Кіріспе

Британдық экономист (1942 жылы туған)

Сэр Партха Сарати Дасгупта (17 қараша 1942 жылы туған) – үнді-британдық экономист, Ұлыбританияның Кембридж университетінде экономика ғылымының зейнеткер профессор. Оның PhD жетекшісі – Сэр Джеймс Миррлиз, ол да Апостолдардың мүшесі болған.

Зерттеу

Оның ғылыми-зерттеу қызығушылықтары әл-ауқат және даму экономикасы, технологиялық өзгерістер экономикасы, халық, қоршаған орта және ресурстар экономикасы, әлеуметтік капитал, ойындар теориясы, экологиялық экономика және нашар тамақтану экономикасын қамтиды. Оның жұмысы негізінен теориялық, бірақ көбінесе математикалық сипатта, және көптеген жарияланымдары ынтымақтастықта жасалған. Оның авторларының арасында Кеннет Ароу, Скотт Барретт, Кен Бинмор, Айша Дасгупта, Пол Дэвид, Пол Эрлих, Лоуренс Гоулдер, Санджиев Гоял, Питер Хаммонд, Джеффри Хилл, Саймон Левин, Стивен Марглин, Эрик Маскин, Питер Рейвен, Дебрадж Рэй, Амартия Сен және Джозеф Стиглиц бар. Дасгупта марқұм Карл Горан Малермен ұзақ жылдар бойы ынтымақтасып жұмыс істеді, олар бірге адамның әл-ауқатының өлшемі ретінде «қосымша байлық» тұжырымдамасын әзірледі және 1999 жылдан бері Бангладеш, Бутан, Үндістан, Непал, Пәкістан және Шри-Ланкадағы жас экономистер үшін экологиялық экономика бойынша жыл сайынғы оқыту және зерттеу семинарларын өткізетін Оңтүстік Азия даму және экологиялық экономика желісін (SANDEE) құруға көмектесті. Сонымен қатар, Дасгупта мен Малер Азия, Африка және Латын Америкасының экономистеріне батыс журналдарында түпнұсқа зерттеулерін жариялауға мүмкіндік беру үшін «Экология және даму экономикасы» журналын (Кембридж университетінің баспасы) іске қосуға көмектесті. Дасгупта көптеген салалардағы зерттеу мәселелерімен айналысқанмен, оның басты қызығушылығы экологиялық экономика болды, ол осы тақырыптағы докторлық диссертациясымен басталды, онда ол халық саны мен жинақтау мәселесін экономикалық мүмкіндіктердің моделіне енгізді, онда биосфера экономикалық өсуге шектеулер қойды. 1982 жылғы «Ресурстарды бақылау» атты монографиясы халық саны, тұтыну және табиғи ортаның байланысы саласындағы болашақ зерттеулерге бағыт берді, ол осы мәселені журналдық мақалалар мен кітаптарында қадам сайын зерттеді. 2019 жылы ол Ұлыбритания үкіметі тапсырысымен биологиялық әртүрліліктің экономикасы туралы есеп дайындады, ол 2021 жылдың ақпан айында «Биологиялық әртүрліліктің экономикасы: Дасгупта шолуы» деген атпен жарияланды. Маңызды мақсат – табиғи әлемдегі капиталды есепке алудың жаңа өлшемін әзірлеу (қазіргі экономистер оны «табиғи капитал» деп атайды), оны инвестициялық жобаларды бағалау және экономикалық бағдарламалардың тұрақтылығын бағалау сияқты әртүрлі салаларда қолдануға болады. Алайда, Дасгуптаның сөзбасында жазғандай, бұл шолу – қазіргі заманғы өсу және даму экономикасын, сондай-ақ кедейліктің экономикасын қайта қарастыру арқылы, адам экономикасының табиғаттың ішінде екенін, одан бөлек емес екенін мойындауға негіделген үлкен мәселені зерттеу. Бұл шолуда жаңа перспективаның кең ауқымды салдары зерттеледі.

Сыйлықтар мен марапаттар

Дасгупта 2002 жылғы Volvo Environment Prize сыйлығын (Карл Геран Мэйлермен бірге) және 2004 жылғы Экологиялық экономика халықаралық қоғамының Боулдинг сыйлығын (Мейлермен бірге) алды. Ол Экологиялық және ресурстық экономистер қауымдастығының "Қайратты сапа сыйлығы 2003" сыйлығын Джеффри Хилмен бірге, "Экономикалық теория және сарқынды ресурстар" кітабы үшін алды; Америка ауыл шаруашылығы экономикасы қауымдастығының 2007 жылғы PEN/Джон Кеннет Галбрайт сыйлығының иегері; 2011 жылы Zayed халықаралық экологиялық сыйлығының иегері (II: ғылыми және технологиялық жетістіктер); және 2014 жылы Еуропалық экологиялық және ресурстық экономистер қауымдастығының (EAERE) Еуропалық өмір бойы жетістіктері сыйлығының иегері болды. 2007 жылы Эрик Маскинмен бірге ол Эрик Кемпе сыйлығын, қоршаған орта және ресурстар экономикасы саласындағы Кеме қоры мен Еуропалық экологиялық және ресурстық экономистер қауымдастығының (EAERE) бірлескен сыйлығын алды. 2015 жылы ол қоршаған ортаны зерттеу жөніндегі Blue Planet Prize, 2016 жылы Тайлер сыйлығы және 2021 жылы Кеу Корольдік ботаникалық бағының Кеу халықаралық медалімен марапатталды. 2022 жылы оған Лондон қаласының ерекше шақыруымен "Лондон қаласының құрметті азаматы" атағы берілді. Сол жылы ол ЮНЕП-тің ғылым және инновация саласындағы "Жердің чемпиондары" сыйлығымен марапатталды. 2023 жылы "Экономика, қаржы және басқару" санатында BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award сыйлығын алды. Дасгупта Вагенинген университетінің (Honoris Causa) докторлық дәрежесін 2000 жылы, Ловен Католиктік университетінің 2007 жылы, Факульте Университеті Сент-Луидің 2009 жылы, Болонья университетінің 2010 жылы, Тильбург университетінің 2012 жылы, Гарвард университетінің 2013 жылы және Йорк университетінің 2017 жылы иеленді.