Кіріспе
Чех университеті Palacký University Olomouc – Моравиядағы ең көне университет және Чехиядағы екінші ескі университет. Ол 1573 жылы Моравияның астанасы және епископтық орын болған Оломоуц қаласында иезуиттер ордені басқарған мемлекеттік университет ретінде құрылған. Бастапқыда тек теология пәні оқытылған, бірақ көп ұзамай философия, құқық және медицина салалары да қосылды. Богемия королі Иосиф II 1770 жылдары реформалар жасағаннан кейін университет мемлекеттік бақылауға көбірек көшті, және қазіргі таңда мемлекеттік университет болып табылады. 1848 жылғы революция кезінде университет студенттері мен профессорлары демократиялық өзгерістерді қолдауда белсенді роль атқарды. Консервативті король Франциск Иосиф I 1850 жылдары оның көптеген факультеттерін жапты, бірақ олар 1946 жылғы 21 ақпанда Уақытша Ұлттық Ассамблея қабылдаған заңмен қайта ашылды. Бұл заң сонымен қатар 19 ғасырдағы моравиялық тарихшы және саясаткер Франтишек Палацкийдің құрметіне университет атауын Оломоуц университетінен Палацкий университетіне өзгертуге мүмкіндік берді. Оломоуц қаласында Орталық Еуропадағы университет студенттерінің ең жоғары шоғырланған саны байқалады, шамамен 25 000 студент (оның ішінде Моравия колледжінің студенттері) 100 000 тұрғынға қарағанда көп. Университетте оқыған, жұмыс істеген және білім алған белгілі тұлғалардың қатарында Альбрехт фон Валленштейн және Грегор Мендель бар.
Palacký University Olomouc is the oldest university in Moravia and the second oldest in the Czech Republic. It was established in 1573 as a public university led by the Jesuit order in Olomouc, which was at that time the capital of Moravia and the seat of the episcopacy. At first it taught only theology, but soon the fields of philosophy, law and medicine were added. After the Bohemian King Joseph II's reforms in the 1770s the university became increasingly state directed, and today it is a public university. During the Revolution of 1848 university students and professors played an active role on the side of democratisation. The conservative king Francis Joseph I closed most of its faculties during the 1850s, but they were reopened by an act of the Interim National Assembly passed on 21 February 1946. This act also extended the name from University of Olomouc to Palacký University Olomouc, after František Palacký, a 19th century Moravian historian and politician. The city of Olomouc has the highest density of university students in Central Europe, with around 25,000 university students (including those at Moravian College Olomouc), compared to a population of 100,000 inhabitants. Notable people who have taught, worked and studied at the university include Albrecht von Wallenstein and Gregor Mendel.
Тарих
Университет Моравиядағы ең көне және Чехия жеріндегі екінші ең көне университет. Оның құрылуы Моравиядағы Контрреформацияның маңызды бір бөлігі болды, себебі Рим шіркеуі протестантизмге қарсы күресті бастады. 1526 жылы Габсбургтар таққа отырған кезде, Чехия жеріндегі халықтың шамамен 90 пайызы протестанттарды құрады. Протестант гуситтері барлық адамға білім беруді қамтамасыз етуге ұмтылды, бұл католиктер үшін үлкен қиындық тудырды. Ғсырдың ортасына қарай, Чехияда протестант мектебі жоқ қала қалмады, ал көптеген қалаларда бірнеше мектеп болды, көбінесе әрқайсысында екіден алтыға дейін мұғалім жұмыс істеді. Моравиядағы протестанттардың маңызды орталығы болған Жихлавада алты мектеп болды: екеуі – чех, екеуі – неміс, біреуі – қыздарға арналған, ал біреуі латын тілінде оқытатын, ол жоғары немесе гимназия деңгейінде болды, онда латын, грек және еврей тілдері, риторика, диалектика, философияның негіздері, көркем өнер және лютерандық Аугустанаға сәйкес дін оқытылды. Прага университеті де протестанттардың бақылауында болғандықтан, жергілікті католик шіркеуі білім беру саласында бәсекелесе алмады. Сондықтан, католик Габсбург үкіметінің қолдауымен иезуиттер Чехияға шақырылып, бірнеше католик білім беру мекемелерін құрды, олардың ішінде Прагадағы академия және Оломоуцтағы академия ең маңыздылары болды. 1566 жылы Оломоуц епископы Вилем Прусиновский з Викова иезуиттерді Оломоуцқа шақырды. Иезуиттер монастырь құрды, содан кейін кезең-кезеңімен гимназия (мектеп), академия, діни семинария және кедей студенттер үшін әулие Франциск Ксавьер семинариясын құрды. Колледж 1573 жылы университет мәртебесіне ие болды, содан кейін Collegium Nordicum және Аристократия академиясы құрылды. Университет 1599 және 1623 жылдары оба эпидемиялары кезінде, сондай-ақ Отыз жылдық соғыстағы Богемия көтерілісі кезінде жабылды. Ол Швеция империясының әскерлері тарапынан тоналды. Контрреформация және одан кейінгі онжылдықтарда иезуиттердің ықпалы азайған сайын, университеттің маңызы арта түсті. 1773 жылы иезуиттер ордені таратылғаннан кейін, ол мемлекеттік басқаруға берілген зайырлы мекемеге айналды. Соңында ол Оломоуц епископтық мекемелерінен бөлініп, 1778 жылы Брноға көшірілді. Төрт жылдан кейін ол Оломоуцке қайта оралды, бірақ оның мәртебесі лицейге төмендетілді. 1827 жылы ол тағы да университет мәртебесіне көтерілді. Бұл "Франциск университеті" (Franzens Universität Olmütz, 1827–1860) деп аталған университеттың қысқа ғұмыры, оның жоғары ғылыми деңгейін (әсіресе табиғат ғылымдары, құқық және медицина салаларында) және оның саяси маңыздылығын, әсіресе 1848 жылғы төңкерістер кезіндегі "Халықтардың көктемінде", Габсбург аймақтарында, ол Моравиядағы ұлттық жаңару күресінің орталығы болды, көлеңкеге түсірмеді. Габсбург үкіметі 1850 жылдары университеттің көп бөлігін жабылған жауап берді. Оломоуц университеті 1946 жылы толыққанды қайта құрылды, бұл университеттің қазіргі заманға ашылған жолы болды.
Факультеттер
Палацкий университетінде сегіз факультет бар. Олар – теология, гуманитарлық ғылымдар, құқық, медицина және стоматология, педагогика, табиғат ғылымдары, дене шынықтыру және денсаулық сақтау ғылымдары (тарихи ретімен). Оломоуц қаласынан бір сағаттық жерде үш технологиялық университет болғандықтан, технология факультеті жоқ (солтүстікке қарай Остравадағы Техникалық университет, оңтүстікке қарай Брнодағы Технологиялық университет және шығысқа қарай Злиндегі Томаш Бата университеті).
Кирилл және Мефодий қасиеттілері Теология факультеті
Теология факультеті ең көне факультет, ол 1573 жылы Оломоуц колледжі университет статусына ие болғанда құрылды. Чех протестанттары оны Габсбургтердің күштеп жүргізген қайта католиктеудің басты символы деп қарады, бұл Богемия көтерілісінің бастапқы кезеңінде (1618-1621 жылдар) иезуиттердің Оломоуцтан қуылтуына және университеттың жабылуына әкелді. Теология факультеті университет өкілеттіктерін, соның ішінде университет дипломын беру құқығын сақтап, тіпті университет 1782-1827 жылдары Лицей деңгейіне төмендетілген кезде де жалғастырды. 1860 жылы Габсбургтердің университетке жасаған репрессиясынан кейін, ол 1946 жылы университеттің толыққанды қайта құрылуына дейін, Университет кітапханасымен бірге, ескі және жаңа Оломоуц университеті арасындағы байланысты сақтайтын жалғыз жұмыс істейтін факультет болды. Чехия әлемдегі дінге ең аз сенетін елдердің бірі болғандықтан, Католик шіркеуі чехтердің дін қызметкері болуға қызығушылық танытуының азаюымен күресуде. Теология факультетінде де, жалпы алғанда да, чех дін студенттері мен дін қызметкерлерінің жетіспеушілігі көбінесе Польшадан, басқа елдерден шақырылған қызметкерлердің есебінен толықтырылады.
Өнер
Өнер факультеті (дәстүрлі мағынада Liberal Arts факультеті) Оломоуц колледжі университет құқығына ие болғаннан кейін үш жыл өткен соң құрылды. Ағылшын Джордж Уорр 1576 жылдың 3 қазанында логика бойынша алғашқы лекциясын оқыды. Бастапқыда либералдық өнерді оқыту басталды, Бакалавр дәрежесіне алып келетін Тривиум (грамматика, риторика, диалектика) және Магистр дәрежесіне алып келетін Квадривиум (арифметика, музыка, геометрия және астрономия). 1618–1621 жылдары Теология факультетінің тағдырын бөлісіп, философия емес, ғылым, математика, физика, астрономия, картография және, соңында, генетика салалары факультетпен байланысты белгілі тұлғалар тарапынан дамытылды (бірақ бұл салалар бүгін Ғылым факультетінде оқытылады). Оломоуц университеті студенттерінің 1848 жылғы төңкеріске қатысуынан кейін Философия факультеті 1851 жылы Габсбургтер тарапынан бірінші болып жабылды. Ол 1946 жылы қайта құрылды. 1953 жылы Оломоуц Педагогикалық институтының құрылуымен Паллацкий университетінің Философия факультеті 1958 жылы қайта ашылғанға дейін таратылды. 2021 жылғы мәліметтер бойынша студенттер гуманитарлық, әлеуметтік ғылымдар, лингвистика және өнердің интеграциясы салаларында 600-дан астам пәнді оқи алады. Кейбіреулерін қашықтықтан оқыту арқылы, ал басқаларын өмір бойы білім алу ретінде оқуға болады. Өнер факультеті филология мамандығы бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін қытай, чех, голланд, ағылшын, француз, неміс, итальян, жапон, латын, поляк, португал, орыс, испан және украин тілдерінде ұсынады. Тілдер саласында ағылшын, француз, голланд, поляк, орыс, украин және жапон тілдері бойынша білім беріледі, олардың барлығы қолданбалы экономика мамандығымен байланысты. Тарих, музыкатану, психология, драма өнерінің теориясы мен тарихы, бейнелеу өнерінің теориясы мен тарихы, саясаттану, еуропалық зерттеулер, Эразмус Мундус бағдарламасы ретінде Еуромәдениет, ересектер білімі, философия, социология, мұрағат ісі, журналистика, әлеуметтік ғылымдар, еврей тану және тағы да көптеген бағдарламалар бар. Орта мектепте оқытушы болуды жоспарлаған студенттер оқуларының соңғы кезеңінде педагогика және психология курстарын оқып, қажетті біліктілікті ала алады. Факультетте докторлық білім беру чех тілі, чех әдебиеті, француз әдебиеті, роман тілдері, неміс тілі, неміс әдебиеті, ағылшын және американ әдебиеті, ағылшын тілі, орыс тілі, поляк тілі, чех тарихы, словак тарихы, жалпы тарих, қосымша тарихи ғылымдар, саясаттану, философия, социология, клиникалық психология, білім беру психологиясы, андрагогия, әдебиет теориясы, әдебиет тарихы, театр және кино, бейнелеу өнерінің теориясы мен тарихы, музыка теориясы мен тарихы бойынша жүргізіледі. Қашықтықтан оқыту орталығы басқа бөлімдермен бірлесіп, халыққа арналған көптеген іс-шараларды ұсынады (мысалы, графология курстары, әлеуметтік жұмыскерлерге арналған курстар және т.б.). Факультет халықаралық студенттер үшін де курстар ұйымдастырады, мысалы, ұзақ жылдардан бері өткізіліп келе жатқан Славян зерттеулерінің жазғы мектебі. 2020 жылы факультетте студенттер оқыды. Оломоуцтың алғашқы заң профессоры Карел Фердинанд Ирмлер болды. Зайырлы заң оқулары иезуиттер тарапынан қатты қарсылыққа тап болды: бастапқыда профессорлар жеке үйлерде сабақ берді, ал кейін дәрістер Оломоуц сотында өтті. Заң оқуларының жалғасуын қамтамасыз ету үшін келесі онжылдықтарда императорлардың көптеген араласулары қажет болды. 1709 жылдан бастап Оломоуц университетінің заң профессорларын тікелей император тағайындады, 1714 жылы иезуиттер университет аумағындағы зайырлы заң дәрістерін қабылдауға мәжбүр болды. 1725 жылы Асылдар академиясы құрылғаннан кейін жағдай жақсарды (заң профессорлары университетте де, академияда да оқыды). 1732 жылы Оломоуц Габсбург монархиясында жеке кафедрада фиф және мемлекеттік құқық сабақтарын оқытатын алғашқы заң мектебі болды. Кейін 1755 жылы дәрістер халықаралық және табиғи құқықтарды да қамтиды. 1766 жылы иезуит емес алғашқы университет ректоры болып тағайындалды - заң профессоры Иоганн Генрих Босенселл. 1760 жылдары Оломоуц заң мектебі Габсбург монархиясындағы ағартушылықтың орталығы болды, оның ең маңызды тұлғасы профессор Йозеф Вратислав Монсе иезуиттердің өте күшті қарсылығына тап болды. 1778 жылы профессорлық директорлыққа көтерілді, ал ол ресми түрде толыққанды Заң факультетіне айналды, 1848 жылғы төңкеріске дейін ең жақсы дәуірге кірді. Заң профессорлары мен студенттері Оломоуцтағы төңкерістің негізгі күші болды. Габсбург режимі тарапынан 1855/1856 оқу жылының басында жабылуға мәжбүр болды, ол 1946 жылғы Оломоуц университетін қайта құру заңымен қайта құрылды, бірақ шындығында факультетті барлық Velvet төңкерісінен кейін ғана, 1991 жылы қайта ашуға болды. Жаңа дәуірінде факультет Континенталдық Еуропада клиникалық заң білімін дамытудың алғашқыларының бірі болды. 1996 жылы ол Орталық Еуропада заң клиникаларын енгізген алғашқы заң мектебі болды және қазірдің өзінде Чехия Республикасында студенттеріне клиникалық білімнің кең ауқымын ұсынатын жалғыз факультет болып табылады. Клиникалар жылдам кеңейтілді және жақсартылды, әсіресе 2006 жылдан бастап практикалық білімді дамытуға бағытталған жобаның арқасында, ол Чехия ұлттық бюджетінен де, Еуропалық әлеуметтік қордан да қаржылық қолдау алды. 2011 жылы 15-тен астам клиникалық пән болды. Факультет төрт бағдарлама ұсынады: Заң және құқықтық теория бойынша бес жылдық магистрлік дәреже, мемлекеттік басқару қызметкерлеріне бағытталған құқықтық мамандық бойынша үш жылдық бакалаврлік дәреже, Еуропа құқығына бағытталған еуропалық зерттеулер бойынша екі жылдық магистратура (Салцбург университетінің Заң факультетімен бірлескен дәреже ретінде де ұсынылады) және Теориялық құқықтық ғылым бойынша доктатура. Juris Utrisque Doctor (JUDr.) дәрежесін де алуға болады. 2020 жылы факультетте студенттер оқыды.
Медицина және стоматология
Медициналық дәрістер 1753 жылы Философия факультетінде басталды. 1778 жылы университет Брноға көшірілген кезде Философия факультеті хирургия кафедрасын құрды. Бұл кафедра 1782 жылы университеттің Хирургия кафедрасына айналды. Институт негізгі және аудармалық биомедициналық зерттеулерге бағытталған, мақсаты – адамның жұқпалы аурулары мен қатерлі ісігінің себептерін жақсырақ түсіну және болашақ адамға арналған дәрілерді, медициналық құралдарды және диагностикалық әдістерді әзірлеу. Факультеттің ұзақ мерзімді ғылыми-зерттеу және әзірлеме жұмыстары төрт салаға бағытталған: онкология, жүрек және тамыр аурулары, эксперименталды токсикология және фармакология, сондай-ақ мүшелерді трансплантациялау. Зерттеу топтары молекулалық биология, иммунология және эпидемиология саласын зерттейді. 2019 жылы факультетте 2312 студент оқыды.
Білім
Басқа факультеттер 1946 жылғы 21 ақпандағы Оломоуц университетін қайта жаңғырту туралы заңмен қалпына келтірілген кезде, Педагогикалық факультет 1946 жылғы сәуірдегі жеке заңмен құрылды: 1945 жылғы Бенеш жарлығынан кейін Чехословакияның уақытша парламенті қолданыстағы университеттерде педагогикалық факультеттер құру туралы заң қабылдады (басқа университеттердегі факультеттер 1939 жылы неміс басқыншылары тарапынан жабылды). 1946 жылы құрылған Педагогикалық факультет болашақ балабақша, бастауыш және орта мектеп мұғалімдерін даярлады, сондай-ақ жұмыс істеп жүрген мұғалімдерге курстар ұсынды. Болашақ орта мектеп мұғалімдерін даярлау Философия факультетімен бірлесіп жүргізілді (музыка, сурет және дене шынықтыру салалары бойынша). 1953 жылы мұғалімдерді даярлау әдістемесіне толық реформа енгізілді. Факультет жаңадан құрылған Педагогикалық училищенің (университеттен бөлек) негізіне айналды, сондықтан 1954-1964 жылдар аралығында факультет бұрынғы мағынасында болмады. Балабақшалар мен бастауыш білім берудің алғашқы төрт жылына мұғалімдерді даярлау жоғары оқу орындарында жүргізілді, ал бастауыш мектептердің 5-8 сыныптарының болашақ мұғалімдері мамандандырылған орта білім беру мекемелерінде білім алды (Оломоуцта мұндай мекемелер болған жоқ). 1960 жылы болашақ бастауыш сынып мұғалімдерін даярлау үшін «педагогикалық институттар» құрылды. 1964 жылғы тағы бір реформа осы институттарды педагогикалық факультеттерге айналдырып, оларды қолданыстағы университеттерге біріктірді. Бұл факультет тарихының қазіргі кезеңін ашты. 1990 жылдан бері факультет негізінен бастауыш және орта мектеп мұғалімдерін даярлаумен айналысады. Педагогикалық факультет балабақшаларға, гимназияларға, орта мектептерге және басқа да педагогикалық және білім беру мекемелеріне болашақ мұғалімдерді жоғары біліммен қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, мемлекеттік және мемлекеттік емес секторлардағы мемлекеттік қызметкерлерді даярлайды. Факультет бакалавр, магистр және философия докторы дәрежелерін береді, сондай-ақ профессорлар тағайындайды. 2019 жылы факультетте 4931 студент оқыды. 2019 жылы факультетте 821 студент оқыды. Осы іс-шараларды жүзеге асыру үшін университетке қарасты бірнеше ғимараттар берілген. Университет спорт залы волейбол, баскетбол және гандбол ойындары үшін Олимпиадалық талаптарға сай келеді. Спорт алаңдарының толық кешені және университет доктары осы залға тиесілі. Тағы бір спорт залы Дене шынықтыру факультетінің ғимаратында (Нередин кампусында) орналасқан, ал тағы біреуі Оломоуц хоккей стадионының жанында. Қалғандары студенттер жатақханаларында орналасқан. Университет ғимараттарының көпшілігінде тегін Wi-Fi бар, ал жатақхананың әр бөлмесінде жоғары жылдамдықты желілік LAN қосылымы бар.
Университет кітапханасы
Кітапхана 1566 жылы иезуиттер Оломоуц колледжін басқару үшін Оломоуцқа шақырылған кезде құрылды. Оның кітап қоры негізінен епископтар мен ақсүйектердің сыйлықтарынан тұрды. Оломоуц епископы Вилем Прусиновский з Викова колледжді иезуиттерге табыстап, оларға епископ кітапханасынан грек немесе латын кітаптарын алуға рұқсат берді. 1642-1650 жылдар аралығында Оломоуцты шведтер басып алған кезде кітапхана толығымен қирады. Кез келген құнды нәрсе ұрланды (соның ішінде Оломоуц епискобы Жиндрих Здиканың қолдауымен жасалған кодекстер), ал қалғаны жойылды. Швецияға кітаптар мен қолжазбалармен толы шамамен 100 вагон жөнелтілді. Осының салдарынан Оломоуц университетінің ең бағалы мұралары қазір Стокгольмдегі Швеция Ұлттық кітапханасында сақтаулы. Бірақ шведтер кеткеннен кейін кітапхана салыстырмалы түрде жылдам қалпына келтірілді. Иезуиттер кезінде кітапхана тек университет оқытушылары мен студенттеріне ғана ашық болды. 1773 жылы орден таратылғаннан кейін ол Қоғамдық Университет кітапханасы ретінде қайта құрылды, мұнда кеңінен қолжетімділікке басымдық берілді. Сонымен қатар, жабылып қалған Моравия иезуит колледждерінің кітапханалық қоры Оломоуц университетінің кітапханасына берілді. Кейіннен таратылған монастырлардың қаражаты да осы бюджетке қосылды. Кітапхана 1860 жылы университет жабылғаннан кейін Теология факультетімен бірге жұмысын жалғастырды: бұл Оломоуцтағы ескі және жаңадан құрылған университеттер арасындағы сабақтастықты қамтамасыз етті. Қару-жарақ қоймасы 1989 жылға дейін әскери мақсаттарда пайдаланылды (қазіргі күні Чехия армиясының Бірлескен күштерінің штаб-пәтері Оломоуцта орналасқан). Барқыт революциядан кейін қару-жарақ қоймасы университеттің меншігіне өтті: содан кейін оны ақпараттық орталыққа айналдыру туралы шешім қабылданды. Алайда, ғимарат өте жақсы жағдайда болмады және кең ауқымды қайта құру қажет болды. Қайта құру жұмыстары 1992 жылы басталды, ал 1997 жылы Орталық кітапхана есігін ашты. Бірақ ғимараттың құрылысы 2000 жылы ғана аяқталды және толығымен ашылды. Орталық кітапхана қару-жарақ қоймасының шамамен жартысын алып жатыр, ал қалған бөлігін Ақпараттық технологиялар орталығы, Университет баспасы, Университет мұрағаты және Еуроцентр пайдаланады.
Басқа кітапханалар
Кирилл және Мефодий қасиеттілерінің теология факультеті, сондай-ақ медицина және стоматология, ғылым, білім беру, дене шынықтыру, құқық және денсаулық сақтау факультеттерінің әрқайсысының жеке кітапханалары бар; Білім беру факультетінің кітапханасы оқу залы деп аталады. Британдық орталық кітапханасы университет аумағында орналасқан және Британдық кеңес тарапынан басқарылады.
Жобалық қызмет
Университет жобалық қызметі гранттар мен қаржылай көмек алуға ниеттенгендерге ақпараттық және кеңес беру орталығы болып табылады. Ол сондай-ақ берілген жобалардың әкімшілік және қаржылық мәселелерін басқарады және осы тақырып бойынша лекциялар оқиды.
Қонақ үй және асхана
Университет студенттер мен университет қызметкерлеріне, сондай-ақ бос орын болған жағдайда жалпы халыққа жыл бойы жатақхана және тамақтандыру қызметтерін ұсынады. Әсіресе жаз айларында, көптеген студенттер жатақханаларды босатқан кезде, ол жеке туристерге де, ірі топтарға да (конференциялар, спорт чемпионаттары және т.б.) жатақхана мен тамақтандыру қызметтерін ұсынады. Жатақханаларда 400-ден астам төсек-орын бар, ал тамақтандыру қызметтерінен күн сайын 400-ден астам адам пайдаланады. Көптеген жатақханалар қала орталығына жақын (жаңа Ғылым факультеті ғимаратының жанында) немесе қала шетінде, Нереддиндегі Дене шынықтыру факультетінің кампусында орналасқан, ал кейбір ғимараттар қаланың басқа аудандарында.
Палацкий университетінің баспаханасы
Палацкий университетінің баспасы 1990-жылдардың басынан бері ғылыми әдебиеттерді шығарып келеді. Жыл сайын 200-ден астам жаңа кітап жарияланады. Баспа арнайы монографияларға, медициналық басылымдарға, оқулықтарға, сондай-ақ тарих, өнер тарихы және фотосурет салаларындағы кең көлемді суреттер жинағына баса назар аударады. Одан бөлек, түрлі рецензиялық журналдар шығарылады, олардың көпшілігі электрондық және ашық қолжетімді форматта ұсынылады.
Конфуций институты
Конфуций институты қытай тілінде білім береді. Ол Философия факультетінің түлегі, алғашқы чех синологы Карел Славичектың (1678–1735) жолын қуады. Ол қытай музыкасы туралы трактат жазды, сонымен қатар Пекиннің алғашқы дәл картасын жасаған автор болды.
Басқару
Чехияда мемлекеттік бақылаудың әртүрлі деңгейі бар үш негізгі университет түрі бар. Олардың барлығына университет дипломын беру үшін мемлекеттік аккредитация қажет. Мемлекеттік университеттер көбінесе мемлекеттен қаржыландырылады, бірақ тәуелсіз және өздігінен басқарылады. Мемлекеттік университеттердің өздігінен басқару құқығы өте шектеулі, көбінесе олар тіпті заңды тұлға да емес, формальды түрде мемлекеттік басқару органдарының құрамдас бөліктері болып табылады. Чехияда олардың саны екеу ғана – Қорғаныс және Ішкі істер министрліктерінің университеттері. Жеке университеттерге тек аккредитация ғана қажет, ал қалғанда мемлекеттік бақылаудан және мемлекеттік қаржыландырудан босатылады. Чех университеттерінің өздігінен басқару және мемлекеттің араласуынан тәуелсіздік дәстүрі орта ғасырларға дейін жетеді. Бүгінде өздігінен басқаруды 111/1998 № заң қамтамасыз етеді. Төмендегі басқару органдары барлық чех мемлекеттік университеттері үшін ұқсас.
Private Universities need only accreditation, otherwise they are free from state control, as well as from state financing. Czech universities have a long tradition of self governance and independence from state interference, which goes back to the Middle Ages. Today, self governance is assured by the University Education Act No. 111/1998 The following governance bodies are similar for all Czech public universities.
Әкімшілік кеңес
Әкімшілік кеңес университеттің белгілі бір іс-әрекеттерін (көлелі мүлік мәмілелері, университет үшін басқа заңды тұлғаларды құру, олардың арасында ақша немесе мүлік аудару және т.б.) бекітеді және университет бюджеті, университеттің ұзақ мерзімді мақсаттары және т.б. бойынша пікір білдіреді. Мүшелер білім министрі тағайындайды (ректормен ақылдасқаннан кейін) алты жылға; кеңестің үштен бірі екі жыл сайын жаңадан тағайындалады. Мүшелерге жалпы жұртшылық, қалалық және өңірлік билік органдары, сондай-ақ мемлекеттік басқару өкілдері кіреді. Университет қызметкерлері кеңес мүшесі бола алмайды. Кеңес отырыстары жылына кемінде екі рет өткізіледі. Төраға, вице-төраға сайлау және ішкі регламент Университет жарғысымен анықталады. Палацкий университетінің әкімшілік кеңесінің он бес мүшесінің арасында Еуропарламент депутаты Ян Бржезина, Оломоуц архиепископы Ян Граубнер және Оломоуц облысының әкімі Мартин Тесарик бар.
Among the fifteen members of Palacký University Administrative Council are Jan Březina MEP, Archbishop of Olomouc Jan Graubner, and Olomouc Region Governor Martin Tesařík.
Бюрогер
Бюрошник университеттің басқару және әкімшілік жұмыстарына жауапты, сондай-ақ ректор белгілеген дәрежеде университеттің өкілі болып табылады. Ректор бюрошникті тағайындайды және оны қызметтен босатады.
Факультеттің басқаруы
Факультеттер университеттің құрамына кіреді. Заңды тұлға ретінде тек университет ғана танылады. Дегенмен, факультеттердің ішкі мәселелері тиісті өзін-өзі басқару органдарымен шешіледі, олардың ережелері мен функциялары университет деңгейіндегілермен ұқсас. Сондықтан, әр факультетте факультет сенаты (студенттік және оқытушылар куриясымен бірге) болады, ол, басқа нәрселермен қатар, деканды ұсынады (ректор тағайындайды). Бұрын айтылғандай, тәртіптік бұзушылықтар факультеттік тәртіп комиссияларында қарастырылады, ал оқу бағдарламаларына қатысты мәселелер факультеттік ғылыми кеңестерде қарастырылады. Әр факультетте казнашының орнына хатшы болады.