Кіріспе

Kallio (; Berghäll; әдеби мағынасында "тас") – Финляндияның астанасы Хельсинкидегі аудан және шағын аудан. Ол Хельсинки түбегінің шығыс жағында, қала орталығынан шамамен бір километр солтүстікке қарай орналасқан. Бұл Финляндиядағы ең тығыз қоныстанған аудандардың бірі. Каллио қала орталығынан Сильтасааренсальми бұғазымен бөлінеді, оның үстінен Питкасильта ("ұзын көпір") аталған көпір салынған. Дәстүр бойынша, бұл көпір әулетті орталық пен Каллио төңірегіндегі жұмысшы табының аудандары арасындағы шекараны білдіреді. 19 ғасырда жаңа орталық қалыптасқаннан кейін, қала солтүстікке қарай кеңейді. 1860 жылдары Хельсинкиде басталган қарқынды индустрияландыру Сёрнайнен порты мен Каллио жұмысшы ауданындағы өнеркәсіптік аймақтардың салынуына әкелді, осы аймақта көбінесе зауыд жұмысшылары тұрды. Дегенмен, жұмысшы отбасыларының көпшілігі көп бұрын жас ересектер мен жалғыз қарт адамдармен алмастырылды, бұл процесті бір түрлі джентрификация деп қарастыруға болады. Финляндияның басқа жерлерінен Хельсинкиге көшіп келген көптеген адамдар үшін Каллио алғашқы қоныс терегі болып табылады. Көптеген пәтерлер шағын, ал жалға алу бағасы Хельсинкидің басқа аудандарына қарағанда әдетте төмен, бұл аймақтың студенттер мен суретшілер арасында танымал болуын түсіндіреді. Шағын пәтерлердің мөлшері Каллионың толыққанды джентрификацияға қарсы тұруы мүмкін екенін де білдіреді. Алайда, ауданның танымалдылығы артып, тұруға ыңғайлы аймаққа айналған сайын жалға алу бағасы өсті. Каллио (және оның бір бөлігі саналатын Харью) Хельсинкидегі басқа аудандарға қарағанда "богемиялық" және либералды аймақ ретінде көбірек танымал. Аймақта әртүрлі халық және көптеген барлар бар. Сонымен қатар, мұнда секс-шоптар, стриптиз клубтары мен массаж орталықтары да бар. Президент Тарья Халонен Каллиода дүниеге келді және 2000 жылы президент болып сайланғанға дейін сонда тұрды.

Қоршаған орта

Бұрын Каллио жұмысшы табының ауданы ретінде танымал болған. 1960 жылға дейін аудандағы шағын бір және екі бөлмелі пәтерлерді балалы отбасылар пайдаланған, олар байлық басқа жерге ауысқанда Каллиодан көшіп кеткен. Бүгінде Каллио студенттер, жас адамдар мен суретшілер үшін аудан ретінде беделді болды. Бұл пәтерлердің көп болуына, ойын-сауықтардың кең таңдауына, орталық орналасуына және қоғамдық көлікпен ыңғайлы қолжетімділікке байланысты. Каллиодағы пәтерлердің жалға алушылардың айналымы Хельсинки қаласы бойынша ең жоғары көрсеткішті құрайды. Каллиода тұрғындардың орташа тұру мерзімі үш жарым жылды құрайды, ал Каллио тұрғындарының 29,3 пайызы ғана Хельсинкиде туған. Бұрын Каллиоға көшіп келгендер студенттер немесе жұмыс үшін Хельсинкиге келген жалғыз адамдар болған. Каллио соңғы онжылдықтарда джентрификация процесінен өтті.

Қызметтер және көлік

Каллиодағы пәтерлер шағын, көбінесе бір немесе екі бөлмелі. Финляндиядағы халық тығыздығы ең жоғары деңгейлердің біріне жетеді, ал халықтың таралуы жергілікті қызметтердің таңдауын Хельсинкидегі ең жақсылардың қатарына қояды. Дерлік барлық ғимараттардың бірінші қабатында дүкендер мен басқа да қызметтер орналасқан. Каллионың көлік қатынасы жақсы. Ауданның екі Хельсинки метро станциясы (Хаканиеми және Сёрняйнен), алты трамвай желісі және Хельсинкинің ішкі және аймақтық 60-қа жуық автобус бағыты бар. Бұдан өзге, Лахденвяйля және Туусуланвяйля бағытындағы алыс қашықтыққа жүретін автобустарға Альппихарьюдағы Стуренкатудан, ал Итявяйля бағытындағы автобустарға Валлиладағы Юнатиеден қол жеткізуге болады. Каллиода кітапхана, бастауыш мектеп және Хельсинки Диакония институтына қарасты аурухана бар. Сонымен қатар, аймақта Метрополия қолданбалы ғылымдар университеті мен екі гимназия орналасқан: Каллио гимназиясы, сөз өнеріне маманданған, және Хельсинки өнер гимназиясы. Каллио шіркеуі Хельсинкидегі ең танымал нысандардың бірі. Каллиода көптеген саябақтар бар, оның ішінде Элайнтарханлахти жағалауындағы Токоинранта саябағы, Тарья Халонен саябағы, Илоланпуисто, Кархупуисто, Матти Хелениус саябағы, Торкелинпуистикко, Пенгерпуисто, Алли Тригг саябағы, Франзен саябағы, Харьютори саябағы, Диакония саябағы және Тауно Пало саябағы.

Каллио ауданы

Хельсинкидің бөлімшелерінің бөлінуіне сәйкес, Каллио Сильтавуоренсальми бұғазымен және оны қиып өтетін Питкасильта көпірімен, сондай-ақ шығысында Каисаниеменлахти шығанағымен, батысында Тёёлонлахти шығанағымен, солтүстігінде Хельсинкату көшесімен, ал шығысында Хамеенте және Нэкинкужа көшелерімен, сонымен қатар Хаканиеми көпірімен шектеседі. Аудан үш кіші ауданға бөлінеді: Сильтасаари (2014 жылдың басында шамамен 2400 тұрғын), Линжат (шамамен 9700 тұрғын) және Торкелинмяки (шамамен 7100 тұрғын). Сильтасаари кіші ауданында Хаканиеми базар алаңы және оның төңірегі орналасқан. Линжат кіші ауданының атауы ("Сызықтар") аймақтағы бес нөмірленген көшеден – Энси Линьядан Виидес Линьяға дейін ("Бірінші сызықтан" "Бесінші сызыққа" дейін) – шыққан, сонымен қатар олардың арасындағы қалалық кварталдар да осы атаумен байланысты. Бұл кіші ауданда Тёёлонлахти жағалауындағы Линнунлаулу виллалық ауданы да бар, ол Каллионың қалған бөлігінен мүлдем өзгеше ерекшеленеді.

Каллио аймағы

Хамеентиядан шығысқа қарай орналасқан Сорнайнен ауданымен бірге Каллио, Каллио аймағын құрайды, сондай-ақ бұл аймаққа Мерихака, Ханасаари және Сомпасаари аудандары да кіреді.

Әдеттегі сөйлеуде

Күнделікті сөйлеу тілінде Каллио атауы Каллионың ресми ауданынан кеңірек аймаққа сілтеме жасайды, оған Ваасанкату көшесі мен Брахенкентта спорт алаңының жанындағы Альппихаржу ауданындағы Харжу аймағы да кіреді деп саналады.

Каллио танымал мәдениетте

Каллио фин мәдениетінде жиі кездеседі. Каллио 1975 жылы Пirkko Saisio-ның «Elämänmeno» атты дебюттік романының оқиғасының орны болып табылады. Басты кейіпкер Флеминкинкатуда тұрады, ал оқиғалар көбінесе Каллио мен Сёрняйнен арасындағы шекарада өтеді. Бұл кітапқа «қалалық блок және аудан романының атмосферасын» береді. Mikko Rimminen-нің 2004 жылғы «Pussikaljaromaani» романының оқиғасы толығымен Каллио көшелері мен барында өтеді. Ville Jankeri-дің кітап негізінде түсірген «Sixpack» (фин. Pussikaljaelokuva) фильмі 2011 жылдың 2 қыркүйегінде көрсетілді. Juha Vuorinen-нің «Juoppohullun päiväkirja» кітаптарында басты кейіпкер Юха Каллиода тұрады. Каллио сондай-ақ фин телесериалдары мен фильмдерінде де пайда болады. Каллионың Хельсинки бейнесіне идеологиялық маңызы 1985 жылы Aki Kaurismäki-дің «Calamari Union» фильмінде көрінеді, онда Франк атымен аталатын 15 адам жақсы өмір іздеп Каллиодан Эйраға саяхат жасайды. Каллио сонымен қатар үй шаруашылығын жүргізуші Пиккарайнен қатысқан «Pekka ja Pätkä» фильмдерінің фондық ортасы болып табылады. Tapio Piirainen-нің «Raid» телесериалындағы оқиғалар көбінесе Каллиода, әсіресе Линятта өтеді. «Kotikatu» драмалық сериалының басты кейіпкерлері 2004-2005 жылғы маусымда Улланлиннадан Кархупуйсто паркіне жақын Каллиоға көшіп келді. «Aikuiset» телесериалындағы оқиғалар да көбінесе Каллиода өтеді. Музыкада Каллио Tuomari Nurmio-ның көптеген әндерінде, Happoradio-ның «Pois Kalliosta» әнінде, Lapinlahden Linnut-тың «Kalliossa» және «Tyttö huutaa hii!» әндерінде, Plutonium 74-тің «Kallioon» әнінде, Juno-ның «Hagiksesta pohjoiseen» әнінде және Fredi-дің «Kolmatta linjaa takaisin» өнерінде еске алынады. Jontti & Shaka-ның «Kolmatta linjaa» әні және Heikki Kuula-ның көптеген әндерінде де Каллио туралы айтылады. Tuomari Nurmio-ның Хельсинки сленгіндегі «Tonnin stiflat» әнінде Каллио бейнеленген: «luudataan Hesarilla ja dallataan Hagikseen» («Біз Хельсинкатуда айналып, содан кейін Хаканиемиге барамыз»). Sir Elwoodin Hiljaiset Värit-тің көптеген әндерінің мәтінінде Каллио туралы айтылады, мысалы «Flemarilla tuulee», «Kaduilla Kallion» және «Ohut kosketus». Kaija Koo-дың «Yhtä kaikki» әнінің екінші шумағында да Каллио туралы сөз болады. Бұл шумақта Кархупуйсто паркі және Каллиодағы танымал Cella мейрамханасы еске алынады. Каллио Laineen Kasperi және Julma Henri-дің көптеген әндерінде де кездеседі. 2009 жылғы Pertti Kurikan Nimipäivät тобының «Kallioon!» әні панк музыкасының стилін көрсетеді. Тағы бір панк музыканты Pelle Miljoona өзінің «Kallion kuu» әнінде Каллио туралы айтады. 2013 жылы шыққан Dalindeo джаз тобының «Kallio» альбомында Каллио туралы он екі ән бар. «Vain hullut asuu Kallios» («Каллиода тек ақылсыз адамдар тұрады») - Vilma Alina-ның дебюттік синглы. Атауына қарамастан, әннің мәтіні Альппихаржу ауданындағы Ваасанкату көшесі туралы.