Кіріспе

Эквадорлық сорпа

Фанэска – дәстүрлі түрде тек Құрбан айт күні дайындалатын және Эквадордағы үй шаруашылықтары мен қауымдастықтар жейтін сорпа. Бұл тағам – Құдайға берілген азық-түлік пен нығметтері үшін алғыс айту мақсатымен дайындалатын эквадорлық дәстүр.

Тарих

Эквадор аумағын мекендеген жергілікті халықтар наурыз айына сәйкес келетін маусымда Мучук Нина (Жаңа от күні) мерекесін тойлаған. Олар жас егіннің басталуын пайдаланып, Анд талқандарымен жұмсақ дәндерді пісірген. Мушук Нина күн мен түн теңелуінің мерекесі ретінде тойланды, онда күн мен түн теңелу сызығына перпендикуляр орналасып, барлық көлеңкелерді жояды. Жергілікті халық осы мерекеге ораза ұстап, жыныстық қатынастан бас тартып дайындалған. Жаңа от күнінде жергілікті халықтың жұмсақ дәндер мен Анд талқандарын қолданып дайындаған тағамы Учукута деп аталды. Бұл сөз кичуа тілінде чили мен шөптермен пісірілген жұмсақ дәндерді білдіреді, және оған жапайы қарышқыр еті қосылған болуы мүмкін. Колониялық кезеңде евангелизация уақытында испандықтар мәдени араласуға қол жеткізу үшін католиктік символдар мен сенімдерді жергілікті мәдениет элементтерімен біріктірген. Мысалы, Қасиетті аптада испандықтар Иса Мәсіхтің өлімі, азаптары мен қайта тірілуінің естеліктерін жергілікті Мучук Нина рәсімдерімен үйлестіріп, жұмсақ дәндерден жасалған дайындаманы құрды. Бұл дайындамаға, жаулап алушылардың ықпалымен, кейбір дәндер, сүт өнімдері және шіруден сақтау үшін тұздалған және кептірілген балық қосылды. Испандықтар гастрономиялық бөлігіне бұршақ, жасылша және безнек қосты, бұл тау және жағалау арасындағы сауданы күшейтетін, банан, жержаңғақ және балық сияқты өнімдерді таулы аймақтарда табуға мүмкіндік беретін факторлардың бірі болды, бұл Фанесканың құрамына кіреді. 19-ғасырға қарай Кито қаласы Қасиетті аптаны техникалық түрде Фанэска деп аталатын тағаммен тойлауды қалыптастырды, ол оқиғаның маңызды бөлігіне айналды. Фанэска рецептіне ең ерте сілтеме 1882 жылға дейін жетеді, оны Хуан Пабло Санс өзінің "Аспаздың нұсқаулығы" кітабында сипаттаған.

Қазіргі уақытта Фанэска Эквадордың солтүстік таулы аймақтарында ең көп таралған. Оның танымалдылығы оңтүстіске және жағалау аймағына қарай төмендейді. Манаби провинциясында Фанэскаға деген қызығушылық ең аз.

Ингредиенттер мен дайындау

Фанесканың құрамы мен оны дайындау әдісі аймақтар бойынша, тіпті отбасыдан отбасыға өзгеше болуы мүмкін. Ол әдетте Пасха аптасына (Құдай аптасына) дейін дайындалып, ұсынылады. Сорып дайындау еңбек талап етеді. Бұл негізгі ингредиенттері – жапырақты қабақ (самбо), қабақ (запалло) және шохо (лупин), фасоль (хабас), бұршақ, безнек, жүгері және тағы басқа он екі түрлі дәнді және бұршақты дақылдар, сондай-ақ католик дінінің Құдай аптасында қызыл ет жеуге тыйым салғандықтан сүтке пісірілген тұзды балық (бакалао) қосылады. Әдетте, қайнатылған жұмыртқа, қуырылған банан, шөптер, ақжелек және кейде empanadas de viento (эквадорлық қуырылған ірімшік емпанадасы) қосылып безендіріледі.

Мәдени тақырыптар мен тұтыну

Он екі бұршақ Исаның он екі елшісін, ал бакалао – Исаның өзін көрсетеді. Фанеска көбінесе түскілікте желінеді, ол Эквадор мәдениетінде күнінің басты тағамы болып саналады. Фанесканы дайындау және жеу – әлеуметтік немесе отбасылық шара саналады. Шокло: Киелі Петрдің символы, себебі бір қабықтың дәндерінің саны оның балалары мен немерелеріне деген сенімін көрсетеді. Шашы – оның сақалын білдіреді. Чочолар: Оларды жеті күн бойы тазарту керек. Бұл қасиетті – Яһуда Искариот, оның жуылған нұсқасы ғана сорпаның құрамына қосылуы мүмкін. Астық: Сан-Антонио, табиғат пен егіншілікке деген махаббатты білдіретін жасыл маржан. "Денеңді тойдыр, сонда жаның тыныштық табады". Бұршақ: Ең татымды және ерекше дәнді дақылдар. Ол Исаның анасы (Лоиза) – Магдала Марияның серігін көрсетеді. Запалло: Молынан берілген тағамы үшін ол Ассизидің Францискін бейнелейді, ол Құдайды іздеу үшін патшалығы мен байлығынан бас тартқан. Фрижола: Үш фрижола – Бейтлехемге алтын, мирра және құндырық әкелген үш қасиеттінің символы. Балық: Балықтың көбеюін көрсетеді. Ол – қалыс қалдыруға болмайтын қонақ. Бұл – Иса, ол бөлісу сезімін қайтарады. Пияз: Мария ананың өрімдерін көрсетеді. Жастықтан шыққан жасқа дейін, олар төгілген жасқа сілтеме жасайды. Сүт және оның өнімдері: Ең тепе-теңдік сақтайтын қасиетті – Августин, қарым-қатынастарды тазартып, дәм мен хош иісті үйлестіреді. Ароматты шөптер: Кинза мен ақбидай – Фрай Мартин де Поррес, жалғыз қара қасиетті, шөптер мен тамырлармен емдеген. Картоп фри: Олар соңында қосылады және кейбір сапарлардағыдай, қаласаңыз да, қаламасаңыз да, қашып құтылуға болатын туысқандарды көрсетеді.