Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайдың Тибет автономиялық аймағындағы қала, оның пиньинь жазылуы – Баига.
the town in the Tibet Autonomous Region of China whose Pinyin spelling is Báigā
Үндістанның этникалық тобы
Баига – Орталық Үндістанда, негізінен Мадхья-Прадеш штатында, сондай-ақ айналасындағы Уттар-Прадеш, Чхаттисгарх және Джаркханд штаттарында аз санда кездесетін этникалық топ. Баига халқының ең көп саны Мадхья-Прадеш штатының Мандла және Балагат аудандарындағы Баига чукында шоғырланған. Олардың кіші касталары: Бижвар, Наротия, Бхаротия, Нахар, Рай маина және Кат маина. "Баига" деген атау "әулие-балгер" дегенді білдіреді.
Ethnic group of India
The Baiga are an ethnic group found in central India primarily in the state of Madhya Pradesh, and in smaller numbers in the surrounding states of Uttar Pradesh, Chhattisgarh and Jharkhand. The largest number of Baiga is found in Baiga chuk in Mandla district and Balaghat district of Madhya Pradesh. They have sub castes: Bijhwar, Narotia, Bharotiya, Nahar, Rai maina and Kath maina. The name Baiga means "sorcerer medicine man".
Демография
Байға тайпасы ресми түрде сегіз штаттың тізімінде: Мадхья-Прадеш (414 526), Чхаттисгарх (89 744), Уттар-Прадеш (30 006), Батыс Бенгал (13 423), Джаркханд (3 583), Бихар (544), Одиша (338) және Махараштра (333) штаттарында жоспарланған тайпалар ретінде танылған. Уттар-Прадеш штатында байға халқының жалпы саны 47 393 адамды құрайды. Олардың ішінде Сонбхадра ауданындағы байғалар 30 006 адамды құрайды, ал Уттар-Прадеш штатының басқа аудандарында олар жоспарланған касталар тізімінде саналады, олардың саны 17 387 адамды құрайды.
The Baiga tribe is officially recognized as Scheduled Tribes in eight states: Madhya Pradesh (414,526), Chhattisgarh (89,744), Uttar Pradesh (30,006), West Bengal (13,423), Jharkhand (3,583), Bihar (544), Odisha (338), and Maharashtra (333). In Uttar Pradesh, the Baiga population totals 47,393. Among them, the Baigas of Sonbhadra district are recognized as Scheduled Tribes, numbering 30,006, while in other districts of Uttar Pradesh, they are categorized as Scheduled Caste, with a population of 17,387.
Тіршілік ету
Байгалар жерді өңдемейді, себебі олар аналарының кеудесін сырқып алу – күнә екенін айтады, және аналарынан бір жерден қайта-қайта азық-түлік өндіруді сұрауға батыл болмайды: ол әлсіреп қалар еді. Байга тайпалары "бевар" немесе "дахия" деп аталатын көшіп-қоныспен егіншілікпен айналысады. Байгалар арасында ресми емес қарым-қатынастар кең таралған. Егер неке қиылса, ер адам әйел отбасына жұмысқа жарамды мүшесінен айырылғаны үшін өтемақы төлейді. Бұл кері қалыңдық немесе неке тойының шығындарын көтеру, не әйел отбасына махуа ішімдігін сыйлау түрінде болуы мүмкін. Ажырасып қалған жағдайда, жаңа күйеу бұрынғы күйеуге қалың малын өтеуге міндетті. Ажырасқан жұбайлардың балалары болса, әйелге бірінші кезекте, содан кейін күйеуге құқық беріледі. Егер ешкім балаға қарауға ниеттенбесе, 15 жасқа дейін оған қоғамдық қамқоршы тағайындалады. Чхаттисгарх штатындағы Байгалар халық санының азаюы және сауаттылық деңгейінің төмендігіне байланысты Үкімет тарапынан ерекше осал тайпалар тобы (PVTG) ретінде жіктеледі. Үкімет 75 PVTG-ны бес критерий бойынша жіктеді, олар 18 штат пен бір Одалық аумақта орналасқан. Чхаттисгархта Байгалар Абхуджмария, Камар, Пахади Корва және Бирхор тайпаларымен бірге осы топқа кіреді. Бұл тайпалардың әйелдеріне контрацепцияны қолдану құқығы сияқты репродуктивтік құқықтар берілмеген, бірақ 2018 жылы Чхаттисгарх жоғары соты қоғамдық мүдделерді қорғау ісі бойынша оларға контрацепцияға қол жеткізуге рұқсат берді. Байгалар отбасылық жоспарлауға өте бейім екені анықталды.
The Baiga do not plow the land, because they say it would be a sin to scratch the breast of their Mother, and they could never ask their Mother to produce food from the same patch of earth time and time again: she would have become weakened. The Baiga tribes practice shifting cultivation, called 'bewar' or 'dahiya'. Live in relationships are common among the Baiga. If marriage does take place, the man compensates the woman's family for the loss of a working member. This reverse dowry either involves footing the bill of the marriage celebration or offering the woman's family mahua liquor. If divorced, the new husband must compensate the old one for the dowry amount. If the divorced couple have children, the wife has the first right, followed by the husband. If neither wants to raise the child, the community will allot a guardian to the child until age 15. The Baigas in Chhattisgarh are classified as Particularly vulnerable tribal group(PVTG) by Government due to their declining population and low level of literacy. The Government of India has notified 75 PVTG which reside in 18 states and one UT which are classified on the basis of five criteria and in Chhattisgarh Baigas along with Abhujmaria, Kamar, Pahadi Korwa and Birhor are included in this group. The women of these tribes were not provided reproductive rights like right to use contraceptives but in 2018 on a Public Interest Litigation Chhattisgarh High Court allowed them to have access to contraceptives. The Baigas were found to be highly focused on family planning.
Тіл
Байга тайпасының ата-бабалары австроазиялық тілде сөйлегеніне сеніледі, алайда оның қалдықтары қазір жоқ. Кейбір байгалар (әсіресе Мандла ауданынан) бұрын "байғани" тілін ана тілі ретінде айтқан: Байғани қазір гонди тілінің ықпалымен шаттисгархи тілінің бір түрі деп танылады. Көптеген байгалар хинди тілінде сөйлейді, ал кейбіреулері тұратын аймаққа байланысты гонди және маратхи сияқты жергілікті тілдерді де біледі.
It is believed that the ancestors of the Baigas spoke an Austroasiatic language, however no trace of it is left now. Some Baigas (specifically those from the Mandla district) have mentioned "Baigani" as their mother tongue in the past: Baigani is now recognised as a variety of Chhattisgarhi influenced by Gondi. Most Baigas speak Hindi, and some of them also know a few local languages such as Gondi and Marathi depending on the region where they live.
Ас мәзірі
Байга тағамы негізінен кодо мен кутки сияқты қабықты дән астылардан тұрады және ұн мүлдем аз қолданылады. Баига халқының тағы бір негізгі тағамы – педж, оны ұнтақталған макадан немесе күріш қайнағаннан кейін қалған судан дайындауға болады. Олар осы тамақтану режимін орманнан жиналған жемістер мен көкөністермен толықтырады. Бастысы, балық және ұсақ жануарларды аулайды.
Baiga cuisine primarily consists of coarse grains, such as kodo millet and kutki, and involves very little flour. Another staple food of the baiga is pej, a drink that can be made from ground macca or from the water left from boiling rice. They supplement this diet with food from the forest, including many fruits and vegetables. They hunt, primarily fish and small mammals.
Дін және мифология
Байга тайпасы өздерінің мифтік ата-бабалары Нанга Байганы ер адам, ал Нанга Байгинды әйел адам деп санайды. Олар Дхарти Мата қадірлі құдайынан туған, ал Нанга Байгаға зор сиқыр күші берілген. Мұндай шаралар көбінесе жолбарылар популяциясын қорғау ниетімен жасалса да, олар көшірілген елді мекендердің тұрғындары үшін қасіретті салдарға әкеледі.
The Baiga believe their mythical ancestors were Nanga Baiga, the male ancestor, and Nanga Baigin, the female ancestor. They were born from the goddess Dharti Mata, and Nanga Baiga had "great" magic power. These are often carried out in the name of conservation, in an attempt to protect the tiger populations, but have disastrous consequences for the displaced communities.