1811 жылғы «Тонкин» кемесінің қазасы — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

XIX ғасырдағы американдық сауда кемесі
Сүңгіген: 1811

Tonquin – 290 тонналық американдық сауда кемесі, бастапқыда Fanning & Coles компаниясы, кейін American Fur Company (AFC) еншілес компаниясы Pacific Fur Company (PFC) басқарды. Оның алғашқы капитаны Эдмунд Фэннинг болды, ол 1807 жылы құнды қытай тауарларын алу үшін Цин империясына сапар шекті. Кеме тағы бір Қытай сапарына дайындалды, сосын неміс-американдық кәсіпкер Джон Джейкоб Асторға сатылды. Оның жоспары – Солтүстік Америкадағы құнды тері саудасының бағын иелену еді. Аймақта сатып алынған және ауланған бағалы жануар терілері Қытайға жіберілетін, онда оларға сұраныс жоғары болды. Tonquin 1810 жылдың соңында Нью-Йорк қаласынан Колумбия өзеніне аттанды. Одан кейін кеме желтоқсан айында Фолкленд аралдарына жеткенше Атлант мұхитын кезіп өтті. Капитан Джонатан Торн онда сегіз PFC қызметкерін тастап кетті, бірақ Торнды өлтіруге әрекеттенген басқа адамдардың қаупінен кейін олар сол күні құтқарылды. Хорн мүйісінен Тынық мұхитына өтіп, Tonquin 1811 жылдың ақпанында Гавай корольдігіне соқты. Өте қажетті жаңа өнімдер мен жануар өнімдері сатып алынды, ал Камехамеха I және Каланимокумен келіссөздер жүргізілгеннен кейін 24 гавайилік жергілікті жұмысқа алынды. Tonquin 1811 жылдың 22 наурызында Колумбия өзеніне жетті. Келесі күндері Колумбия бары арқылы қауіпсіз жол табуға тырысқан сегіз адам қаза тапты. 1811 жылдың мамырында Tonquin құрған жалғыз сауда бекеті – Форт-Асторияның құрылысы басталды, ол қазіргі Орегон жағалауында орналасқан. Құрылыс аяқталғаннан кейін кеме форттан сауда тауарларының көп бөлігімен және жалпы жабдықтармен Ванкувер аралының жағалауындағы жергілікті тайпалармен сауда жасау үшін кетіп қалды. Маусым айында Clayoquot Sound-та Tla-o-qui-aht тайпасымен сауда жасаған кезде капитан Торнның қартқа дұрыс қарауына байланысты дау туды. Экипаждың төрт мүшесінен басқасының барлығы қарулы Tla-o-qui-aht тайпасының басшысы Уиканинништің басшылығымен қаза тапты. Тірі қалғандар кемедегі ұңғын қоймасын жарып, Tonquin кемесі құлап, суға батты. Жозеахал, бұрын Торн жалдаған Квинолт аудармашысы, оқиғадан аман қалған және Форт-Асторияға оралған жалғыз экипаж мүшесі болды. Ол онда Дункан Макдугаллмен бірнеше рет сөйлесіп, Tonquinнің қалай жойылғаны туралы толық мәлімет берді.

Tonquin was a 290 ton American merchant ship initially operated by Fanning & Coles and later by the Pacific Fur Company (PFC), a subsidiary of the American Fur Company (AFC). Its first commander was Edmund Fanning, who sailed to the Qing Empire for valuable Chinese trade goods in 1807. The vessel was outfitted for another journey to China and then was sold to German American entrepreneur John Jacob Astor. Included within his intricate plans to assume control over portions of the lucrative North American fur trade, the ship was intended to establish and supply trading outposts on the Pacific Northwest coast. Valuable animal furs purchased and trapped in the region would then be shipped to China, where consumer demand was high for particular pelts. Tonquin left New York City for the Columbia River in late 1810. From there the vessel sailed across the Atlantic Ocean until reaching the Falkland Islands in December. Captain Jonathan Thorn marooned eight PFC employees there, though they were secured the same day after other men threatened to kill Thorn. After passing Cape Horn into the Pacific Ocean, Tonquin visited the Kingdom of Hawaii in February 1811. Sorely needed fresh produce and animal products were purchased and 24 Native Hawaiian Kanakas hired after holding negotiations with Kamehameha I and Kalanimoku. Tonquin finally reached the Columbia River on 22 March 1811. In the subsequent days, attempts to find a safe route over the Columbia Bar killed eight men. Work began in May 1811 on the sole trading post founded by Tonquin, Fort Astoria, on the present day Oregon coast. After construction was completed, the ship departed with a majority of the trade goods and general provisions from the fort, intending to trade them with indigenous tribes on the coast of Vancouver Island. When the crew began bartering with Tla o qui aht natives at Clayoquot Sound in June, a dispute arose due to Captain Thorn's poor treatment of an elder. All but four members of the crew were killed by armed Tla o qui aht led by chief Wickaninnish. The survivors intentionally detonated the ship's powder magazine, and Tonquin was destroyed and sunk. Joseachal, a Quinault interpreter previously hired by Thorn, was the sole crew member to survive the entire incident and return to Fort Astoria. While there, he held several conversations with Duncan McDougall and gave the only detailed account of how Tonquin was destroyed.

Құрылыс

Тонкин Адам мен Ноа Браун 1807 жылы Нью-Йорк қаласындағы құрғақ докта салды.

Қыздық сапары

Тонкин алғаш рет Fanning & Coles компаниясы Ескі Қытай саудасына қатысу үшін сатып алынды. Бастапқыда экипажы 24 адамнан тұрды, оның ішінде капитан Эдмунд Фэннинг те болды. 1807 жылдың 26 мамырында Нью-Йорк қаласынан Гуанчжоу портына бағытталды. Қытайдың портты қалаларынан тыс, Тонкин Макклсфилд банкінен өтіп бара жатып тайфуннан аман қалды. Одан кейін кеме Гуанчжоуға жол тартқанда Ваншан архипелагынан өтті. Америка Құрама Штаттарына қайтуға дейін Тонкин коммодор Эдвард Пеллевтің бұйрығымен тоқтатылды. Фэннинг бұрын Пеллев пен оның әкесімен таныс болғандықтан, Пеллевпен сөйлескеннен кейін, қайту сапарын бастауға рұқсат алды және 1807 жылдың 18 қарашасында порттан шықты. Сол күні Fanning & Coles компаниясына тиесілі Hope атты тағы бір кемеге кездесті. Капитаны Рубен Брамлимен кездескен соң Фэннинг Бокка Тигриске қарай жалғастырды. Ондағы британдық кемелер эскадрильясы Тонкинды тоқтатып, бір күнге ұстап алды. Келесі күні коммодор Пеллевтен Тонкинды дереу босату туралы бұйрық келді, сонымен қатар Фэннингке "ұсталғаның үшін кешірім тілеймін және қауіпсіз және жайлы сапар тілеймін" деген хабар жіберілді. Британдық бас офицерлердің кетуіне дейін, Америка Құрама Штаттары мен Ұлыбритания және Ирландия Біріккен Корольдігіне арналған тост айтылды. Фэннинг 1808 жылдың 6 наурызында құнды сауда тауарларымен толы жүкпен Нью-Йоркке оралды.

Екінші сапар

1808 жылы ұйымдастырылған «Тонкиннің» екінші сапары Тынық мұхитындағы сандал ағашы саудасына бағытталған. Алдыңғы жылы Фиджидегі iTaukei тобымен «Үміт» капитаны Брамли келісім жасаған. Сандаль ағашы Santalum yasi iTaukei халқына кесіліп, жиналып, Брамли 18 айдан кейін оралғанша өңделуге тиіс болды. 1807 жылғы эмбарго заңы әлі де күшінде болғандықтан, бұл теңіз арқылы жүзеге асырылатын жобаға кедергі келтіруі мүмкін еді. Коулс пен Фэннинг Фиджиге сапарға рұқсат алу үшін Вашингтонға барды. Олар ондағы қаржы министрі Альберт Галлатинмен кездесті. Галлатин бұл ұсынысты президент Томас Джефферсонға жіберді, ол оны ресми мақұлдады. 1808 жылдың 15 маусымында «Тонкин» Фиджиге аттанды. Брамли капитан болып тағайындалды, Коулс пен Фэннинг кемеде болды. Нью-Йорк қаласынан кеме Атлант мұхиты арқылы оңтүстікке қарай жүзіп, Бразилия жағалауының бір бөлігінен және кейін Гоф аралынан өтті. Хорн мүйісін басып өткеннен кейін кеме батысқа қарай жүзіп, 1808 жылдың 8 қазанында қазіргі Батыс Австралиядағы Король Джордж шығанағына жетті. Кеме экипажындағы скорбут ауруына шалдыққандардың сауығуы үшін шатыр тігілді. Жергілікті нунгар тайпалары американдықтарға жиі келіп тұрды. Нунгарлар қаруларын тастау арқылы бейбіт ниеттерін білдіріп, сауда мүмкіндігін жасады. Тек американдықтар да қаруларын тастағаннан кейін ғана екі тараптың арасында белсенді сауда басталды. Американдықтар бусы, металл түймелер және пышақтар сияқты тауарларын нунгарлардың тас құралдары мен азық-түліктеріне айырбастады. Ауруға шалдыққан экипаж мүшелері бірнеше күннің ішінде денсаулықтарын қалпына келтірді. «Тонкин» 21 қазанда Тонгатапуға бет бұрды, онда жергілікті халық экипажға «шошқа, нан жемісі және ямс» сияқты өнімдерді сатты. 10 желтоқсанда «Тонкин» Ватоадан өтіп, келесі күні Вануа Левуға қонды. Жергілікті iTaukei халқы жеміс-жидектер сыйлап, американдықтарға сандал ағашы туралы бұрынғы келісім туралы хабарлады. Билеушілер жаңалықты тарату үшін дереу аттанды. Келесі күні таңнан кейін iTaukei халқы каноэлерінен жаңа кокос, нан жемісі, шошқа және ямс әкелді. Жергілікті басшы Тинахоа өзінің ізбасарларымен бірге келіп, келісілген сандал ағашы жиналып, қоймаға жиналғанын хабарлады. Американдықтар мен Тинахоа бір сағат бойы «Тонкин» кемесінде пікір алмасты. Ол саудагерлерге Порт-Джексоннан келген бірнеше британдық кемелердің Брамли болмаған кезде жақын жерде тоқтағанын айтты. Алайда, ол оларға сандал ағашы сатпағанын, өйткені өзінің бағыныстылары арасында сандал ағашын сатуға тыйым салғанын мәлімдеді. Сандал ағашы Тинахоаның азаматтары арқылы «Тонкинге» біртіндеп жеткізілді. Бұл процесс бірнеше айға созылды, бірақ күте тұру ақталды. Фэннинг кейіннен кеменің бүкіл корпусы мен палубаның бір бөлігі шикізатқа толы болғанын айтты. Тинахоа тыйымды ресми түрде алып тастады, бұл күтіп тұрған британдық саудагерлерге сандал ағашын сатып алуға мүмкіндік берді. «Тонкин» 1809 жылдың 22 наурызында Гуанчжоуға жол тартты. Вануа Левудан солтүстік-батысқа қарай жүзіп, қазіргі Вануату мен Соломон аралдарын, сондай-ақ Капинамаранги сияқты Микронезия Федеративтік Штаттарының бөліктерін (Фэннинг оны Экватор аралдары деп атады) көрді. Гуанчжоу портына кіргеннен кейін сандал ағашы жүгі түрлі қытай тауарларына айырбасталды. «Тонкин» Нью-Йоркке қауіпсіз жетті.

Organized in 1808, the second voyage of Tonquin was focused on the active sandalwood trade throughout the Pacific Ocean. The previous year, an arrangement with a group of iTaukei people on Fiji was made by Captain Brumley of Hope. The sandalwood tree Santalum yasi was to be cut, collected, and processed by the iTaukei until Brumley returned in 18 months. The then still active Embargo Act of 1807 was a potential roadblock in this overseas project. Coles and Fanning both went to Washington, D. C. to request federal approval for the voyage to Fiji. There they held meetings with Albert Gallatin, the Secretary of the Treasury. Gallatin sent the proposal to President Thomas Jefferson, who formally approved it. Tonquin was dispatched to Fiji on 15 June 1808. Brumley was appointed captain, with Coles and Fanning both on board. From New York City, the vessel went south through the Atlantic Ocean and sailed past part of the Brazilian coast and later Gough Island. After passing Cape Horn, the ship continued to sail west, landing at King George Sound in modern Western Australia on 8 October 1808. A tent there was made to allow crew members with scurvy to recover. Local Noongar groups frequently visited the Americans at their tent. Through signs the Noongar would initiate potential commercial transactions by establishing their peaceful intentions through dropping their weapons. Only after the Americans would put down their firearms would a spirited trade begin between the two groups. American goods such as beads, metal buttons and knives were often exchanged in return for Noongar manufactured stone tools and food supplies. Those of the crew afflicted with illness were restored to health over the following days. Tonquin left the sound on 21 October for Tongatapu, where local peoples sold the crew stockpiles of "hogs, bread fruit, [and] yams" among other products. On 10 December, Tonquin passed Vatoa and landed at Vanua Levu the following day. Greeted by a group of iTaukei men bearing gifts of fruit, the Americans informed their hosts of the previous agreement made over sandalwood. The dignitaries soon departed to transmit news elsewhere. Shortly after sunrise the next day, iTaukei men gave fresh coconuts, breadfruit, hogs, and yams from their assembled canoes. The local leader, Tynahoa, arrived with his followers and announced that he had the agreed amount of sandalwood harvested and stockpiled. Over the course of an hour the Americans and Tynahoa held a discussion on board Tonquin. He told the merchants that several British ships from Port Jackson had visited and were still anchored nearby during the time of Brumley's absence. However, he was insistent that no sandalwood had been sold to them, as he had declared a tabu on the sale of sandalwood among his subordinates. The sandalwood was delivered gradually to Tonquin from subjects of Tynahoa. This process would span several months, although the wait was apparently worth it. Fanning later stated that the entire hull and part of the deck were loaded with the raw material. The tabu was formally absolved by Tynahoa, allowing the waiting British merchants to finally purchase their own supplies of sandalwood. Tonquin departed for Guangzhou on 22 March 1809. Sailing roughly northwest from Vanua Levu, the islands of modern Vanuatu and the Solomon Islands were sighted, in addition to parts of the Federated States of Micronesia, such as Kapingamarangi, which Fanning called the Equator Isles. After entering the Guangzhou port, the sandalwood cargo was sold in return for various Chinese products. Tonquin safely returned to New York City.

Pacific Fur Company компаниясы

Тонкин 1810 жылғы 23 тамызда неміс-американдық бизнесмен Джон Джейкоб Асторға 37 860 долларға сатылды (1810 жылғы 37 860 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сома> құнды). Астор бұл кемені Солтүстік Американың Тынық мұхитының солтүстік-батыс жағалауындағы тері саудасына қадам басу жоспарларын іске асыру үшін сатып алды. Тонкин осы маңызды коммерциялық мақсатқа жету үшін Тынық мұхиты тері компаниясына (PFC) берілді. PFC негізінен 1808 жылы Астор құрған алғашқы тері кәсіпорны – American Fur Company компаниясымен қаржыландырылған еншілес кәсіпорын болды. Астор АҚШ Әскери-теңіз күштерінің лейтенанты Джонатан Торнның қызметін пайдаланып, оны 10 зеңбірекке ие сауда кемесінің капитаны етіп тағайындады.

Атлант мұхиты

1810 жылғы 8 қыркүйекте «Тонкин» Нью-Йорк портынан Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы Колумбия өзеніне қарай жолға шықты. Кемеде тері саудасы тауарлары, тұқымдар, сауда бекетін салуға қажетті материалдар, құрал-жабдықтар, жағалау саудасында қолданылатын шхунаның қаңқасы болды. Ұжымда капитанды қоса 34 адам болды, оның ішінде 30 британдық азамат. Компанияның төрт серіктесі болды: Дункан Макдугалл, Дэвид және Роберт Стюарт, Александр Маккей. Сонымен қатар, 12 кеңсе қызметкері және 13 канадалық саяхатшы, сондай-ақ төрт шебер: темірші Огастус Руссель, ағаш ұстасы Иоганн Коастер, қайық жасаушы Джоб Айткем және Жорж Белл болды. Америка Құрама Штаттарының теңіз шегінен шыққан соң, «Тонкин» Атлант мұхитына қарай оңтүстік-шығысқа бет алды. 5 қазанда кеме Кабо-Верде аралдарындағы Боа-Вистаны көріп қалды. Ұлыбританияның адамдарды әскерге алу саясаты Торнды британдық кемелерге жолығудан сақтықтандырды. Сондықтан ол Португалия Корольдігінің иеліктерінде тоқтамауға және Кабо-Верде аралдарынан жаңғауға шешім қабылдады. Батыс Африка жағалауынан төмен қарай жүзіп, «Тонкин» Оңтүстік Америкаға бағыт алды. Аргентина жағалауында қатты дауыл болды, көптеген желкендері жыртылып, кеме қабығында екі қосымша тесік пайда болды. Сапар барысында тәтті су қорлары кемедегі әрбір теңізшіге күніне үш жұтымға дейін азайды. Кеме 4 желтоқсанда Фолкленд аралдарына жөндеу жұмыстарын жүргізу және су қорын толықтыру үшін тоқтады, Порт-Эгмонтта тұщы судың қолайлы көзі табылған еді. Капитан Торн 8 адамсыз, оның ішінде серіктес Дэвид Стюарт, Габриэль Франшер және Александр Росс 11 желтоқсанда жолға шықты. Тек бір қайықпен, олар алты сағаттан астам уақыт қайықпен жүзіп, «Тонкинге» жете алды. Роберт Стюарт Торнға кемені тоқтатуға талап етті, әйтпесе «Сен сол сәтте өлесің» деп қорқытты. Бұл көрсетіліс Торнды «Тонкин» ұжымын кері қайтаруға және қаңғып қалған ұжымды жинауға бұйрық берді. Торнның әрекеттері оның және «Тынық мұхитының тері компаниясы» қызметкерлері арасындағы шиеленісті күшейтті. Компания қызметкерлері арасындағы әңгімелер енді капитанды талқылаудан тыс қалдыру үшін ағылшын тілінде жүргізілмеді. Компания серіктестері ата-бабаларының шотландтық гэль тілінде сөйлесіп, PFC жұмыскерлерін жалдағанда канадалық француз тілінде сөйледі. «Олардың әзіл-қалжыңдары мен ерекше әндерін шырқауы» Торнды қатты қынжырлатты. 25 желтоқсанда «Тонкин» аман-есен Хорн мүйісін айналып өтіп, Тынық мұхитына қарай солтүстікке қарай жүзіп кетті.

On 8 September 1810, Tonquin departed New York harbor bound for the Columbia River in the Pacific Northwest. Cargo on board included fur trade goods, seeds, building material for a trading post, tools, and the frame of a schooner to be used in the coastal trade. The crew consisted of 34 people including the captain, 30 of whom were British subjects. Four partners of the company were on board: Duncan McDougall, David and Robert Stuart, and Alexander McKay. Additionally there were 12 clerks and 13 Canadian voyageurs, plus four tradesmen: Augustus Roussel, a blacksmith; Johann Koaster, a carpenter; Job Aitkem, a boat builder; and George Bell, a cooper. After leaving the national waters of the United States, Tonquin sailed southeast into the Atlantic. On 5 October, the ship came within sight of Boa Vista in the Cape Verde Islands. The enforced policy of impressment by the United Kingdom made Thorn wary of passing British vessels. Consequently, he decided against staying at the holdings of the Kingdom of Portugal and avoided the Cape Verde Islands. After sailing down the coast of West Africa, Tonquin made way for South America. Off the coast of Argentina an extreme storm struck, ruining many of the sails and adding two additional leaks in the hull. As the voyage continued on, the freshwater supplies dwindled to three gills a day per sailing member. The vessel landed at the Falkland Islands on 4 December to make repairs and take on water supplies, with a suitable source of freshwater located at Port Egmont. Captain Thorn set sail on 11 December without eight of the men, including partner David Stuart, Gabriel Franchère and Alexander Ross. Having only a rowboat, the eight men spent over six hours rowing before they caught up with Tonquin. Robert Stuart quickly threatened Thorn to stop the ship, saying if he refused then "You are a dead man this instant." This display made Thorn order the Tonquin crew to sail back and pick up the stranded crew. Thorn's actions led to increasing tensions between him and the employees of the Pacific Fur Company. Communication between company workers was no longer held in English to keep the captain excluded from discussions. Company partners held talks in their ancestral Scottish Gaelic and hired PFC workers used Canadian French. The atmosphere of "their jokes and chanting their outlandish songs" greatly frustrated Thorn. On 25 December, Tonquin safely traversed around Cape Horn and sailed north into the Pacific Ocean.

Тынық мұхиты

Тонкин 1811 жылдың 12 ақпанында Гавайи Корольдігіне жетіп, Кеалакекуа шығанағына тігізді. Корабль экипажының аралдарға қашу мүмкіндігі үлкен қауіп тудырды. Торнға экипажды бақылау үшін ПФК серіктестерімен қарым-қатынасын жақсартуға тура келді. Бірнеше матрос кемені тастап кетті, бірақ жақын жердегі Гавайи азаматтарының көмегімен олар қайта оралды. Біреуін қамшымен жазалады, екіншісін тізбекке бұғды. Торн барлық экипаж бен ПФК қызметкерлерін шақырып, кемеде қалуға мәжбүрледі. Көп ұзамай гавайиліктермен сауда-саттық басталды: экипаж капуста, қызыл қамыс, биеқайрақ, таро, кокос, қарбыз, нан жемісі, шошқа, ешкі, екі қой және құс сатып алды, олардың орнына «шыны мұнықтар, темір жүзіктер, инелер, мақта маталар» берді. Үкіметтік агент Джон Янгтың елшісі Тонкинге ет әкелу үшін және Оахуда тұратын король Камехамеха I-ге бару үшін бұйрық берді. Гонолулуға кірген кезде экипаж Франсиско де Паула Марин мен Айзек Дэвистің күтіп алды. Марин Камехамеха I және Каланимокумен келіссөздер жүргізгенде аудармашы болып жұмыс істеді, ол Гавайи үкіметінің маңызды лауазымды тұлғасы еді. Гавайи монархы мен ПФК офицерлері арасындағы әңгімелерге қатысудан басқа, Марин кемені портқа бағыттау үшін лоцман ретінде де жұмыс істеді, оның үстіне ол бес испан доллары алды. Тонкин үш жылға қызмет ету үшін 24 гавайилік канаканы жұмысқа алды, олардың жартысы тері саудасына, ал қалғаны Тонкинде жұмысшы болып жұмыс істеді. Гавайиліктердің бірі, Наукане, Камехамеха I-і осы жұмысшылардың мүдделерін қорғау үшін тағайындады. Наукане Тонкинде Джон Кокс деп аталды және кейін Солтүстік-Батыс компаниясына қосылды. Тонкин мен оның экипажы 1811 жылдың 1 наурызында Гавайи Корольдігінен кетіп қалды. 1811 жылдың 22 наурызында Колумбия өзеніне жетті, бірақ оның қауіпті тоғаны үлкен қиындық тудырды. Торн бес матросты қайықпен каналды табуға жіберді, бірақ күшті толқындар кемені құлатып, экипаж мүшелері жоғалып кетті. Екі күннен кейін тағы бір кішкентай қайықпен жасалған тағы бір әрекет те сәтті болмады. Бес экипаж мүшесінің ішінде, екі гавайилік канака бар еді, тек бір америкалық пен бір гавайилік ғана аман қалды. Колумбия тоғанынан қауіпсіз жол табуға тырысқанда барлығы сегіз адам қаза тапты. Соңында, 24 наурызда Тонкин Колумбияның уағына өтіп, Бейкер шығанағына тігізді. Одан кейін олар өзен бойымен 15 шақырымдай саяхаттап, қазіргі Орегон штатындағы Асторияға жетті, онда екі ай бойы Астория бекінісін салуға жұмыс істеді. Жаңа сауда бекетіне тауарлар мен жүкті құрайтын кейбір материалдар жеткізілді. Бұл жұмыс кезінде шамалы сауда-саттықтар қызығушылық танытқан Чинукан Клатсоп тайпасымен жүзеге асты.

Tonquin reached the Kingdom of Hawaii on 12 February 1811, dropping anchor at Kealakekua Bay. The possibility of men deserting the ship in favor of the islands became a major threat. Thorn had no choice but to make amends with the PFC partners to police the crew. Several men abandoned ship but the cooperation of the nearby Native Hawaiians saw their return. One man was flogged, another put in chains. Thorn assembled all of the crew and PFC employees and harassed the men to remain on the ship. Commercial transactions eventually began with the Hawaiians; the crew purchased cabbage, sugar cane, purple yams, taro, coconuts, watermelon, breadfruit, hogs, goats, two sheep, and poultry for "glass beads, iron rings, needles, cotton cloth". A courier from government agent John Young ordered Tonquin to visit him for meat supplies and then to have an audience with King Kamehameha I who resided on Oʻahu. Upon entering Honolulu, the crew was greeted by Francisco de Paula Marín and Isaac Davis. Marín acted as an interpreter in negotiations with Kamehameha I and Kalanimoku, a prominent Hawaiian government official. Besides his work in discussion between the Hawaiian Monarch and the PFC officers, Marín also acted as the pilot to guide the ship into port, for which he received five Spanish dollars. Twenty four Hawaiian kanakas were recruited for three years service, half in the fur venture and the other half as laborers on Tonquin. One of the Hawaiians, Naukane, was appointed by Kamehameha I to oversee the interests of these laborers. Naukane was given the name John Coxe while on Tonquin and later joined the North West Company. Tonquin and its crew left the Hawaiian Kingdom on 1 March 1811. The Columbia River was reached on 22 March 1811, but its dangerous bar posed a major problem. Thorn sent five men in a boat to attempt to locate the channel, but the rough surf capsized the vessel and its crew was lost. Two days later another attempt by an additional small boat also sank. Of the five crew members, which included two Hawaiian Kanakas, only an American and a Hawaiian survived. In total eight men died attempting to find a safe route past the Columbia Bar. Finally, on March 24, Tonquin crossed into the Columbia's estuary and laid anchor in Baker Bay. The personnel then proceeded fifteen miles up the river to present day Astoria, Oregon, where they spent two months laboring to establish Fort Astoria. Some trade goods and other materials that composed the cargo were transferred to the new trading post. During this work, small transactions with curious Chinookan Clatsop people occurred.

Жою

1811 жылғы 5 маусымда «Тонкин» кемесі 24 адамдық экипажбен Бейкер шығанағынан шығып, Ванкувер аралына қарай солтүстікке бет алды. Мақсаты – аралдың батыс жағалауында тұратын нуу-ча-нулт тайпаларымен сауда жасау еді. Александр Маккей кемеде суперкарга ретінде, ал Джеймс Льюис кеңсе кызметкері ретінде болды. Жою аралына жақын жерде, Кинэльт тайпасының өкілі Жозеахал Торнмен аудармашы болып жұмыс істеу үшін шақырылды және Макдугалл компанияның жазбаларында «Жозеахал» деп тіркелді. Оның Тлаокиахт еркегіне үйленген әпкесі болды, бұл оның Ванкувер аралында аман қалуына ықпал еткен фактор деп есептеледі. Клейокот шығанағында тоқтағанда «Тонкин» экипажы жергілікті тұрғындармен тері саудасымен айналысты. Кемеге көршілес Тлаокиахт тайпасының көптеген өкілдері сауда жасау үшін келді. Сауда-саттықтарды тәжірибелі ақсақал Ноокамис пен Торн жүргізді. Торн ұсынған баға Ноокамиске ұнамады, ол әрбір теріге бес жамылғы талап етті. Бұл пікірталас күні бойы жалғасты, ал Торн жергілікті тұрғындардың талаптарына келіспеуінен көңілі тоңды. Кейін аудармашы Макдугаллға Торнның «Ноокамиске ашуланып, оның терісін алып, бетіне ұрғанын» айтты. Осыдан кейін Торн кемені дайындап, кете беруге бұйрық берді, бірақ Тлаокиахт тайпасының өкілдері кемеде қалды. Тлаокиахт тайпасы кеңесіп, 15 маусымда «Тонкин» аймақтан кетуге дайындалып тұрғанда, терілерін қайта саудаға салуды ұсынды. Олар ПФК офицерлерінен бір теріге үш жамылғы мен пышақ беруді сұрады. Макдугалл «Барлық үндістер кеменің палубасында отырып, әрқайсысына бір пышақтан берілді» деп хабарлады. Бірақ Виканинниш бастаған жауынгерлер кемедегі экипажға шабуыл жасады, нәтижесінде төрт адамнан басқа барлығы қаза тапты. Үш экипаж мүшесі шатақ кезінде қайықпен қашып кетті, ал ауыр жарақат алған Джеймс Льюис кемеде қалды. Келесі күні, 16 маусымда, Льюис кемені батыру үшін, Тлаокиахт тайпасы кемедегі олжаны іздеп келгенде, кемедегі оқ-дәрі қоймасын жарылғызды. Жарылыстан 100-ден астам адам қаза тапқан болуы мүмкін. Алғашқы шабуыл кезінде қашып кеткен экипаж мүшелері жарылыстан кейін Тлаокиахт тайпасы тарапынан тұтқынға алынып, азаптап өлтірілді. Экипаждың жалғыз аман қалған мүшесі Жозеахал болды, ол төменгі Чинукан тайпасының көрнекті абыройлы азаматы Комкомлидің көмегімен Форт-Асторияға оралды. Оның баяндамасы «Тонкин» кемесінің тағдыры туралы жалғыз мәліметтерді қамтиды.

On 5 June 1811, Tonquin left Baker's Bay with a crew of 24 and sailed north for Vancouver Island to trade with various Nuu chah nulth peoples living on the island's west coast. Alexander McKay was aboard the ship as supercargo and James Lewis as clerk. Near Destruction Island, a member of the Quinault nation, Joseachal, was recruited by Thorn to act as an interpreter, being recorded as "Joseachal" by McDougall in company records. He had a sister married to a Tla o qui aht man, a factor that has been attributed to his later survival on Vancouver Island. While anchored at Clayoquot Sound, the Tonquin crew engaged in fur trading activities with the natives. Members of the neighboring Tla o qui aht nation boarded the ship in large numbers to trade. Commercial dealings were negotiated between an experienced elder, Nookamis, and Thorn. Thorn offered an exchange rate found to be unsatisfactory by the elder, who wanted five blankets for every fur skin sold. These discussions continued on throughout the day and Thorn increasingly became frustrated at the indigenous intransigence to accept his terms. The interpreter later informed McDougall that Thorn "got in a passion with Nookamis", taking one of Nookamis' fur skins and hitting him on the face with it. After this outburst, Thorn ordered the ship prepare to depart, with the Tla o qui aht still on board. The Tla o qui aht consulted among themselves and on 15 June, as Tonquin was close to leaving the area, offered to trade their fur stockpiles again. They proposed that in return for a skin, the PFC officers sell three blankets and a knife. McDougall recounted that "A brisk trade was carried on all the Indians setting round on the decks of the Ship were supplied with a knife a piece." Violence immediately erupted as warriors led by Wickaninnish attacked the crew on board, killing all but four of the men. Three crew members escaped in a rowboat during the confusion, and one badly wounded man, James Lewis, was left aboard the ship. The following day, 16 June, Lewis allegedly scuttled Tonquin by lighting a fuse that detonated the ship's powder magazine when the Tla o qui aht returned to loot the ship; the explosion may have killed more than 100 natives. The crew members who had escaped during the initial massacre were allegedly captured and tortured to death by the Tla o qui aht following the explosion. The only known survivor of the crew was Joseachal, who arrived back at Fort Astoria with the assistance of prominent Lower Chinookan noble Comcomly. His account is the only one detailing the fate of the Tonquin.

Мұра

Ерекше атаулардың ішінде Канаданың Тофино қаласындағы Тонкин жағасы, сондай-ақ Канада Роки тауларындағы Тонкин аңғары мен Тонкин асуы бар. 2008 жылы Тонкиннің 1811 жылғы қирауымен аяқталатын оқиғаларды бейнелейтін фильм жоспарланып жатыс.