Кіріспе
Хирургиялық имплант, әдетте, сколиозды тұрақтандыру үшін қолданылады. Харрингтон таяғы (немесе Харрингтон импланты) – тот баспайтын болаттан жасалған хирургиялық құрылғы. Тарихи тұрғыдан, бұл таяқ омыртқа жонының бойында, басқа жағдайлармен қатар, омыртқаның бүйірлік немесе корональді жазықтықтағы қисықтығын, яғни сколиозды емдеу үшін орнатылды. 1960 жылдардың басынан 1990 жылдардың соңына дейін шамамен 1 миллион адамға сколиозға қарсы Харрингтон таяғы имплантацияланды.
The Harrington rod (or Harrington implant) is a stainless steel surgical device. Historically, this rod was implanted along the spinal column to treat, among other conditions, a lateral or coronal plane curvature of the spine, or scoliosis. Up to one million people had Harrington rods implanted for scoliosis between the early 1960s and the late 1990s.
Тарих
Харрингтон импланты 1953 жылы Техас штатының Хьюстон қаласындағы Бейлор медицина колледжінің ортопедиялық хирургия профессоры Пол Харрингтон жасаған. Харрингтон таяқшалары омыртқаның қисықтығын азайту және омыртқа бірігуіне көбірек тұрақтылық беру мақсатымен ойлап табылды. Харрингтон таяқшасы ойлап табылғанға дейін сколиозбен ауыратын науқастардың омыртқалары ешқандай тіреу құралдары қолданылмай біріктірілген; мұндай біріктірулер үшін гипстік қосымшалармен бірнеше айлар қажет болды, ал үлкен қисықтықтар біріктіруге қарамастан прогрессиялай берді.
Мақсаты
Харрингтон таяқшасы омыртқаның тұрақсыздығы мен деформациясын емдеу үшін қолданылды. Тұрақсыздық омыртқаның қозғалыс кезінде қалыпты пішінін сақтай алмағанда пайда болады. Мұндай тұрақсыздық нервтердің зақымдануына, омыртқаның деформациясына және қабілетсіздікке әкелетін ауырсынуға себеп болады. Омыртқа деформациялары туа біткен ақаулар, сынықтар, Марфан синдромы, нейрофиброматоз, нейромыскулярлық аурулар, ауыр жарақаттар және ісіктерден туындауы мүмкін. Харрингтон таяқшасы ең көп қолданылған жағдай – оны ойлап тапқан сколиозды емдеу.
Сипаттама
Құрылғының өзі екі басында ілгектері бар, тот баспайтын болаттан жасалған созу таяғы болды және осы ілгектер омыртқа қабаттарына бекітіліп, кең ауқымды артқы омыртқа жолы арқылы орнатылды. Бастапқыда омыртқа біріктірусіз қолданылды, бірақ алғашқы нәтижелер процедураның бір бөлігі ретінде омыртқа біріктірудің қажет екенін көрсетті, себебі біріктірілмеген омыртқаның қозғалысы металдың тозуына және соңында сынуына алып келер еді. Процедура омыртқа біріккенше операциядан кейін гипс таңуды немесе тіреуді талап етті.
Флатбек синдромы
Flatback синдромы – Харрингтон таяқшасымен емделген кейбір науқастарда дамитын проблема, онда таяқша төменгі бел омыртқасының төменгі бөлігіне дейін созылады. Харрингтон таяқшасы белдің табиғи лордозын (яғни, бел қисығын) қайталамайтындықтан, омыртқа табиғи емес күйге түзеді. Алғашқыда бірікпеген омыртқа сегменттері түзулену әсерін өтеуге тырысады, бірақ соңында дискілер дегенерацияланып, тозығып бітеді. Осыдан кейін науқасқа арқасы ауырады, тік тұру қиынға соғады және жүру кезінде шектеулер сезінеді. Әрі қарай, омыртқаны қайта түзету үшін хирургиялық араласу қажет болады. European Spine Journal журналында (2007 жылдың ақпаны) Pecina және Dapic көрсеткендей, flatback синдромы міндетті емес және төменгі белге Харрингтон таяқшасы орнатылған әрбір науқасқа дами бермейді – ондаған жылдар бойы Харрингтон таяқшасымен емделген, ешқандай жағымсыз салдарға тап болмаған көптеген адамдар бар.