Орган құбырындағы "бурдон" тоқталған флейта түрі: қара дыбыс, негізгі гармония, төмен ырғақтар үшін тиімді, экономикалық. Ең көп 4.88м жиілікте кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бурдон, бордун немесе бордон – әдетте органдағы тоқтатылған флейта типіндегі түтік, қараңғы дыбыспен, күшті негізгі тонмен, жылдам бесінші гармониямен, бірақ салыстырмалы түрде аз обертондық дамумен сипатталады. Оның жарты ұзындықтағы құрылымы оны төмен дыбыстарға өте қолайлы етеді, сонымен қатар экономикалық тиімді. Атауы француз тіліндегі "шымшық" немесе "ызылдау" сөздерінен алынған.
Bourdon, bordun, or bordone normally denotes a stopped flute type of flue pipe in an organ characterized by a dark tone, strong in fundamental, with a quint transient but relatively little overtone development. Its half length construction makes it especially well suited to low pitches, and economical as well. The name is derived from the French word for 'bumblebee' or 'buzz'.
Сипаттама
Бұл тоқтату көбінесе нұсқаулықтарда және 4,88 м биіктіктегі педальде кездеседі. Төменгі регистрлерде ол негізді қамтамасыз етеді, бірақ дыбыс биіктігін анықтап көрсетпейді. Ол сонымен қатар 9,75 м биіктіктегі педаль бөлімінде де табылады, онда оның дыбыстық толқыны орнатылған ғимаратты тітіркендіруі мүмкін. Педаль бөлімінде орнатылған жағдайда, ол көбінесе Subbass немесе Soubasse (фр.) деп аталады. Бурдон 2,44 м биіктікте де жиі кездеседі, әсіресе француз органдарында, және ұқсас дыбыс беретін неміс Gedackt және ағылшын Stopped Diapason-ға балама болып табылады. Шеберлер арасында айырмашылықтар болғанымен, Бурдон тоқтатуы көбінесе жұмсақ және бейтарап болады, бірақ тенор/альт регистрінде әдемі әртүрлі дыбыстарды шығарады. Құбырлар ағаштан немесе металдан жасалуы мүмкін, бірақ қазіргі заманғы орган құрылысында көбінесе ағаштан жасалады (француз шеберлері, мысалы Кавайе-Колл, металлға көбірек бейім). Олардың қабырғалары қалың және көлденең қимасы көбінесе шаршы тәрізді болады, флейта тәрізді дыбыс алу үшін ауыздық бөлігі жоғары тілінген. Бурдон – бұл тоқтатылған құбыр, оның үстіңгі жағына ауа өткізбейтін тығын орнатылған. Бұл дыбыстың тоны ашық құбырдан бір октава төмендеуін қамтамасыз етеді (олар бірдей биіктіктегі ашық құбырдың ұзындығының жартысына ғана тең), сонымен қатар жұп гармоникалардың дамуын болдырмайды ("дыбыс тембрін квадраттау" арқылы), бұл ерекше дыбыс сапасын жасауға көмектеседі. Бұл тоқтату шіркеу және театр органдарында өте кең таралған. Егер педаль бөлімінде тек бір 4,88 м тоқтатуы бар болса, ол көбінесе Бурдон болады, өйткені оның байқаусыз тоны жұмсақ немесе күшті үйлесімдерде жақсы жұмыс істейді және органның барлық дыбыстарымен үйлеседі.
This stop is most commonly found in the manuals and the pedal at 4.88 m pitch. In lower registers, it provides the foundation but does not provide much pitch definition. It is also found in the pedal division at 9.75 m pitch, where its roll of sound can actually shake the building it is installed in. When installed in the pedal division, it is often known as Subbass or Soubasse (Fr.). The Bourdon is also frequently found at 2.44 m, especially in French organs, and is equivalent to the German Gedackt and English Stopped Diapason, which give a similar sound. Although varying between builders, the Bourdon stop is usually fairly soft and neutral, but colorful in the tenor/alto register. The pipes can be built of wood or metal, but are overwhelmingly constructed of wood in modern organ building (French makers from Cavaillé Coll on prefer metal). They are thick walled and generally square in cross section, with a high mouth cut up to produce the fluty tone. Bourdon is a stopped pipe, having an airtight stopper fitted into the top. This makes the tone one octave lower than a pipe of open construction (they are only one half the length of an open pipe of the same pitch), and also eliminates the development of even numbered harmonics ("squaring off" the timbre), helping to create the characteristic tone quality. This stop is very common in church organs and indeed theatre organs. In an organ so small as to have only one 4.88 m stop in the pedal division, it will almost invariably be a bourdon, as the unassertive tone works well under soft or loud combinations, and blends well with all sounds of the organ.
Есімнің жазылуы
"Bourdon" аталымының көптеген жазылу түрлері бар және неміс аспап жасаушылары көбінесе осы қатар үшін тоқтату тұтқасында "Bordun" немесе тіпті "Untersatz" (әсіресе педальдерде болған жағдайда) қолданады. "Subbass" бастапқыда Bourdon-нан сәл өзгеше конструкциялы аялдама болған, бірақ қазіргі кезде бұл сөз педальдердегі Bourdon-ның синонимі ретінде қабылданады. Итальян тілінде "Bordone" деп жазылады.
'Bourdon' has many spellings and German organ builders will often use "Bordun", or even "Untersatz" (typically when it is in the pedals) on the stop knob for this rank. "Subbass" was originally a stop of a somewhat different design than the Bourdon, but the word is accepted today as a synonym for a Bourdon in the pedals. The Italian spelling is "Bordone".