Кіріспе

Сұйықтықты сақтауға арналған ыдыс.

Декантер – тұнбасы болуы мүмкін сұйықтықты (мысалы, шарапты) декантациялау үшін қолданылатын ыдыс. Әртүрлі пішін мен дизайны бар декантерлер дәстүрлі түрде шыныдан немесе кристалдан жасалады. Олардың көлемі әдетте бір стандартты шарап бөтелкесіне (0,75 литр) тең болады. Алкогольдік сусындарды дастарқанға қою үшін дәстүрлі түрде қолданылатын караф декантерге ұқсас, бірақ қақпағы болмайды.

Тарих

Шарап тарихында декантерлер шарапты ұсынуда маңызды рөл атқарды. Бұл ыдыстар амфоралардан шараппен толтырылып, ас үстеліне әкелінетін, онда бір қызметші оларды оңай ұстай алатын. Көне римдіктер шыныны материал ретінде қолдануды бастады. Батыс Рим империясы құлағаннан кейін шыны өндірісі азайып, көптеген декантерлер қоладан, күмістен, алтыннан немесе керамикадан жасалды. Венециялықтар Ренессанс кезеңінде шыны декантерлерді қайта енгізіп, шараптың ауамен байланысын күшейту үшін кең денеге ашылатын, ұзын, жіңішке мойын стилін дамытты. 1730 жылдары британдық шыны өндірушілер ауамен байланысты шектеу үшін тығындарды ойлап тапты. Содан бері декантердің негізгі дизайнында көп өзгеріс болған жоқ. Тұнбаларды қозғамай, тегіс құюды жеңілдету үшін күрделі декантациялау машиналары да бар.

Ауаландыру

Шарапты деканттаудың тағы бір себебі – оны ауамен толықтыру, яғни «тыныс алуға» мүмкіндік беру. Декантер шарап келішін айналдырудың әсерін имитациялауға арналған, бұл тотығу процестерін күшейтеді, нәтижесінде көбірек хош иісті заттар бөлінеді. Бұдан өзге, шараптың кейбір қатал жақтарын (таниндер немесе меркаптандар сияқты шарап ақаулары) жұмсарту арқылы шарапқа пайдасы тигізеді деп саналады. Көптеген шарап жазушылары, мысалы, автор Карен МакНейл «Шарап туралы Киелі кітап» кітабында, әсіресе Бароло, Бордо, Каберне Совиньон, Порт және Рон сияқты күшті танинді шараптарды ауамен толықтыру үшін деканттауды ұсынады, ал Кианти және Пино Нуар сияқты нәзік шараптарға деканттау зиян келтіруі мүмкін екенін айтады. Алайда, деканттаудың тиімділігі талқылау тақырыбы болып табылады, кейбір шарап сарапшылары, мысалы, энолог Эмиль Пейно, ұзақ уақыт бойы оттегіге ұшыратудың иіс заттарын ынталандырмай, керісінше, таратып жіберуге бейім екенін, ал келіште шарапты айналдырудың нәтижесінде болатын аз мөлшердегі әсерден өзгеше екенін мәлімдейді. Деканттау хош иісті заттарды таратуы мүмкін деген пікірге сәйкес, шарап сарапшысы Керин О’Киф шарапты бірнеше сағат бұрын ашып, бөтелкеде баяу және табиғи түрде жетілдіруді ұсынады, бұл тәжірибені шарап өндірушілері Бартоло Маскарелло және Франко Бионди Санти де қолдайды. Басқа шарап сарапшылары, мысалы, жазушы Жансис Робинсон, декантерді пайдаланудың эстетикалық құнын, әсіресе әдемі дизайны бар және мөлдір шыныдан жасалған декантерлерді жоғары бағалайды және шараптың ең нәзік түрлерін қоспағанда, деканттау шарапқа едәуір зиян келтірмейді деп санайды.