіндегі жұмысына кедеріл келтіруі мүмкін деп уайымдады. Бір қалалық кеңесші Элси Ту тіпті отаршылдық хатшы лауазымын жергілікті қытайдың атқаруы керек екенін айтты. Дегенмен, Норман Уокерді Гонконг үкіметінің ішіндегі жоғары лауазымды шенеунік орнына таңдау британ үкіметінің тұрғысынан жергілікті кандидаттардың жетіспеушілігін көрсетті деген пікірлер де болды. Осы пікірлерге жауап ретінде Норман Уокер Африкада көп жылдар бойы қызмет еткенін және мемлекеттік басқаруда тәжірибелі екенін айтты. Ол бұл қиындыққа дайын екенін және Гонконгтың қытай халқымен достық қарым-қатынас орнататынын мәлімдеді. Отаршылдық хатшы ретінде Норман Уокер әлеуметтік, өнеркәсіптік және коммерциялық дамуға баса назар аударды. 1970 жылы сэр Сикнин Чаумен бірге Гонконг делегациясын Осакадағы ЭКСПО көрмесіне жетекшілік етті. Норман Уокер сондай-ақ Гонконгтың Атқарушы және Заңнамалық Кеңестерінің экс-официо мүшесі болды. Губернатордың болмаған кезінде ол бірнеше рет үкіметті басқарды. 1971 жылдың қазанында ол Анн ханшайымның жеті күндік сапасын қарсы алған губернатордың міндетін атқарды. Норман Уокер Сейшель аралдарындағы беделді губернаторлық қызметінен бас тартып, отаршылдық хатшы лауазымына тағайындалғанда Гонконгта әңгімелер тарады. Британ үкіметі мен Норман Уокер арасында британ үкіметі Гонконгтың қазіргі губернаторы сэр Дэвид Тренчтің орнына оны тағайындауға уәде берген жағдайда ғана ол отаршылдық хатшы лауазымын қабылдайды деген құпия келісім жасалған деген қаңқулар тарады. Алайда, бұл ақпарат Норман Уокер тарапынан ешқашан расталмады. 1971 жылы британ үкіметі мансапты дипломат сэр Мюррей МакЛехозды губернаторлық лауазымға тағайындағанда бұл қаңқулар тоқтап қалды. Дегенмен, Гонконгқа көптеген жаңа саясаттарды енгізген жаңа губернатор МакЛехоздың "дипломатиялық" стильде болғаны және кейбір әріптестерімен жақсы қарым-қатынаста болмағаны туралы тағы бір қаңқу тарады. Кейбір ескірген колониялық шенеуніктер, мысалы (кейінірек сэр) Дональд Ладдингтон жаңа губернатормен қарым-қатынас жасау қиын болды және жақын арада Гонконгтан кетіп қалды. Норман Уокер осы "ескірген колониялық шенеуніктердің" бірі болды және 1972 жылдың басында ол 1973 жылдың басында үкіметтен зейнетке шығатыны туралы ақпарат тарады. Бұл ақпарат 1972 жылдың шілдесінде Ұлыбритания үкіметі Норман Уокердің отаршылдық хатшы лауазымындағы мерзімі 1973 жылдың күзіне дейін ұзартылатынын жариялағанға дейін расталмады. 1973 жылдың мамырында Норман Уокер Мэн аралының лейтенант-губернаторы болады деп хабарланды. Зейнеткерлікке шыққан Гонконгтағы шетелдік мемлекеттік қызметкерлер тегін теңіз жолымен жүруге құқылы болды. Норман Уокер осы құқыққа ие болды және 1973 жылдың 30 қыркүйегінде Гонконгтан кеткен кезде осы мүмкіндікті пайдаланды. Ол өзінің әріптестері сияқты мұхиттан жүретін кемеге мінуге тиіс болды, бірақ оның кеткен уақытында Гонконгқа мұхиттан жүретін кеме келмеді. Нәтижесінде, ол осы құқықты жүк кемесінде пайдалануға мәжбүр болды. Кету кезінде Атқарушы және Заңнамалық Кеңестердің мүшелері мен жоғары лауазымды шенеуніктердің қатысуымен Норман Уокер Lady Maurine кемесіне мінді және Виктория шығанағынан Коулунға өтті. Содан кейін ол Куай Чун контейнер портына барып, Ұлыбританияға бағыт алған жүк кемесіне мінді.
Norman Walker was born in London on 17 December 1916 to Colonel J N Norman Walker, CIE of the Indian Medical Service in the Indian Army. Norman Walker did not spend his childhood with his parents, who served far away in India. He was educated first in St Cyprian's School, Eastbourne, and then Sherborne School in Dorset. Although living in England, he was able to pay several visits to his parents, and was familiar with the state of affairs in India. Upon graduation from Sherborne School, Norman Walker entered Corpus Christi College, Cambridge, where he was a noted member in the athletics team. He later graduated with a Master of Arts degree. In August 1953, when the British colony and the two protectorates in the southern Africa, namely Southern Rhodesia, Northern Rhodesia and Nyasaland federated to become the Federation of Rhodesia and Nyasaland, Norman Walker was temporarily seconded to the Federation's Cabinet Office to help facilitate its operation. Before this appointment was made, the Protectorate had been steadily on the way to independence. The capital city of the Protectorate was relocated from South Africa's Mafikeng to the Protectorate's Gaborone in February 1965. A month later self rule was granted to the Protectorate. Norman Walker was the last Commissioner of the Protectorate and was there to prepare for the independence, though he had very little to do in his short tenure. He was made a Knight Commander of the Order of St Michael and St George in the New Year Honours List of 1966 and he witnessed the independence of the Republic of Botswana on 30 September 1966. President of both the Executive and Legislative Councils of the Seychelles and Commissioner of the British Indian Ocean Territory. The new airport plan was a huge project for the Seychelles at that time. When it was opened by Queen Elizabeth II in 1972, it became one of the most important airports in the region. Apart from that, Norman Walker positively supported political reform during his governorship by granting universal adult suffrage to the Legislative Council in December 1967, an important move which paved way for autonomy granted later in 1970. The career background of Norman Walker was a concern in Hong Kong when his appointment was first announced. Norman Walker had never served in the Far East. He had visited Hong Kong once, briefly landing on the Kowloon side, but had never been to Hong Kong Island. Local people and even some senior officials in the government were concerned that his limited experience on the Far East might hinder his work as Colonial Secretary. Elsie Tu, an Urban Councillor, even commented that the post of Colonial Secretary should be held by a local Chinese. Yet, there were also comments that selecting Norman Walker in lieu of a senior official from within the government of Hong Kong showed a lack of suitable local candidates from the point of view of the British government. In respond to these opinions, Norman Walker said that he had served in Africa for many years and was well experienced in public administration. He said he was ready for the challenge and would build friendship with the Chinese people of Hong Kong. In his capacity as Colonial Secretary, Norman Walker focused primarily on social, industrial and commercial development. In 1970, accompanied by Sir Sik nin Chau, he led a delegation representing Hong Kong to the Expo in Osaka, Japan. Norman Walker was also an ex officio member of both the Executive and Legislative Councils of Hong Kong. He administered the government for several occasions on the absence of the Governor. In October 1971, he was the acting Governor who welcomed the seven day royal visit paid by the Princess Anne. Rumour persisted in Hong Kong when Norman Walker, who gave up his more prestigious governorship in the Seychelles, assumed the post of Colonial Secretary. It was alleged that a backdoor deal was made between the British government and Norman Walker that he would take up the post of Colonial Secretary only when the British government promised to make him the successor to Sir David Trench, the incumbent Governor of Hong Kong. However, this information was never verified by Norman Walker. The rumour died out in 1971 when Sir Murray MacLehose, a career diplomat, was announced by the British government as the Governor designate. Nevertheless, another rumour followed when the new Governor MacLehose, who brought many new policies to Hong Kong, was said to be 'diplomatic' in style and did not get on well with some of his colleagues. Some of the more old fashioned colonial officials, such as (later Sir) Donald Luddington were alleged to have found it difficult to get on with the new Governor and were soon posted out of Hong Kong. Norman Walker was one of these "old fashioned colonial officials" and news emerged in the beginning of 1972 that he was going to retire from the government at the turn of 1973. This was not confirmed until July 1972 when the UK government announced that the term of Norman Walker as Colonial Secretary would be extended to the autumn of 1973. In May 1973, it was further announced that Norman Walker would become the Lieutenant Governor of the Isle of Man. As a kind of benefit, overseas civil servants in Hong Kong were entitled to a free exclusive sea passage when they retired. Norman Walker was eligible and chose to enjoy the benefit when he left Hong Kong on 30 September 1973. He was supposed to get on board an ocean liner like his counterparts, but it turned out that there was no ocean liner calling at Hong Kong at the time of his departure. As a result, he was forced to enjoy the entitlement on a cargo ship. On his departure, in the presence of the members of the Executive and Legislative Councils and senior government officials, Norman Walker boarded Lady Maurine from and travelled across the Victoria Harbour to the Kowloon side. From there he travelled to Kwai Chung Container Port and boarded the cargo ship, which sailed for Britain.
Мэн аралындағы вице-губернатор туралы дау
Норман Уокер Англияға оралғаннан кейін Мэн аралының вице-губернаторы лауазымын атқаруға дайындалып жатқан еді. Бірақ оның әйелі онымен бірге бармайтыны белгілі болғанда мәселе туды. Мэн аралындағы реакция жағымсыз болды, және Тинвальд леди Норман Уокердің күйеуіне вице-губернатордың әлеуметтік міндеттерін орындауына көмектесу үшін онымен бірге болуы қажет екенін талап етті. Бұл Норман Уокердің жаңа лауазымға жалғыз келіп, жұмыс істегені алғашқы рет емес еді. 1969 жылы Гонконгқа келгенде, отарлық хатшы болып тағайындалғанда, оның әйелі онымен бірге болған жоқ. Ол кезде Гонконгта оның әйелінің болмауына ешқандай сын айтылмады, ол кейіннен келді. 3 қарашада леди Норман Уокер бұл оқиғаға алғаш рет жауап берді. Ол Ұлыбританиядан тым ұзақ уақыт бойы қызмет еткенін және Англияға қайта оралуға асық екенін түсіндірді. Ол Манкс халқына құрметсіздік жасау ниетінде болмағанын мәлімдеді. Осы даудан кейін Норман Уокерге өтемақы ретінде басқа лауазым берілмеді, және бұл оқиға оның шетелдегі қызметінің соңына белгі салды.
Norman Walker was supposed to take up the new post as the Lieutenant Governor of the Isle of Man after he had returned to England. But a problem arose when it became known that his wife would not accompany him. The reaction in the Isle of Man was negative, and the Tynwald insisted that Lady Norman Walker should accompany her husband to assist the Lieutenant Governor in carrying out his social duties. In fact, it was not the first time that Norman Walker had taken up a new post alone. When he arrived at Hong Kong to become Colonial Secretary in 1969, his wife was not with him. The absence of his wife did not attract any criticism at that time in Hong Kong, and she arrived later. On 3 November, Lady Norman Walker responded to the incident for the first time. She explained that she had been serving out of Britain for too long a time and was eager to reside in England again. She claimed that she had had no intention to be impolite to the Manx people. After the dispute, Norman Walker was not given another post for compensation and this episode marked an end to his overseas service.
Ағылшын тіліндегі материалдар
Колониялық кеңсе тізімі, Ұлыбритания: Колониялық кеңсе, 1951. "Оның алғашқы патшалық сапары", The Palm Beach Post, 28 қазан 1971. онлайн нұсқасы. "Сэр Хью Норман Уокер", The Times, 5 қыркүйек 1985. Тинвальд сотының отырыс хаттамасы, Мэн аралы, 12 шілде 2000. онлайн нұсқасы. Робертс, сэр Денис, Тағы бір апат: Гонконг суреттері, Лондон: The Radcliffe Press, 2006. онлайн нұсқасы. Who's Who. Лондон: A & C Black, 2008.
The Colonial Office list, Great Britain: Colonial Office, 1951. "Her First Royal Visit", The Palm Beach Post, 28 October 1971. online version
"Sir Hugh Norman Walker", The Times, 5 September 1985. REPORT OF PROCEEDINGS OF TYNWALD COURT, Isle of Man, 12 July 2000. online version
Roberts, Sir Denys, Another disaster: Hong Kong Sketches, London: The Radcliffe Press, 2006. online version
Who's Who. London: A & C Black, 2008.