Кіріспе

Француз өнер қозғалысы – 19 ғасырдағы өнер қозғалысы.

Пуризм – өнер саласындағы қозғалыс, 1918 және 1925 жылдар аралығында француз суретшілігі мен сәулетіне әсер еткен. Пуризмді Амеди Озенфант және Шарль Эдуард Жаннерет (Ле Корбюзье) басқарды. Озенфант пен Ле Корбюзье кубизмді сынап, одан туған эстетикалық доктринаны пуризм деп атады: онда заттар егжей-тегжейсіз, қарапайым формалар түрінде бейнеленеді. Басты идеялар 1918 жылы жарық көрген «Кубизмнен кейін» (Après le Cubisme) атты қысқаша эссесінде жазылған.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Ле Корбюзье және Озенфан пуризмді жасағандар. Фернан Леже – оның маңызды өкілі болды.

Пюристер манифесті

"Пуристік манифест" Озенфант пен Ле Корбюзье пуристік қозғалысты басқару үшін жасаған ережелерді баяндайды. Пуризм ғылыми өнер болуға ниеттенбейді, ол мүлде олай емес. Кубизм романтикалық әшекейлемелердің сәндік өнеріне айналып кетті. Өнерде иерархия бар: сәндік өнер негізде, ал адам бейнесі – биікте. Сурет салудың сапасы оның бейнелеу немесе повествотау мүмкіндіктерінде емес, пластикалық элементтерінің ішкі қасиеттерінде. Пуризм нақты ойлауға, адал, дәл және алдаспай орындауға ұмтылады; ол күрделі түсініктерді, шала немесе қиын орындалуларды тастайды. Шынайы өнер идеяның нағыз құндылығына адал емес барлық техникаларды жоюы керек. Өнер бәрінен бұрын түсініктерден тұрады. Техника – бұл тек құрал, ол қарапайымдылықпен түсініктерге қызмет етеді. Пуризм ерекшелік пен жаңалықтан қорқады. Ол таза элементтерді іздеп, табиғаттың өзінен шыққандай ұйымдастырылған суреттерді қайта құруға тырысады. Әдіс түсініктерге кедергі келтірмейтіндей сенімді болуы керек. Пуризм табиғатқа оралудың табиғатты көшіру екенін қабылдамайды. Ол барлық деформациялар өзгермейтін нәрсені іздеумен ақталады деп мойындайды. Өнерде барлық еркіндіктер қабылданады, бірақ түсініксіздері емес.