Доктрина

Жаңа Иерусалимнің жалпы шіркеуі Жаңа шіркеудің ілімін Эммануэль Шведенборг еңбектерінде сипатталғандай қабылдайды. Келесі ілімді осы еңбектерден алуға және растауға болады. Осы еңбектердің арасында: «Нағыз христиан діні», «Жәннат пен тозақ», «Жұбайлық махаббат», «Жаңа Иерусалим және оның көктегі ілімі», «Жұмақтық құпиялар», «Иеміздің ілімі» және тағы да басқалары бар. Осы еңбектерде Жаңа шіркеудің ілімі анықталған. Әлемнің Жаратушысы (Жаратқан Ие) осы дүниеге келді, Иса Мәсіх (Иммануил, «Құдай бізбен бірге») бейнесінде пайда болып, адамзат жаратқан нағыз тозаққа қарсы күресу үшін, адамзатты тозақтың өсіп келе жатқан және күшті ықпалынан құтқару үшін, олармен байланысын қайта орнату үшін және Өзінің құдайлық-адамдық өмірі арқылы адамдарға рухани бостандыққа жол көрсету үшін келді. Ол адамзаттың бұзылған еркімен кездесетін барлық жамандыққа қарсы күресті. Тозақтың жамандықтарына Өзінің адамдық бейнесіндегі шайқас алаңында шабуыл жасауға рұқсат берді, әрбір жамандыққа жеңіс тудырып, Өзінің адамдық бейнесін Өзінің бірегей құдайлық жанымен біртұтас етті, тіпті ет пен сүйекке дейін. Осылайша Иса Мәсіх адамның кемшіліктерін жойып, Өзінің құдайлық жанын Өзінің адамдық бейнесімен біріктіре отырып, толыққанды Құдайға айналды. Жаңа шіркеу монархиялық ілімді қолдайтын болып саналады; алайда, ол Құдайдың үш түрде пайда болатынын мойындамайды. Құдай – бір ғана құдайлық тұлға, Иса Мәсіх, Оның сүйіспеншіліктің құдайлық жаны, шындықтың құдайлық санасы және энергияның құдайлық денесі бар. Бұл ілім арианизмнен айырмашылығы, Құдайдың бірлігін де, Мәсіхтің толық құдайлығын да сақтайды, сондықтан Құдайды үш тұлғаға бөлудің қажеті жоқ деп есептейді. Оған ілесу – барлық сүйіспеншілік пен шындықтың жалғыз көзі болғандықтан, ең сүйіспеншілікке толы және ақылға қонымды таңдау. Егер біреу шындықты үйреніп, жақсылық жасаса, ол Одан, оны саналы түрде білсе де білмесе де. Оның тікелей нұсқауы Ескі және Жаңа өсиеттердегі Сөз бен Эммануэль Шведенборг арқылы жазылған Екінші Келу туралы Сөзді табуға болады. Иеміз Оны Киелі Рухтың аянына ие болу үшін ақыл-ойы мен рухани жағынан дайындады, ол сенімнің сырларына жауап береді, барлық шындыққа жетелейді және Әке туралы анық айтады. Әрбір адам жамандық жасауды тоқтатып, Иеміздің қатысуын өзінде дамытуды қаласа, періштеге айнала алады. Көктегі барлық періштелер мен тозақтағы барлық шайтандар бұрын жер бетінде өмір сүрген адамдар еді. Иеміз бізді барлығын жұмаққа бару үшін жаратты, бірақ ешкімді күштеп жібермейді. Біз өзіміз мәңгілік тағдырымызды таңдаймыз. Кез келген діннің адамдары өздерінің сенімдеріне адал болса және Құдайды және көршілерін сүйсе, жұмаққа барады. Адамға шындық туралы білген кездегі реакциясы үшін жауапкершілік жүктеледі. Жамандықты жақсы көретіндер шындықты қабылдаудан бас тартады, ал жақсылықты жақсы көретіндер оны ашық қабылдайды. Тозаққа түсетіндер тозақты таңдайды, өйткені олар тозақтық ләззаттарды ұнатады, ал тозақта оларды тек қиял ретінде ғана алуға болады. Бір еркек пен әйелдің рухани некесі өліммен аяқталмайды, ол көкте мәңгілікке жалғасады. Сол жерде екеуі де формасы бойынша еркек және әйел болып қалады, ал жаны бойынша бір періштеге айналады. Олар Мәсіхтің Патшалығында бір-біріне пайдалы қызмет ететін жұп ретінде мәңгілікке дейін Құдайдың кемелділігіне жетеді. Осы жер мен барлық табиғат Иеміздің Патшалығының бір бөлігі болып табылады, ал табиғатта Иеміздің махаббаты мен даналығының көрінісін көруге болады, бірақ жазба аянынан бөлек емес. Киелі кітаптың көп бөлігі әдеби мағынасы ғана емес, сонымен қатар рухани мағынасы бар деп есептеледі, олар сәйкестік (теология) арқылы бірге жұмыс істейді. Басқаша айтқанда, Киелі кітапты рухани аллегория ретінде қарастырады, онда әрбір сөз белгілі бір рухани форманы немесе ұғымды білдіретін символ ретінде қолданылады. Киелі кітапты ең терең түсінген кезде, ол Иеміздің жерде болған кездегі ішкі өмірінің әңгімесі ретінде қарастырылады. Жаңа шіркеу мүшелері Екінші Келудің авторы – Иса Мәсіхтің жалғыз Құдайы екеніне сенеді, бұл Шведенборг емес. Шведенборг тек Иеміздің құралы болды, өзі айтқандай. Жаңа шіркеу христиан дінінің бір тармағы ретінде қарастырылмайды, керісінше, Иеміз Киелі Рух арқылы орнатуға келген нағыз христиан діні, ол барлық шындыққа жетелейді.

Тарих

1890 жылы доктриналық келіспеушілік салдарынан Жалпы шіркеу, Солтүстік Американың Шведенборг шіркеуі деп те аталатын, Жаңа Иерусалим шіркеуінің Бас жиналысынан бөлініп шықты, ол 1817 жылы құрылған еді. 1999 жылы Жалпы шіркеуде шамамен 5600 мүше болса, Бас жиналыста 2600 мүше болды. 2006 жылға қарай Жалпы шіркеу мүшелерінің саны 6760-қа жетті.