Кіріспе
Тастап кетілген Чакабуко қаласы Чилидің солтүстігіндегі Атакама шөліндегі көптеген тасталған нитрат немесе "салтыр" қалаларының ("oficinas salitreras" испан тілінде) бірі. Атакама шөлінің басқа нитрат қалаларына Хамберстоун және Санта-Лора тұз өндіріс орындары жатады. Атакама шөліндегі көптеген басқа да қираған қалалардан өзгеше, Чакабуко 1973 жылы Пиночет режимі кезінде тұтқын лагеріне айналды. Күні бүгінге дейін ол шамамен 98 жойылған минамен қоршалған, оларды Чили әскері Чакабуконы түрме лагері ретінде пайдаланған кезде қалдырған.
Chacabuco is one of the many abandoned nitrate or "saltpeter" towns ("oficinas salitreras" in Spanish) in the Atacama Desert of northern Chile. Other nitrate towns of the Atacama Desert include Humberstone and Santa Laura Saltpeter Works. Unlike most of the other ghost towns in the Atacama Desert, Chacabuco became a concentration camp during the Pinochet regime in 1973. To this day, it remains surrounded by approximately 98 lost landmines, left by the Chilean military when Chacabuco was used as a prison camp.
Нитрат қала тарихы
1924 жылы Lautaro Nitrate Company Ltd. компаниясы құрған Чакабуко қаласы, Чилидегі нитрат кенін өндірудің қарқынды дамуы 1930 жылдардың соңында күрт тоқтаған соң, көп ұзамай қирап кетті. Синтетикалық нитрат 20 ғасырдың басында Германияда ойлап табылды және 1930-40 жылдары Чилидің солтүстігіндегі нитрат өнеркәсібіне ауыр соққы берді. Бұрын Чилидің жалпы ұлттық өнімінің шамамен 50 пайызын құраған көрсеткіш, бірнеше онжылдық ішінде дерлік нөлге дейін төмендеді. Чилидің Атакама шөліндегі 170 нитрат кенті жабылды, бүгінде тек біреуі ғана ашық – Чакабукодан солтүстікке қарай 95 шақырым жерде орналасқан Мария Елена. Чакабуко 1938 жылы жабылды. Қала ретінде ол бар болғаны 14 жыл ғана өмір сүрді.
Концлагерь тарихы
1971 жылы президент Сальвадор Альенде Чакабуконы Чилидің тарихи ескерткіші деп жариялады, содан кейін оны қалпына келтіру жұмыстары басталды. Бірақ 1973 жылы әскери төңкерістен кейін Пиночет оны 1974 жылдың соңына дейін тұтқындар лагеріне айналдырды. Бұл лагерьде Чилидің түкпір-түкпірінен келген 1800-ге дейін адамдар ұсталды, олардың көпшілігі дәрігерлер, заңгерлер, суретшілер, жазушылар, профессорлар және жұмысшылар еді.
Қазіргі Чакабуко
1990 жылдары Чакабукоға толыққанды қайта жаңарту қажет болды және бірнеше халықаралық ұйым Чакабуконың бөліктерін қалпына келтіру жұмыстарын бастады. 1991 жылы Чакабуконың бұрынғы саяси тұтқыны Роберто Салдивар тастап кетілген қалаға тұрып, оны қирату мен тонаудан қорғау үшін оралды. Ол 2006 жылдың қаңтарына дейін дерлік жалғыз өмір сүрді. Роберто кеткен соң Педро Барреда Чакабуконың күтушісі қызметін атқарды. Қазір Чакабукода жалғыз тұратын Педро өзін Робертоның шәкірті санайды және Роберто бастаған іске адал қалды.