Кіріспе

Тамале – испан тілінде тамаль деп аталатын, мезоамерикалық дәстүрлі тағам. Ол никстамалды жүгерінен жасалған қамырдан (маса) дайындалады және жүгері қабығында немесе бананың жапырақтарында буға пісіріледі. Орамасын тамақ ішер алдында тастап жіберуге болады немесе тағам ретінде қолдануға болады. Тамалелер ет, ірімшік, жемістер, көкөністер, шөптер, бұрыштар немесе әртүрлі дәм талғамдарына қарай басқа да ингредиенттермен толтырылуы мүмкін, ал толтырма мен пісіру сұйығы да дәмделуі мүмкін. "Тамале" – испан тіліндегі "tamal" (көпше түрі: "tamales") сөзінің ағылшын тіліндегі өзгеруі. "Tamal" сөзі науатль тіліндегі "tamalli" сөзінен пайда болған. Ағылшын тіліндегі "tamale" сөзі "tamales" сөзінен кері жасалған, ағылшын тілінде сөйлейтін адамдар ағылшын тіліндегі көпше түрін жасау ережелерін қолданып, "e" әрпін көпше жұрнағының ("es") бөлігі емес, сөздің түбірінің бөлігі деп қабылдаған.

Шығу тегі

Тамале Месоамерикада б.з.д. 8000-5000 жылдар арасында пайда болған. Ацтектер мен майя цивилизациялары, сондай-ақ олардан бұрынғы олмектер мен толтектер тамаланы аң аулауға, ұзақ сапарларға алып жүруге және әскерлерін қуаттандыруға ыңғайлы тағам ретінде пайдаланған. Ацтектер, майялар, олмектер және толтектер жүгеріні өз мәдени ерекшеліктерінің маңызды бөлігі деп санағандықтан, тамале олардың дәстүрлі рәсімдері мен тойларында маңызды рөл атқарды.

Ацтектер

Ацтек базарларында сатылатын тамалелердің әртүрлі түрлері туралы Бернардино де Сахагун әдепкісі жазған Флоренция кодексінде жақсы баяндалған. X кітабында ол ацтектердің тамалелерін әртүрлі жүгеріден дайындап, оларды жер пештерінде немесе оллада пісіргенін айтады, олар тамале пісіру үшін арнайы өсірілген және жиналған кептірілген қамыстың буымен қыздырылған. Ішінде ет (күрсік, балық, бақа, аксолотль, гофер), жеміс, бұршақ, қабақ тұқымы, күркетамақ жұмыртқасы және тіпті ішінде ештеңе болмауы да мүмкін. Тамалелер ацтек мәдениетінде зор діни және рухани маңызға ие болған. Ацтек әйелдері үйлену тойына дейін екі-үш күн бойы тамале пісіріп дайындаған. (Кодекс, IX кітап). Мерекелердің ең танымалсы – Уауквильтамалклюалистли, ол күнтізбе шеңберінің 18-ші айында тойланды. Мереке атауы «Амарант жапырақтарымен толтырылған тамале жеу» деп аударылады және бұл өрт құдайы Иккозаукиді құрметтеу рәсімі болған.

Майя (колумбқа дейінгі)

Қазіргі уақытта кейбір майя аймақтарында тамалелерді тамалеро деп аталатын шар тәрізді ыдыста бумен пісіру жиі кездеседі, олардың қайнатудың орнына осылай дайындалуы классикалық майя дәуіріне дейін барып жетеді – бұл классикалық майя керамикасында қазан тастың (қазандық шкаласының) табылуымен байланысты. Тамалелерді пісірудің тағы бір кең таралған тәсілі – комал, яғни үлкен, жалпақ тас. Осы әдіс тортилья пісіру үшін де қолданылады. Банан және муза жапырақтары қазіргі уақытта көп қолданылатын болса, майя тамалелері көбінесе авокадо немесе пипер өсімдігінің жапырақтарына оралған, оларды ерлер жаңбыр маусымында жинаған. Тамалелердің ыңғайлы болуына байланысты, аңшылар мен саяхатшылар үшін арнайы тамалелер жасалған. Бұл тамалелерді кептірген кезде олардың сыртында қатты "қабық" пайда болуы үшін, ағаш күлімен пісірілген, соның арқасында оларды 20 күнге дейін сақтауға болады.

Толтектер

Тамалелердің нақты тегі әлі анықталмаған, бірақ оларды жеген ең ерте халық – тольтектер екені белгілі, себебі археологтар Теотиуакан қаласындағы Күн мен Ай пирамидаларының маңынан тас басылған жүгері қабықтарын тапқан. (б.з.д. 250 – 750 жж.)

Куба

Кубада 1959 жылғы революцияға дейін көше сатушылары мексикалық стильдегі тамалелерді жүгері қабығына орап сатқан, олар көбінесе ешқандай дәмдеуіш қоспасыз жасалған. Куба тамалелерінің Мексика қаласында жасалғандарымен бірдей болуы, олардың 1920 жылдардан кейін Куба мен Мексика арасындағы қарқынды мәдени және музыкалық алмасу кезеңінде Кубаға әкелінгенін көрсетеді. 1950 жылдардағы танымал кубалық ән "Los Tamalitos de Olga" (Orquesta Aragón орындаған ча-ча-ча) Сиенфуэгостағы көше сатушысы сатқан дәмді тамалелерді жырлайды. Кубаға тән ерекше өнертабыс – "тамаль эн казуэла" деп аталатын тағам, ол негізінен тамале қамырынан тұрады, ет қосылған қамырмен бірге қазанға салынып, пеште пісіріледі, нәтижесінде қою жүгері қамырынан жасалған тағам дайындалады.

Доминикан Республикасы

Доминикан Республикасында гуанимо — пикадилломен толтырылған доминикандық тамаль. Гуанимо атауының шығуы жергілікті тайно тайпаларынан басталады.

Пуэрто-Рико

Гуаниме – Пуэрто-Рикоға тән, Колумбтан бұрынғы дәуірге дейін барып жететін тағам. Ол жүгері қамырынан жасалады, ішіне бұршақ, теңіз өнімдері, жаңғақ немесе ет салынып, содан кейін жүгері қабықшаларына оралып, грильде баяу пісіріледі. Гуанимелер толтырылмаған қарапайым түрінде де дайындалады және тұздалған шаран балығымен бірге беріледі. Еуропалықтар келгеннен кейін гуанимелердің ішіндегі толтырмасы жоғалып кеткен. Қазіргі гуанимелер кокос сүті, май, сорпа және аннатто қосылған, банан жапырағына немесе жүгері қабығына оралған жүгері қамырынан жасалады. Гуанимелердің әртүрлі нұсқаларын жасыл банан, маниок және тәтті банан мен жүгері ұнынан жасалған тәтті нұсқадан дайындауға болады. Гуаниме – бұл сонымен қатар пастельге де байланысты, ол тамырдан жасалған тамале, ол жергілікті тайино гуанимесімен шамамен бір уақытта пайда болған.

Тринидад және Тобаго

Тринидад пен Тобагода бұл тағам пастель деп аталады және Рождество маусымы бойына және Жаңа жыл тойлау кезінде көптеген үй шаруашылықтарында танымал. Ол әдетте жүгері ұнынан жасалады және пісірілген, дәмдеуіштермен әзірленген етпен (ең көп таралғаны – тауық және сиыр еті), кішміш, зәйтүн, каперс және басқа да дәмдеуіштермен толтырылады. Пастельді банан жапырағына орап, жіппен байлап, буға пісіреді. Толық піскен соң банан жапырағы алынып, ашық сары түсті тағам көрінеді. Оны көбінесе өздігінен немесе басқа тағамдармен бірге тамашалауға болады. Ал тәтті нұсқасы пайми деп аталады.

Белиз

Тамале Белиздегі негізгі тағам болып табылады, онда оны дукуну деп те атайды – гарифуна халқының атымен аталған тәтті жүгері тамалесі. Дукунулар көбінесе вегетариандық болады және піскен жүгері дәндері кокос сүтімен араластырылып дайындалады. Сондай-ақ, май, тұз және қант қосылады. Әртүрлі еттермен толтырылған дукунулар да жасалады.

Сальвадор

Тамалес – Сальвадордың дәстүрлі тағамы. Тамалесты әдетте мерекелерде, мысалы, Рождествода жейді. Тамаленің негізі жүгері қамырынан жасалады және банан жапырақтарына орайды. Оның ішіне тауық, көкөністер және/немесе бұршақ сияқты түрлі толтырғыштар салынады. Жүгері дәнді тамале, немесе тамалес де элоте де танымал. Бұршақты тамале, немесе тамалес пискес, әдетте, Ұлы аптада жейді.

Колумбияға дейінгі Гватемала

Орталық Америкадағы (әсіресе Гватемаладағы) майялардың классикалық дәуірінде майялардың ұлы билеушілері қысқы күн тоғысында жүгері, тепезкуинтль (төмендіктегі пака) немесе бұғы еті, дәмдеуіштер мен ащы бұрыш, сондай-ақ басқа да ингредиенттер қосылған пісірілген қамырдан жасалған нанға ләззаттанған. Бұл тағам кейін Гватемаланың қазіргі дәстүрлеріне енгізілді. Мысалы, Рождество қарсаңында отбасылар алғыстарын білдіру үшін туыстары мен достарына қара, қызыл немесе тәтті тамалелер дайындайды. Тамалелер көбінесе шоколад, сары нан және пуншпен бірге беріледі және түн ортасында Галлоның миссасына қатысады. Гватемалада 24 және 31 желтоқсанда түн ортасында тамале жеу қалыпты жағдай. Гватемалалықтар тамалелерді мерекелік тойларда, туған күндерде және крещение рәсімдерінде де жейді, сондықтан тамале Гватемала мәдениетінде маңызды тағам саналады. Гватемалада тамаленің көптеген түрлері бар, дәстүрлі жүгері қабығына оралған "чучито" тамалесінен бастап, жүгері қамырынан жасалған, бірақ бал немесе қантпен, шоколад, бадам, өрік, тұқымдар және бұрыш қосылып дәмделген тәтті тамале нұсқасына дейін. Тамалелер дүкендерде және жеке үйлерде сатылады (әсіресе сенбі күндері). Түнде үйдің терезесінен қызыл жарық жанса, онда сол үйде тамале сатылып жатыр дегенді білдіреді.

Түрлері

Қызыл тамале өз атауын ахиот пен помидордан алады және банан жапырақтарына оралған жүгері қамырынан жасалады, ішіне рекадо рохо, кішміш, чили, тауық, сиыр немесе шошқа еті салынады. Камбрей тамалесі кішміш пен бадам қосылған. Тәтті тамалелер тәтті рекадо рохомен толтырылады. Қара тамале шоколадтың берген түсімен аталған. Сондай-ақ, жүгері қабығына оралған чипилин тамалесі, тоқылдақ тамалесі және жүгері тамалесі де жасалады. Кремді тамале, ірімшік және анис тұқымы да жүгері тамалесіне қосылады. Чучито – Гватемаланың әдеттегі және ерекше тағамы. Бұл жүгері қамырынан жасалған тамаленің бір түрі, бірақ оның консистенциясы тығыз, алайда қамырға май қосып, дәм мен консистенциясын жақсартуға болады. Ол әдетте томаттан жасалған рекадо рохомен және тауық, сиыр немесе шошқа етімен толтырылады. Оны кептірілген жүгері жапырақтарымен (туса немесе бендер) орайды. Кей жерлерде ірімшік, соус немесе олардың екеуі де қосылады. Күріш тамалесі Гватемаланың таулы аймақтарынан келген, онда дәстүрлі жүгері қамырының орнына су мен тұз қосылған қалың күріш қамыры қолданылады. Рекадо рохо дайындалуы түпнұсқасынан көп ерекшеленбейді, себебі оның құрамына кіретін ингредиенттер тек кейбір аймақтарда ғана кездеседі. Пачес – Гватемала таулы аймақтарына тән тамале, оның қамыры үшін жүгерінің орнына картоп қолданылады. Тамал немесе тамалито – тек қамырдан жасалған, ішінде ет немесе басқа толтырғыштар жоқ. Бұл тағам тамаққа қосымша ретінде беріледі және табақтағы тамақты жинау үшін немесе негізгі тағаммен бірге жеуге қолданылады.

Никарагуа

Никарагуада тамальдың ең танымал түрі – накатамал, және кейде ол толыққанды тағам ретінде беріледі. Бұл – ежелгі дәуірден келе жатқан, жергілікті халықтардың тағамы. Атауы Никарагуаның Тынық мұхитының оңтүстік жағалауында қоныстанған Никарао тайпасының науат тілінен келген, және «етті тамаль» деп аударылады. Накатамал – дәстүрлі никарагуалық тағамдарының ең көп дайындалатыны, әдетте оны жексенбі күндері таңертең дайындап жейді. Оны көбінесе жаңа піскен нан мен кофемен бірге ұсынады. Арнайы мерекелерде накатамал жеп, туған-туыстар мен көршілерді шақырып, олармен бірге дәм тату – кең таралған әдет. Накатамалды оның басқа түрлерімен салыстырғанда, оның мөлшері айтарлықтай үлкен, және негізінен никстамализированный жүгері ұнынан (никскезар деп аталатын әдіспен дайындалған қамыр) және майдан тұрады. Ұнға және пияз, сарымсақ, помидор, тұз, ачиоте (аннатто), наранжа агриа және болгар бұрышы қосылып, сұйытылып пісіріледі, нәтижесінде накатамалдың негізі – маса пайда болады. Осы масаны үлкен порцияларға орау үшін банан жапырақтары қолданылады. Ішкі толтырылымы әдетте аннаттомен дәмделген шошқа еті, күріш, картоп кесінділері, болгар бұрышы, помидор және пияз, зәйтүн, мүйіз шашағы және Никарагуада өсетін шағын, жұмыртқа пішіндес чилиден тұрады. Кейде құрма, кішміш немесе каперс қосылады. Ұн мен толтырылым банан жапырақтарына оралып, жіппен байланып, жастық пішіндес орамдарға (накатамаль) айналдырылады. Содан кейін оларды бірнеше сағат бойы бумен немесе қысыммен пісіреді. Бұл процеске көп еңбек жұмсалады, көбінесе дайындыққа екі күн уақыт кетеді, және оны аяқтау үшін бүкіл отбасының қатысуы қажет болуы мүмкін.

Түрлері

Пицке – Никарагуадағы тамальдың анағұрлым қарапайым түрі, олар банан жапырағына оралады және ірімшік пен пісірілген қызыл бұршақпен желінеді. Пицке Рельено тәтті дәмді, құмыра қант немесе рападурамен тәттіленген ұнтақталған бұршақ қоспасымен толтырылады және банан жапырағына оралады. Олар десерт ретінде беріледі. Йолтамал – нәзік жүгері дәнінен жасалады, бұл оған сәл тәтті дәм береді және жүгері қабығына оралады. Оны көбінесе кесильо немесе ірімшік пен қышқыл қаймақпен бірге жейді. Йолтамал Рельено – рападура мен ұсатылған немесе ұнтақталған ірімшік қоспасымен толтырылған жоғарыда аталғанның бір түрі. Монтукас Неосеговианас и Эстелианас – Солтүстік Никарагуа тамалы, банан жапырағына оралып, байланады, оның ішіне тауық немесе тауық еті салынады. Пако – Батыс Никарагуа тамалы, көбінесе Леонда кездеседі. Ол көк бананның пюресімен араластырылған қамыр, қант, бал және тұздан тұрады. Оны темписк немесе інжір жапырағына орап пісіреді.

Колумбқа дейінгі майялар

Колумбияға дейінгі дәуірде майялар тамале жеп, оларды тойлар мен мерекелерде жиі ұсынған. Классикалық майя иероглифі тамале туралы мәліметтер классикалық дәуірге (200–1000 ж.б.) дейінгі ыдыстар мен басқа да заттарда кездеседі, бірақ олар одан да ертерек пайда болған болуы мүмкін. Тортилья қазіргі майя тағамының негізі болғанымен, классикалық кезеңдегі майялар арасында тортилья өндірісіне қатысты айтарлықтай дәлелдер жоқ. Археологиялық жазбаларда жармалардың болмауы Мезоамерикалық диетаның негізгі тағамы – пісірілген, өсімдік жапырақтарына оралған жүгері қамырынан жасалған тамале болғанын көрсетеді. Тамале керамикалық технологиясыз пісіріледі, сондықтан оның түрі тортильядан бұрын пайда болған деп есептеледі. Екі жүгері өнімінің ұқсастығы ингредиенттерінде, дайындалу әдістерінде және жалпы майя терминінің тілдік екіұштылығында байқалады. Бұл термин – күнделікті жеуге арналған жүгері өнімін білдіретін «wa» сөзі, ол тортильяға немесе тамалеға қатысты болуы мүмкін. Тамале Мексикада өте танымал тағам, оны таңғы және кешкі астың құрамына қосады. Оны көбінесе ыстық атоле немесе шампуррадо, сондай-ақ арроз кон лече (күріш пудингі, "сүтпен күріш") немесе жергілікті жүгері сусындарымен бірге жейді. Көшедегі сатушыларды үлкен, булы, жабық ыдыстардан (тамалера) немесе оллалардан тамале сататынын көруге болады. Тропикалық аймақтарда, мысалы Оахака, Чьяпас, Веракрус және Юкатан түбегінде жүгері жапырақтарының орнына банан немесе платан жапырақтары қолданылады. Мұндай тамалелер көбінесе шаршы пішінді, өте үлкен – 15 дюйм (40 см) болады және Юкатан түбегінде оларды «пибс» деп атайды. Мексиканың Уастека аймағында жасалатын тағы бір үлкен тамале түрі – закахуил. Оның мөлшеріне қарай, закахуил 50-ден 200 адамға дейін тойға қанағаттандыра алады. Оны мерекелерде, квинсеанераларда және жексенбі күндері базарларда сату үшін дайындайды.

Оңтүстік Америка

Хумитас (кечуа тілінен humint'a) – испандықтар келгенге дейінгі Оңтүстік Американың туған жер тағамы, Анд тауларының дәстүрлі тағамы және Колумбия, Боливия, Чили, Эквадор, Перу және Солтүстік-Батыс Аргентинада таралған. Ол ұнтақталған жаңа шоклодан (Перу жүгерісі) жасалады, жаңа жүгері қабығына оралып, суда баяу буға немесе қайнатылады. Боливияда хуминта, ал Бразилияда памонха деп аталады, екеуі де жаңа, никстамалдалмаған жүгері ұнынан жасалады.

Венесуэла

Халака – Венесуэланың дәстүрлі тағамы, сыртқы түрі тамальға ұқсайды. Ол жүгері қамырынан жасалады, ішіне сиыр, шошқа немесе тауық етінен жасалған тұшпара, сондай-ақ кішміш, каперс, зәйтүн, жас пияз шеңберлері, қызыл және жасыл бұрыш кесінділері сияқты басқа да ингредиенттер салынады. Қара бұршақ немесе тофумен дайындалған вегетариандық нұсқалары да бар. Халакалар банан жапырақтарына оралып, жіппен байланады және қайнатылады. Бұл тағам дәстүрлі түрде Рождество маусымында дайындалады және Венесуэлада көптеген аймақтық түрлері бар. Ол Венесуэланың ұлттық тағамы деп есептеледі, бірақ оның басқа да түрлерін табуға болады. Халаканың ерекшелігі – консоме немесе сорпамен және аннаттомен боялған маймен дайындалған жұмсақ жүгері қамыры.

Перу

Тамале - перулік шеф-аспаз Хуан Хосе Кабезудоның Лимадағы Плаза-Майор жанындағы тамақ орнынан ұсынған танымал тағамдарының бірі еді.

Филиппин және Гуам

Мексиканың провинциясы ретінде Испания басқаруында болған Филиппин мен Гуамда тамалеға ұқсас тағамдардың әртүрлі түрлері кездеседі. Филиппинде олар жергілікті жапыраққа оралған күріш тәттілерімен (каканин) бірігіп, ұнтақталған күріштен жасалған қамырдан дайындалады және дәмдеуіштер, арақ, қант қосылған дәмді тауық немесе шошқа етімен толтырылады. Кейбір аймақтарда, мысалы, Пампангада, ол боботу деп белгілі, және Батангас провинцияларында тамалелер банан жапырақтарына оралады. Ал Висайяс аймағындағы тәтті жүгері сорттары Американың оңтүстік-батысы мен Мексикадағы тәтті жүгері тамалелеріне ұқсас жүгері қабықтарына оралады. Тамале дайындауға көп еңбек жұмсалатындықтан, олар көбінесе мерекелер мен басқа да маңызды шараларда ғана дайындалады. Қазіргі заманғы өмірдің қарқыны мен жылдам тағамның қолжетімділігі салдарынан тамале рецепттерінің көптеген түрлері жоғалып кетті. Филиппинде тамалелердің бірнеше түрі бар. Тамале, тамалис, тамалос және пастель – бұл аймақта кездесетін әртүрлі сорттар. Кейбіреулері тәтті, кейбіреулері ащы, ал кейбіреулері тәтті де, ащы да болады. Көбінесе банан жапырақтарына оралған және күріштен жасалған, толық немесе ұнтақталған күріш, кокос сүті және басқа дәмдеуіштер қосылып пісіріледі. Кейде ет, теңіз өнімдерімен толтырылады немесе толтырылмайды. Тамалос сияқты кейбір сорттары тәтті жүгері қамырынан жасалып, жүгері қабығына немесе жапырағына оралады. Сондай-ақ, қамырсыз дайындалатын тамалис сияқты түрлері де бар, олар банан жапырақтарына оралған шағын балықтардан жасалып, буға пісіріледі. Бұл Мексикадағы tamales de charal-ға ұқсас, онда шағын балықтар шөптер мен дәмдеуіштермен бірге жүгері қабығына оралған күйінде пісіріледі. Өткен жылдар ішінде сорттардың саны азайды, сондықтан Филиппинде бұрын танымал болған тамалелердің кейбір түрлері жоғалып кетті немесе тек естелік ретінде сақталды. Гуамда кездесетін тамаль гисо деп аталатын сорт жүгері қамырынан жасалып, жүгері қабықтарына оралады. Филиппиндік тамалелер сияқты, бұл Манила мен Акапулько порттары арасындағы галеон саудасының әсерін көрсетеді.

Америка Құрама Штаттары

Мексикалық және басқа латын америкалық стильдегі тамалелер Америка Құрама Штаттарының этникалық мейрамханаларында ұсынылса да, кейбір ерекше жергілікті стильдер де жасалады. Шоктау және Чикасау тайпалары банаха деп аталатын тағам дайындайды, оны толтыруға немесе толтырмауға болады (қарқынсыз). Әдетте, ішкі толтыру (мүлдем болмауы, қуырылған бекон, түйеқұс, бұғы, жаңғақтар және пияз, картоп, қабақ және тәтті картоп сияқты көкөністер) массамен араластырылып немесе оған қосылып, жүгері қабығына оралып бумен пісіріледі. Чероки тайпасының тамалесі, сондай-ақ «бұршақ наны» немесе «ұзын қылыштар» деп те аталады, хоминиден (чероки тайпасы үшін масаны әдетте әктастың орнына ағаш көмірімен өңделген суда қайнатылған жүгеріден жасаған) және бұршақтан дайындалады. Олар жасыл жүгері жапырақтарына немесе үлкен ағаш жапырақтарына оралып қайнатылады, бұл Колумбияға дейінгі етсіз бұршақ пен масадан жасалған тамалелерге ұқсас, олар Чиапас, Мексиканың орталық бөлігі және Гватемалада әлі де дайындалады. Луизиана штатының солтүстігінде тамале бірнеше ғасыр бойы жасалып келеді. 1721 жылы испандықтар қазіргі Робелин қаласында Лос-Адес бекінісін салған. Мексиканың орталық бөлігінен келген испандықтардың ұрпақтары АҚШ-тың шығысына келген алғашқы тамале жасаушылар болды. Луизиана штатындағы Звольде қаласында әр жылдың қазан айында Тамале фестивалі өтеді. Миссисипи дельтасында афроамерикандықтар «қызыл тамале» деп аталатын дәмді тамале жасады, ол масаның орнына жүгері ұнынан жасалады және жүгері қабықтарында қайнатылады. Тамалелер АҚШ-та кемінде 1893 жылдан бері танымал, ол кезде олар Дүниежүзілік Колумбия көрмесінде көрсетілді. 1894 жылы, тамале Лос-Анджелестегі ең танымал этникалық тағам болған кезде, XLNT Foods компаниясы оларды жасауды бастады. Бұл компания АҚШ-тағы мексикалық тағамдардың ең көне үздіксіз жұмыс істейтін бренді және Оңтүстік Калифорниядағы ең көне компаниялардың бірі. 20 ғасырдың басындағы блюз музыкасында тамале сатушылардың дәстүрі туралы мәліметтер кездеседі. Калифорния штатының Индио қаласындағы Indio International Tamale Festival фестивалі әр жылдың желтоқсан айында өтіп, екі Гиннес рекордтарына ие болды: ең үлкен тамале фестивалі (2002 жылдың желтоқсанында 154 000 қатысушы) және әлемдегі ең үлкен тамале, диаметрі бір футтан астам (0,3 м) және ұзындығы 40 фут (12,2 м), оны шеф Джон Седлар жасаған, бірақ кейіннен Мексиканың Вильяэрмоса қаласындағы (Табаско штаты) H. Ayuntamiento de Centro Villahermosa компаниясы бұл көрсеткішті арттырды. Қазіргі рекорд 50,05 метрді құрайды. 2006 жылғы Гиннес кітабында бұл фестиваль «дүниедегі ең үлкен аспаздық фестиваль» деп сипатталған.