Кіріспе

Франклин У. Диксонның "Жоғалған достар" кітабы – Grosset & Dunlap баспасынан шыққан "Харди Бойзның құпиялары" сериясының 4-томы. Бұл кітап Publishers Weekly журналының АҚШ-тағы барлық уақыттағы ең көп сатылған балалар кітаптары тізімінде 108-ші орында тұр. 2001 жылғы мәлімет бойынша, кітаптан 1 189 973 дана сатылған. Бұл кітап "Original 10" деп аталатын Харди Бойз және Стратмейер Синдикатының ең жақсы туындыларының бірі саналады. Оқиғаның негізгі желісі Бойздың достары Чет пен Бифтің жағалау бойымен моторлы қайықпен саяхат жасау кезінде жоғалып кетуімен байланысты. Фрэнк пен Джо оларды табады, бірақ олардың бәрі де тұтқынға алынады. Соңында, олар құпиялы Қара жылан аралында жамандықпен күресіп жеңіске жетеді. Бұл кітап 1928 жылы Лесли МакФарлейн Стратмейер Синдикаты үшін жазған. 1959 мен 1973 жылдар аралығында Эдвард Стратмейердің қызы Харриет Адамс басқарған жоба аясында осы серияның алғашқы 38 томы жүйелі түрде қайта жаңартылды. Кітаптың түпнұсқасы 1962 жылы Джеймс Бюхлер тарапынан қайта жазылды.

Кескіннің қысқаша мазмұны (қайта қаралған басылым)

Кітаптың басында жігіттер жаңа қайығын, "Слут" қайығын шығарып, шығанаққа шығады. Олар шығанақта келе жатқанда, тағы бір қайық дерлік оларды қағып кетіп жаздады. Қайықтың бұзылған рульдік механизмі болғандықтан, олар қуып жете алмайды, соның салдарынан айналып жүреді. Оларды қағып кетпек болған қайықтың мақсаты болғаны анықталды, бірақ оның себебі кітаптың соңына дейін ашылмайды. Ұзақ өтпей жігіттер Кэлли Шоудың костюмдік кешін дайындауға кіріседі. Олар Френч мырзаның костюмдер дүкенінде белгісіз бір адамдарды көргенде, олар оны қорқытып, құпияның тағы бір бөлігіне кездейсоқ тап болады. Үйге келгенде, жігіттер Гертруда әпкесін костюмдерімен қорқытады. (Гертруда әпкесі – осы сериядағы қайта-қайта келетін кейіпкер.) Ұзақ өтпей жігіттер мотоциклдерімен костюмдік кешке бет алады. Жолда олар банк тоналып жатқанын байқайды. Олар қылмыскерлерді кемежайға дейін қуып жетеді, бірақ сонда олар қайыққа мініп, тұманға қашып кетеді. АҚШ Жағалау күзет қызметіне хабарлағаннан кейін, жігіттер Коллиг бастығынан "Слут" қайығымен қылмыскерлерді іздеуге рұқсат алады, бірақ "Слут" қайығы ұрланғанын біледі. Балалар Тони Притоның "Наполи" қайығымен банк тонаушыларын іздейді, бірақ қалың тұманға байланысты таба алмайды. Ұлдар үйге оралып, әкелеріне банкте және қуып жететін кезінде көргендерін түсіндіреді, содан кейін костюмдерімен кешке барады. Ертесі күні жігіттер оянып, Чет Мортон мен Биф Хупердің кештен үйге оралмағанын біледі. Балалар "Слут" қайығын кім ұрлағанын, жоғалған достарының қайда кеткенін және банкті кім тонағанын анықтауы керек. Оқиға дамыған сайын, жігіттер ұрланған қымбат радиолардың табылғанын біледі. Соңында, кішкентай аралдағы сақалды қарт мылтығымен жігіттерге қауіп төндіреді. Бірақ көп ұзамай олар достарын құтқарып, қашып құтылады. Кітаптың соңында Фрэнк пен Джо "жақын арада жасырын алтынды іздеу кезінде" жаңа іске кіріседі делінеді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны (түпнұсқа нұсқасы)

Бастапқы оқиға Чет Мортон мен Биф Хупердің Бифтің жаңа моторлы қайығында бір апталық қайық сапарына дайындалуымен басталады. Фрэнк пен Джо Биффке Бармет шығанағында кеме басқару туралы нұсқау беріп жатқанда, үш адамнан тұратын басқа қайық оларды мазалап, «Энвойдың» екі желкенді қайыққа соқтығысуына жақын себеп болады. Харди Бойздар үш жігіттің Чет пен Бифті тығырыспен бақылап отырғанын байқады, бұл оқиғаның кейінірек маңызды рөл атқарады. Келесі күні, қуаныштан көңілі толған Чет пен Биф «Энвой» қайығымен қайық сапарына шығады. Досы Тони Прито өзінің «Наполи» қайығында, ал Фрэнк пен Джо өздерінің «Слеут» қайығында достарын шығанақтың соңына шығарып салмаққа бел буады. Фрэнк пен Джо Кэлли Шоу мен Иола Мортонды жолаушы ретінде алады. Бірақ олардың біреуі де мұхитқа жетуден бұрын, күшті дауыл шығады және «Слеут» портқа қайтуға мәжбүр болады, ол жартылай суға батып кетуге айналады. Көп ұзамай «Наполи» да қайта оралады және Тони «Энвойдың» кері қайтпағанын, ал Бифф пен Чет дауылдың ішінде алға жылжуды шешкенін хабарлайды. Қайық соңғы рет ашық теңізге қарай бет алған. Үш күн бойы достарынан хабар алмағаннан кейін, Фрэнк пен Джо олардың ізін табу үшін іздеу жұмыстарын ұйымдастырады. Алайда, олар бастамас бұрын, олардың жоспарларын ұзақ мерзімге келген Гертруда әпкесі тоқтатады. Ол «балаларды қайыққа шығаруға рұқсат беруге» қарсы. Хардидың рұқсатымен олар, Тони Притомен бірге, өздерінің «Наполи» қайығында жағалауды іздестіре бастайды. Жағалаудағы ауылдар Бифтің қайығының белгісін көрген жоқ, бірақ жігіттер рифте апатқа ұшыраған кейбір бөлшектерді табады, бұл оларды «Энвойдың» апатқа ұшырағанына сендіреді. Олар жеңіліспен үйлеріне оралады, ал Чет пен Биффтің қаза тапқаны туралы хабар таралады. Бірақ бірнеше күннен кейін Гертруда әпкесі өзінің інісі Фентон Хардиге жазған хатты ашқанда, олардың үміті қайта жанданады. Бұл - Фрэнк пен Джоны ұрлап алып, құтқару үшін сыйақы талап еткен Балды Тюрк тобының хабарламасы. Фрэнк пен Джо, әрине, ұрланбаған, олар Чет пен Бифті бандиттер ұстап отыр деп ойлайды, олар оларды Харди ағайындылары деп жаңылысады. Осы кезде Тони Біфтің жағалауға, Блэкснейк аралына бару туралы айтқандығын есіне алады. Бір сәтсіздіктен кейін Фрэнк пен Джо Четті шкунарда көргенін айтады, жігіттер Блэкснейк аралына жақындап, оларды шығанақта мазалаған қайықты көреді. Олар аралға келіп, Чет пен Бифтің іздерін іздеп, ақырында оларды Балди Тюрк тобының үңгірінде тұтқында ұстағанын табады. Достарын қысқа уақытқа босатып, барлық жігіттер қайтадан тұтқындалады және Фентон Хардиді де топ алып кеткенін естіді. Олар тағы да қашып кетеді, бірақ Фрэнк пен Джо тағы да достарынан ажыратылады. Олар өздерінің қайығына жетіп, топтың қайықтарын да ұрлап, қылмыскерлерді Чет пен Бифпен аралда қалдырады. Хардилер билік өкілдерімен бірге оралып, топты ұстап, ақыры достарын тұтқыннан босатады. Олар үйге оралғанда, олардың әкесі де аман-есен екенін және Фрэнк пен Джо оның қалған тобын ұстауға көмектескен кезде Балды Тюркті ұстағанын біледі.

Қақпақтағы суреттегі қателер

Жаңартылған басылымның мұқабасында Фрэнк пен Джо алыстағы қайықта Чет пен Бифті көріп, найзағайдың түсуін байқап тұрған жағдай бейнеленген. Бұл көрініс жаңартылған басылымның 139-бетінде кездеседі. Бұл сурет кейде түпнұсқа басылымдағы ұқсас көрініспен шатастырылып жатады.