Кіріспе

LNER классы бойынша C1 локомотивтері C2 класына жіктелді.

The Great Northern Railway (GNR) Small Boiler Class C1 – бу локомотивтерінің класы, Ұлыбританиядағы алғашқы 4-4-2 немесе Атлантик типті локомотивтер. Оларды 1897 жылы Генри Иватт жасаған. Барлығы 1898 және 1903 жылдар аралығында Донкастер жұмыстық шеберханасында 22 локомотив салынған. Бұл класс көбінесе 1897 жылғы Клондайк алтын асығушылығынан кейін "Клондайктар" деп аталды. Олар сағатына 145 км/сағ (90 миль/сағ) жылдамдыққа жете алды. Оларды "Кіші Атлантиктер" деп те атады.

Тарих

4-4-2 дөңгелекті құрылымы алғаш рет 1888 жылы Америка Құрама Штаттарында тендерлік локомотивте пайда болды. Бұл 4-4-0 құрылымының табиғи дамуы болды, қосымша тіреуші доңғалақтары үлкен оттық қазанды ғана емес, жүрісті де жақсартты. Он жыл өткен соң Генри Иватт GNR компаниясының Атлантика типті локомотивтерін Ұлыбританияға енгізді. Иватттың алдында GNR локомотив бөлімінің басшысы, құрметті Патрик Стирлингтің орнын басудың қиын міндеті тұрды. 75 жасында қайтыс болған Стирлинг, локомотивтерінің өнімділігі үшін ғана емес, сонымен қатар олардың сыртқы түрі үшін де құрметке ие болды. "Металдағы өнер" – оның жұмысының бір сипаттамасы, ал көптеген адамдар легендарлық Стирлинг Синглді британдық локомотивтердің эстетикасының шыңы деп санайды. Алайда, ғасырдың басында осы бір доңғалақты локомотивтерге Шығыс жағалау магистраліндегі пойыздардың жүктемесі артып, қиындық туды. Көбірек қуат пен ұстау қабілетін іздеген Иватт американдық жолды таңдады. Ол жалғыз емес еді, Ланкашир және Йоркшир темір жолындағы әріптесі Джон Аспиналл да Атлантика локомотивімен айналысып жатты. Бұл типтегі локомотивтің британдық бірінші құрылысын тіркеу үшін, GNR Иватттың Атлантика локомотивіне жоғары басымдық берді. Локомотивке No. 990 нөмірі беріліп, темір жолдың бас директоры Генри Оуклидің атымен аталып, 1898 жылы Донкастер жұмысынан шығарылды, бұл Аспиналлдың прототипінен бірнеше ай бұрын болды. Ұлы Батыс темір жолындағы Черчвард сияқты, Иватт қазандықтың дизайнына ерекше мән берді. No. 990 локомотивінде ол үлкен сыйымдылықтағы қазанды таңдады, және осы артық бу көтеру қабілеті Атлантика локомотивтеріне Стирлингтің бір доңғалақты локомотивтерінен артықшылық берді. Алғашқы Атлантика локомотивтері 1900 жылы пайдалануға беріліп, жылдам және сергекті жүргізілді. Бірақ олардың жылдамдығы Лондон мен Донкастер арасындағы желіде кедергі тудырды, себебі бұл желі мұндай жылдам пойыздарға арналмаған еді. Өз кезегінде, локомотив жүргізушілері Иваттке цилиндрлердің қазандыққа жеткілікті қуатты емес екенін айтқан болар. Бұл алғашқы Атлантика локомотивтерін күтілетін өнімділікке жету үшін қажетсіз және экономикалық емес айналымдарда жұмыс істеуге мәжбүр етті. Иватт 1909 жылы 988 локомотивінен бастап Шмидт түріндегі супержылытқыштарды орнату арқылы бұл мәселені түзетуге тырысты. 1914 жылдан 1925 жылға дейін қалған локомотивтерге Робинсон супержылытқыштары орнатылды. Сол кездегі қағидаларға сәйкес, супержылытқыштармен жабдықталған кезде қазандықтың қысымы 170 фунттан 160 фунтқа дейін төмендетілді, ал цилиндрлердің диаметрі 19 дюймға дейін ұлғайтылды. Осы жетістіктен кейін Иватт GNR C1 класындағы үлкен қазанды локомотивті жасады.

LNER-дің меншік құқығы

1923 жылы біріктірілгеннен кейін бұл локомотивтер Лондон және Солтүстік-Шығыс темір жолының (LNER) C2 класына жатты, ал үлкен қазанды локомотивтер LNER C1 класына жатты. GNR-дің C2 класындағы Атлантик танк локомотивтері LNER C12 класына өтті.

Сақтау

C1 класындағы шағын қазандықтардың тек біреуі ғана сақталып қалды, және ол – ең алғашқысы. №990 «Генри Оукли» Ұлттық коллекцияның құрамында сақталған. Сақтауға алынғаннан бері пайдаланылса да, 2016 жылғы сәуір айынан бастап Йорк қаласындағы Ұлттық теміржол музейінде тоқтап тұр.