Кіріспе

Абрикостың улы тұқымы

Абрикостың тұқымы – жемістің эндокарпында орналасқан абрикостың тұқымы, ол тұқымды қоршап тұратын, пирена (тас немесе шұңқыр) деп аталатын қатты қабық құрайды. Тұқымда амигдалин деген улы заттың мөлшері әртүрлі сорттарда әрқалай болады. Амигдалин, лаетрил сияқты синтетикалық қосылыстармен бірге, қатерлі ісікке қарсы балама ем ретінде сатылып келген. Бірақ зерттеулер көрсеткендей, бұл заттар қатерлі ісікті емдеуде тиімсіз. ТОК

Қолдану

Жеміс тұқымы – жеміс өңдеудің экономикалық тұрғыдан маңызды қосымша өнімі, ал алынған май мен қалдық майлы торттың құны бар. Ол Дизаронно және басқа да кейбір амарретто түрлеріне бадам сияқты хош иіс береді. Сондай-ақ, Амаретти ди Саронно дайындау үшін қолданылады. Мандарин қытай тілінде xìngrén (杏仁) термині абрикостың немесе бадамның тұқымын білдіруі мүмкін. Қытай асханасында абрикос тұқымының екі түрі қолданылады: солтүстік аймағында өсетін қаттырақ дәмі бар түрі және оңтүстік аймағында өсетін тәтті түрі. Кантон асханасында олар көбінесе араластырылады, ал Тайвань асханасында оңтүстік түрі көбінесе жержаңғақпен қоса қолданылады. Тәтті абрикос тұқымынан жасалған сүт немесе ұнтақталған тәтті абрикос тұқымы Қытай мен Жапонияға тән "бадам тофуы" немесе анин тофуының негізгі құрамы болып табылады – бұл десерт бадам немесе соя міндетті түрде қосылмай да жасалады. Рецептте абрикос тұқымының орнына бадам немесе бадам сүті жиі қолданылады. Олардың құрамында амигдалин бар, ол лаетрил немесе В17 витамині деп те аталады. Амигдалин үш компоненттен тұрады: глюкоза, бензальдегид және цианид. Абрикос тұқымындағы амигдалин қатерлі ісікке қарсы ем ретінде сатылады, бірақ зерттеулер оның қатерлі ісікке қарсы тиімді еместігін көрсеткен. 2016 жылы Еуропалық тамақ қауіпсіздігі агенттігі үш кішкентай ащы абрикос тұқымын немесе үлкен ащы тұқымның жартысын жеудің амигдалиннің қауіпсіз мөлшерінен асып кетуіне және цианидпен улануға әкелуі мүмкін екенін хабарлады. Ирландияның азық-түлік қауіпсіздігі басқармасы цианидпен улану қаупіне байланысты абрикостың ащы немесе тәтті тұқымдарын жемеуге кеңес береді және ересектерге күніне бір-екі тұқымнан аспауды ұсынады. Сол себептерге байланысты ащы бадамды жемеуге де кеңес береді. 1993 жылы Нью-Йорк штатының Ауыл шаруашылығы және нарықтар департаменті Пакистаннан импортталған, денсаулыққа пайдалы тағамдар дүкендерінде сатылатын 220 граммдық (8 унциялық) екі пакет ащы абрикос тұқымының цианид мөлшерін тексерді. Тәжірибелер көрсеткендей, егер пакеттің ішіндегінің бәрі желінген жағдайда, әр пакетте ересек адам үшін цианидтің ең төменгі өлімге жеткізетін дозасынан кем дегенде екі есе көп мөлшерде цианид бар еді; өнім дүкендерден алынып тасталды. 1979 жылдан 1998 жылға дейін АҚШ-та абрикос тұқымынан цианидке уланудың бір жағдайы тіркелген – бұл сатып алынған абрикос тұқымынан болған, өлімге жеткізбеген улану.