Беетховеннің А мажордағы фортепиано сонатасы: Талдау және маңызы
Piano Sonata No. 12 (Beethoven)
Бетховеннің 1800-1801 ж. жазған фортепиано сонатасы №12 (Op. 26) туралы мағлұмат. 4 бөлімнен тұрады, орындалу уақыты 20-22 минут. Князь Лихновскийге арналған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бетховеннің фортепиано сонатасы, 1800 01
Piano sonata by Beethoven, composed 1800 01
Людвиг ван Бетховен өзінің А мажордағы фортепиано сонатасы №12, Op. 26-ны 1800–1801 жылдары, Бірінші симфониясын аяқтаған шамамен сол кезде жазды. Ол бұл сонатаны 1792 жылдан бері оның меценаты болып келген Карл фон Лихновскийге арнады. Төрт бөлімнен тұратын бұл сонатаны орындауға шамамен 20–22 минут уақыт кетеді.
Ludwig van Beethoven composed his Piano Sonata No. 12 in A major, Op. 26, in 1800–1801, around the same time as he completed his First Symphony. He dedicated the sonata to Prince Karl von Lichnowsky, who had been his patron since 1792. Consisting of four movements, the sonata takes around 20–22 minutes to perform.
Құрылымы
Сонатаның құрылымы дәстүрден өзгеше, себебі шығарма тақырып және вариациялар форматында салыстырмалы түрде баяу бөліммен басталады (Моцарт өзінің фортепианолық сонатасының 11-ші нөмірінде де осылай істеген). Үшінші бөлімде жерлеу маршы бар, ол Бетховеннің 1803–1804 жылдары жазған «Эроика» симфониясының маңызды өзгерісін болжайды. Бұл Бетховеннің оркестрге аранжировкалаған сонаталарының арасындағы жалғыз бөлім және 1827 жылы Бетховеннің өзінің қоштасу рәсімінде орындалды. Бұл сонатаның ерекшелігі – оның төрт бөлімінің ешқайсысы сонаталық аллегро формасында емес. Бетховеннің көптеген төрт бөлімді сонаталарында үшінші бөлім үш бөлімді формада, ал екінші бөлім баяу және басқа бөлімдерден өзге тоналдықта болады. Осы сонатада екінші және үшінші бөлімдер рөлдерін ауыстырған, яғни екінші бөлім – үш бөлімді шекерцо мен трио, ал үшінші бөлім – тоника минорындағы баяу бөлім.
The structure of the sonata is unconventional in that the piece opens with a relatively slow movement in the format of theme and variations (Mozart did the same in his Piano Sonata No. 11). The third movement incorporates a funeral march, clearly anticipating the watershed of the Eroica Symphony that Beethoven wrote in 1803–1804. This is the only movement from his sonatas that Beethoven arranged for orchestra, and was played during Beethoven's own funeral procession in 1827. This sonata is also unusual in that none of its four movements is in sonata allegro form. In most of Beethoven's four movement sonatas, the third movement is in and in ternary form, while the second movement is slow and in a different key from the other movements. In this sonata, the second and third movements have switched roles, where the second movement is the ternary scherzo and trio, while the third movement is the slow movement in the tonic minor.
Бірінші қимыл
Дональд Фрэнсис Тови бұл бөлімді "өте аристократиялық" деп сипаттады. Бұл бөлім Бетховеннің бір тақырыбынан және бес вариациядан тұрады. Андрас Шифтің соната туралы лекциясында үшінші вариацияны жерлеу маршының "алдын ала дыбысы" деп атады. Бұл бөлім сонымен қатар соната формасында емес, тақырыпқа вариациялар жиынтығы ретінде ерекшеленеді.
Donald Francis Tovey described this movement as "intensely aristocratic". The movement consists of a theme by Beethoven and five variations. The third variation has been called a "pre echo" of the funeral march movement by Andras Schiff during his lecture on the sonata. This movement is also unusual in the sense that it is not in sonata form but rather a set of variations on a theme.
Екінші бөлім
Тови бұл қозғалысты "зейінді және оңай емес" деп сипаттады. Бетховен бұл бөлімді Иоганн Дункердің "Леонора Прохаска" пьесасына жазылған қосымша музыкалық сюитаның бір бөлігі ретінде оркестрге көшірді, каталог нөмірі WoO 96.
Tovey described this movement as "witty and far from easy". Beethoven transcribed this movement for orchestra as part of a suite of incidental music to Johann Duncker's play Leonore Prohaska, bearing the catalogue number WoO 96.
Төртінші бөлім
Соңғы рондо өте қысқа – орындалуы көбінесе 3 минутқа жуық уақыт алады. Рондо алғашқы екі бөлімнің Ля бемоль мажорына қайта оралады, және олар сияқты жаңашыл ырғақтарға толы. Бұл қысқа рондода үш қысқа эпизод бар, екіншісі До минорында, ал әдеттегідей үшінші эпизод біріншісін қайталайды: егер бірінші эпизод доминантта (Ми бемольде) болса, үшіншісі тоникада сол материалды ұсынады.
The final rondo is rather short – a performance typically takes around 3 minutes. The rondo returns to the A flat major of the first two movements, and like them is full of innovative rhythms. This brief rondo has three short episodes, the second in C minor, and in a usual move, the third episode reprises the first: whereas the first episode was in the dominant (E flat), the third presents the same material in the tonic.
Әсерлер
Шуберттің А мажордағы импромптуының негізгі тақырыбы, Op. 142 № 2, Бетховеннің сонатасының бірінші бөліміндегі тақырыпқа ерекше ұқсас. Бұл шығармаларды ашатын төрт тақты фразалар музыкалық жағынан көптеген аспектілерде дерлік бірдей: тональность, гармония, дауыстау, регистр, сондай-ақ негізгі және гармониялық ырғақ. Тағы бір, бірақ көзге түспейтін байланыс Шуберттің C минорындағы фортепиано сонатасының Адажио бөліміндегі, сонымен қатар А мажордағы негізгі тақырыбымен (D. 958) бар. Шындығында, Шуберт осы тақырыптарды Бетховеннен қарыз алған болуы мүмкін, өйткені ол өзінің шығармаларында жиі солай істеген. Бұл соната Шопенге өте ұнады, ол өзінің B минорындағы фортепиано сонатасында осы сонатаның негізгі құрылымын – шекерцо, үшбұрышпен жерлеу маршы және мәңгі қозғалыстағы финалды қайталады. Дегенмен, оның бірінші бөлімі де Бетховеннің Andante con variazioni-сынан айырмашылығы, жанды және сонаталық формада. Шопен осы Бетховен сонатасын үнемі орындаған жалғыз шығарма.
The main theme of Schubert's Impromptu in A major, Op. 142 No. 2 is strikingly similar to the theme in the first movement of Beethoven's sonata. The four bar phrases that open these pieces are almost identical in most musical aspects: key, harmony, voicing, register, and basic as well as harmonic rhythm. Another less immediate connection exists with the main theme, also in A major, of the Adagio movement in Schubert's piano sonata in C minor, D. 958. Indeed, Schubert may have borrowed these themes from Beethoven, as he often did in his compositions. This sonata was greatly admired by Chopin, who repeated its basic sequence of scherzo, funeral march with trio, and perpetuum mobile finale in his own Piano Sonata in B minor. His first movement, however, is also animated and in sonata form, unlike Beethoven's Andante con variazioni. This is the only Beethoven sonata that Chopin performed regularly.