Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бангладештік белсенді (1961–1987)
Bangladeshi activist (1961–1987)
Ерте өмір
Хұсайнның әкесі тарапынан тегінің отаны Пироджпур ауданындағы Матбария ауылындағы Жатибуния ауылы болған. Оның әкесі Мүжібур Рахман авторикша жүргізушісі болған. 1971 жылы Бангладеш Азаттық соғысынан кейін оның отбасы Даккадағы Банаграм жолының 79/1 үйіне көшіп келді. Нұр Хосейн Банаграм жолындағы Радасундари бастауыш мектебінде оқыды. Дакадағы Graduate High School-де 8-сыныпта оқығанда Хосейн кедейлікке байланысты мектепті тастады. Ол автокөлік жүргізу мектебіне түсіп, әкесі сияқты жүргізуді үйренді. Саясатқа қызығушылық танытқан Хосейн Дакка қалалық Жобо лигасының Банаграм бөлімшесінің жарнама хатшысы болды. Ол бай да, білімді де емес, бірақ ол елдегі қарапайым халықтың күресін бейнеледі және халыққа белгілі болды. Хосейн қазір Бангладеште автократияға қарсы және демократияны қолдаушы ретінде танылады. Оны атып өлтірген кезде денесінде ақ бояумен бірнеше ұран жазылған. Ол кеудесіне "Автократияға жол жоқ" (Sairachar nipat jak) деген ұранды, ал арқасына "Демократия азат болсын" (Ganatantra mukti pak) деген ұранды жазған. Оның өлімі Ершад үкіметіне қарсы оппозициялық көңіл күйді күшейтті. 1990 жылдың 6 желтоқсанында Дака қоршауынан туындаған халық қозғалысы нәтижесінде Ершад қызметтен алынды. Ершадтың Джатия партиясы оның қызметтен алынуынан кейін Ауами лигасы коалициясына қосылды, ал Ершад кейіннен Хосейннің өлімі үшін кешірім сұрады. Джатия партиясы бұл күнді еске алады, бірақ оны "Демократия күні" (бенгал: Ganatantra Dibash) деп атайды. 1996 жылы Ершад парламент алдында және Хосейннің әкесінен Хосейннің өлімі үшін ресми түрде кешірім сұрады. Ершад кешірім сұрауын сақтап, сонымен қатар оппозицияны Хосейнді өзінің үкіметіне қарсы символ ретінде пайдаланғаны үшін сынады. 2012 жылы ол: "Сіздер (оппозиция) демонстрацияларды бастау үшін қажет болғандықтан, мәйіттерді пайдаландыңыздар" деді.
Hossain's ancestral home on his father's side was in the village of Jhatibunia, which is located in Mathbaria Upazila, Pirojpur District. His father, Mujibur Rahman was an autorickshaw operator. His family moved to 79/1 Banagram Road, Dhaka after the Bangladesh Liberation War in 1971. Noor Hossain attended Radhasundari Primary School, which was also on Banagram Road. When he was in 8th grade at Graduate High School, Dhaka, Hossain quit school because of poverty. He was admitted to a motor driving school and received training in driving like his father. Interested in politics, Hossain became the publicity secretary of the Banagram unit committee of Dhaka City Joubo League. He was neither well off nor highly educated but he embodied the struggle of common people of the country, and has become a public symbol. Hossain is now associated in Bangladesh with anti autocracy and pro democracy. At the time he was shot, his body carried several slogans in white paint. He wore the slogan "Down with autocracy" (Sairachar nipat jak) on his chest, and on his back, he had written the slogan "Let Democracy Be Free" (Ganatantra mukti pak). His death raised the visibility of opposition sentiment directed against the Ershad government. Ershad was removed from office on December 6, 1990 as a result of the mass movement that grew from the Dhaka Siege. Ershad's Jatiya Party became part of the Awami League coalition after his removal, and Ershad later apologised for Hossain's death. The Jatiya Party does commemorate the day but refers to it as "Democracy Day" (Bengali: Ganatantra Dibash). In 1996, Ershad officially apologised for Hossain's death before parliament and also to Hossain's father. Ershad maintained his apology but also criticised the opposition for using Hossain as a symbol against his government. In 2012, he said, "You (the opposition) came up with dead bodies as they were needed to spark demonstrations."
Есептер мен реакциялар
Премьер-министр Шейх Хасина Хөсейеннің қазасы туралы өз әңгімесін айтты: "Мен сол күні болған оқиғаны жақсы есімде сақтаймын. Біз шеруге шыққанда Нұр Хосейн менің жанымда тұрды. Мен оны шақырып, кеудесіне жазғандары үшін оны өлтіретінін айттым. Сосын ол басын менің көлігімнің терезесіне жақындатып, "Апке, маған бата беріңіз. Мен демократияны азат ету үшін өмірімді құрбан етемін" деді. Хасина сондай-ақ, "Шаһид Нұр Хосейннің батырлық құрбандығының арқасында Бангладеш дауыс беру құқығы мен тағамға қол жеткізді" деді. Хосейннің анасы Мариум Биби соңғы кезде: "Мен әлі де ұлымның не үшін қаза болғанын көре алмаймын" деді.
Prime Minister Sheikh Hasina has given her own account of Hossain's death: "I remember what happened on that day. Noor Hossain was standing beside me when we took out our procession. I called him and told him they would kill him for what he had inscribed on his chest. Then he brought his head near the window of my car and said, 'Sister, you just bless me. I will sacrifice my life to free democracy." Hasina also said, "Bangladesh got back the rights to vote and food in exchange of Shaheed Nur Hossain’s supreme sacrifice." Marium Bibi, Hossain's mother, has most recently said, "I still don’t see anything for which my son died."
Танымал мәдениетте
Оның қазасы жыл сайын мәдени және саяси ұйымдардың демеушілігімен арнайы бағдарламалар ұйымдастырылып, еске алынады. Бұл күн Бангладеште ресми түрде Шәһид Нұр Хоссейн күні ретінде танылады. Оның шейіттігінің құрметіне Бангладеш пошта маркасын шығарды. Неамат Имамның "Қара пальто" романында "Нұр Хоссейн" атты көркемдік кейіпкер бейнеленген.
The event of his death is honoured each year as cultural and political organisations sponsor special programs for observance the day. The day is officially commemorated as Shohid Noor Hossain Day in Bangladesh. A postage stamp was issued by Bangladesh in honour of his martyrdom. A fictional character named "Nur Hossain" appears in Neamat Imam's novel The Black Coat.