Кіріспе

Pied Piper – Невил Шуттің 1942 жылы алғаш жарық көрген романы. Атауы – «Гамелиннің сыбызғышысы» атты дәстүрлі неміс халық ертегісіне сілтеме жасайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға 70 жастағы ағылшын Джон Сидни Ховард туралы. Ол Францияның Жура аймағына балық аулауға, сонымен қатар ұлының қазасынан кейінгі қайғыдан арылу үшін барады. Ұлы Гелиголанд шығанағы шайқасында қаза тапқан еді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанымен, ол нацистік Германия әскерлерінің Францияға осыншалықты жылдам басып кіретінін күтпеген. Үйге қайтуға деген ықыласы мейрамханада танысқан ағылшын жұбайдың өтінішімен кешіктіріледі. Олар одан екі кішкентай балаларын Англияға алып кетуін және оларды қауіпсіз жерге жеткізуін сұрайды. Дижонда балаларының бірінің күрт ауырып қалғандықтан кешіксе, ол қонақ үйдің бір қызметшісінен оның жас қызын да Англияға, баласының әкесі жұмыс істейтін жерге алып кетуді қабылдайды. Жолда Говард тағы екі баланы қабылдайды: біреуі – ата-анасы неміс авиациясының шабуылынан қаза тапқан ұл, екіншісі – француз шаруаларының неміс деп ойлап, шабуылдаған голландиялық бала. Оқиғалар оны қуып жетеді де, ол Шартрдағы бұрынғы таныстарынан көмек сұрайды. Оларды жақсы білмейді, бірақ бірнеше жыл бұрын ұлымен бірге өткізген шаңғы демалысын есіне алады. Соңында Говард балалармен бірге Бретаньға жетеді, нацистер басып алған Франциядан балық аулау қайығымен қашуға үміттенеді. Бірақ балалардың біреуі ағылшын тілінде сөйлеп қалғанда, нацистер Говардтың жау ағылшын екенін анықтап, оны тұтқындайды. Оны тыңшылықпен айыптап, Гестапо өлім жазасымен қорқытады. Бірақ соңғы сюжеттік бұрылыста неміс коменданты Говард пен балаларды Англияға аттандыруға рұқсат береді, бірақ олармен оның қызын да алып кетулерін және оны АҚШ-тағы інісіне жіберулерін талап етеді. Оның қызы жетім қалған, анасы "арий емес" еді. Франциядан Англияға жасаған сапар сәтті аяқталады, соңында барлық балалар АҚШ-қа қайтарылады, онда Говардтың қызы оларға күтім жасайды. Бұл оқиға Говардтың Лондон клубында танысқан адамға, "Блитц" кезіндегі естелік ретінде айтылады.

Бейімделулер

Бұл оқиға 1942 жылы түсірілді және 1989 жылы теледидарға арналған "Карағайдың қазығы" фильмінде қайтадан бейнеленді. АҚШ-та CBS телеарнасы 1990 жылы оны "Бостандыққа өту" деп көрсетті. Говардты 1942 жылғы фильмде Монти Вулли, ал 1989 жылғы фильмде Питер О'Тул сомдады.