Кіріспе

Бірлескен жұмыс тобы Гуантанамо (JTF GTMO) – Кубадағы Гуантанамо шығанағы әскери базасының оңтүстік-шығыс жағында орналасқан АҚШ әскери бірлескен жұмыс тобы. JTF GTMO АҚШ Оңтүстік қолбасшылығының құрамында. 2002 жылдың қаңтарынан бері бұл команда Гуантанамо шығанағындағы тұтқын лагерьлерін – Camp X Ray және оның ізінен келгендерін – Camp Delta, Camp V және Camp Echo басқарып келеді. Онда 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі шабуылдардан кейін Ауғанстанда және басқа да жерлерде тұтқынға алынған адамдар ұсталып тұр. 2002 жылы құрылғаннан 2022 жылдың басына дейін тұтқындардың саны 779-дан 37-ге дейін азайтылды. 2022 жылдың 21 қазанына қарай, бөлімді АҚШ армиясының бригадир генералы Скотт У. Хиипакка басқарады.

Тарих

1992 жылы АҚШ Гаити мен Кубадан босқындардың жаппай көшіп келуіне дайындық мақсатында "Теңіз сигналы" операциясын құрды. 1994 жылы "Теңіз сигналы" операциясы 160-шы бірлескен жұмыс тобының құрылуына әкелді. JTF 160 АҚШ-қа қайта оралуы немесе шартты түрде босатылуын күтіп тұрған 40,000-нан астам мигрантты орналастыруға және қарауға жауапты болды. X Ray лагері ұрлық, шабуыл, зорлау, жезөкшелік және қара нарық қызметі сияқты қылмыстар жасаған мигранттарды басқа мигранттардан және Гуантанамодағы АҚШ азаматтары мен әскери қызметшілерінен бөліп ұстау үшін құрылды. 1996 жылы "Теңіз сигналы" операциясы аяқталып, әскерилер X Ray лагерін тастап кетті. 2001 жылдың желтоқсан айында, 11 қыркүйектегі террористік шабуылдардан кейін және АҚШ-тың Ауғанстанға әскери операциясынан соң 160-шы бірлескен жұмыс тобы қайта жандандырылды. X Ray лагері Ауғанстанда ұсталған, Талибан немесе әл-Қаида тобының мүшелері деп саналған, АҚШ заңды үкімет деп мойындамаған адамдарды уақытша ұстауға дайындалды. 2002 жылдың қаңтар айында алғашқы тұтқындар Гуантанамоға жеткізіліп, X Ray лагеріне орналастырылды. Халықаралық Қызыл Крест комитеті (ХҚКК) алты күннен кейін алғаш рет осы нысанды бақылауға келді. ХҚКК 2010 жылға дейін тоқсан сайынғы сапарларын жалғастырды.

Қабылдау орындары

2002 жылдың сәуір айында 410 төсектік жаңа "Дельта" лагерінің (1, 2, 3 лагерьлер) құрылысы аяқталды. Сол айда тұтқындар Х-Ray лагерінен Delta лагеріне көшірілді. 2002 жылдың қарашасында 160 және 170 бірлескен жұмыс тобы Гуантанамо бірлескен жұмыс тобы болып біріктірілді. 2007 жылға қарай бастапқы "Дельта" лагері 4, 5 және 6 лагерьлермен толықтырылды. 2003 жылдың ақпанында ашылған 4-лагерь әскери казармаларға ұқсас, жалпы тұрғын үйлермен жабдықталған және "үлгілі" тұтқындарды орналастыру үшін пайдаланылды. 2004 жылдың мамырында ашылған 5-лагерьде тәртіпсіздік жасайтын немесе басқа тұтқындар мен бірлескен жұмыс тобының қызметкерлеріне қауіп төндіретін тұтқындар үшін жеке камералар болды. 5-лагерь 2016 жылы тұтқындардың саны 61-ге дейін азайғанда жабылды. 2006 жылдың қарашасында ашылған 6-лагерь орташа қауіпсіздік деңгейімен қамтамасыз етілген түрме үлгісінде салынған, онда 10-20 тұтқынға арналған "бөлмелер" бар, әрбір тұтқынның жеке жатықханасы және ортақ тұрғын алабы бар. 6-лагерьде "жалпы тұтқындар" орналасқан. 2016 жылдың соңына қарай, дерлік барлық тұтқындар 6-лагерьде орналастырылды.

Тұтқындардың мәртебесі

Бұл тұтқындардың мәртебесі даулы. АҚШ үкіметі оларды жаугерлер деп атайды, олардың мәртебесі Женева конвенциясында танылған соғыс тұтқыны емес деп мәлімдейді (ешқандай үкіметке қатысы болмағандықтан, Аль-Каиданың немесе оған байланысты топтардың мүшелері деп айыпталатындықтан). "Расул Бушқа қарсы" (2004) ісінде Жоғарғы Сот тұтқындардың адвокатқа жүгінуге және habeas corpus бойынша бейтарап сот алдында олардың қамауға алынуын даулауға құқығы бар екенін анықтады. 2006 жылғы 29 маусымда АҚШ Жоғарғы Соты "Хамдан Рамсфелдке қарсы" ісінде тұтқындардың Женева конвенциясының 3-бабында көзделген ең төменгі деңгейдегі қорғауға ие екенін, яғни оларды гуманитарлық тұрғыдан ұстауға және оларға қатысты айыптауларды қарау үшін бейтарап сотқа жүгінуге құқылы екенін мәлімдеді. Сонымен қатар, Қорғаныс министрлігі құрған әскери трибуналдардың жеткілікті өкілеттікке ие еместігі және Конгресс АҚШ-тың азаматтық және әскери сот жүйесінен тыс кез келген жүйеге рұқсат беруі қажеттігі айтылды. "Боумедин Бушқа қарсы" (2008) ісінде Жоғарғы Сот тұтқындардың habeas corpus құқығын 2006 жылғы Әскери комиссия туралы заңмен жоюға болмайтынын, ол конституцияға қайшы екенін шешті. Бұдан өзге, Жоғарғы Сот тұтқындардың habeas corpus шағымдарын қарау үшін федералды соттарға жүгінуге құқылы екенін анықтады. Кейбір істер федералды сот жүйесі арқылы қаралып жатыр.

Ақпараттық-іздестіру іс-қимыл тобы

2002 жылдың ақпан айында 170-ші бірлескен жұмыс тобы 160-шы бірлескен жұмыс тобымен тығыз байланыста жұмыс істейтін барлау тобы ретінде құрылды. Кейіннен JTF 170 бірлескен барлау тобы деп қайта аталды және Гуантанамодағы бірлескен жұмыс тобының құрамына бағынышты бөлім ретінде бекітілді. JTF GTMO-ның өзге де бағынышты бөлімдері – Бірлескен ұстау тобы және Бірлескен медициналық тобы.

Тапсырма тобының ұраны

Бірлескен жұмыс тобы Гуантанамоның ұраны – "Азаттықты қорғауға ант берілген" және ол армия генерал-майоры Джеффри Миллер басшылығымен құрылған.

Мәдениеттегі бейнелеу

Гуантанамо: Honor Bound to Defend Freedom – 2004 жылы Виктория Бриттен (бұрынғы The Guardian шетелдік редакторы) және романист Джиллиан Слово жазған кітаптың атауы. Гуантанамо: Honor Bound to Defend Freedom – 2004 жылы Гуантанамо шығанағында ұсталған адамдардың отбасыларымен сұхбаттасулар негізінде жазылған, сол авторлардың пьесасының атауы. Ол 2004 жылы Лондондағы Трицикл театрында тұңғыш рет қойылды, содан кейін Бродвейден тыс сахнаға көшті. "Қош келдің, Гитмо" – Мишу Хилми мен Эрик Саймонның 2014 жылы жазған бір актілік комедиясы. Пьеса болашақтағы ондаған жылдарда өтеді, онда Дельта лагеріндегі күзетшілер мен қызметкерлер ұмытылып қалған. Ол бастапқыда Чикаго, Иллинойс штатындағы The Annoyance Theater компаниясымен сахнаға қойылған.