Кіріспе

Солтүстік Йоркширдегі базар қаласы, Англия.

Қала танымал туристік орталық және үш жыл қатарынан «Йоркшир гүлдейді» конкурсының ірі ауылдар санатында алтын медаль жеңіп алды. Қала алаңы мотоциклшілердің жиналатын орны, себебі ол Стокслиден келген B1257 тас жолының соңында орналасқан, бұл жол мотоциклшілердің сүйікті бағыты. Кливленд жолы ұлттық бағыты Хелмслиден басталып, Солтүстік Йоркшир ұлттық паркі мен Йоркшир жағалауы айналасында 110 миль (177 км) саяхаттап Фили қаласына жетеді. Азамат соғысында қиратылған Хелмсли қамалының қирандылары қаланың үстінен көрінеді.

Тарих

Археологиялық жағдайлар Хелмсли аумағының б.з.д. 3000 жыл шамасында алғашқы қоныс екенін көрсетеді, ал неолит, қола және темір дәуірлерінде, сондай-ақ римдік кезеңде шағын шаруа қожалықтары болған. Табылған бал арасы тігізгіштері темір дәуірінен бастап жергілікті егіншілік пен астық ұнтақтауды растайды. Римдік керамикасы мен екінші ғасырға жататын римдік монета да табылды. 2011 жылдың 30 маусымында BBC Two телеарнасының History Cold Case бағдарламасында Windy Pits үңгірлерінен табылған 2000 жылдық төрт қаңқаға қазба жұмыстары жүргізілді, нәтижесінде кем дегенде біреуі салт-дәстүрлі өлтірудің, оның ішінде шашын қырқудың құрбаны болғаны анықталды. Зерттеу нәтижелері, соның ішінде шашын қырқып өлтірілген адамның бет-әлпетін қайта жасау, жергілікті тарих мамандарына Duncombe Park-те таныстырылды. Ескі ағылшын тілінде Elmeslac деп аталған ежелгі қоныс Domesday Book-тен бұрын пайда болған. Бұл «Хелмнің орманды алқабы» дегенді білдіреді және сол кездегі ландшафттың сипатын көрсетеді. Викингтер де өздерінің іздерін көптеген көшелердің атауларындағы «gate» жұрнағында қалдырды. Қала мен оның төңірегіндегі жерлердің көп бөлігі нормандық жаулап алудан бері тек екі рет қолы ауысқан. Басқыншылықтан кейін ол Норт-Райдинг Йоркширдегі Манешу вапентакесінде, Уильям Басқыншының жартылай інісі Мортен графының билігінде болды; Хелмслидің батысындағы жерлер патшалық елендер паркіне жатқан. Duncombe Park-тегі ежелгі емен ағаштары осы кезеңге дейін сақталған, ал қазіргі таңда парк – ұлттық табиғи қорық. Шамамен 1100 жылы осы иелік Риволькс аббаттығының негізін қалаушы Уолтер Эспекке өтті. Уолтер Эспектің мұрагерлері оның үш қарындасының ең үлкен ұлдары болды, ал Хелмсли мүлігі ең кіші қарындасы Аделинаның ұлы Роберт Де Росқа тиді. 1191 жылы Роберт де Рос Хелмслиге Бороу Хартиясын берді, ол оны базар қаласы ретінде бекітті. Хартия арқылы Кастлегейттің батыс және Бридж-стриттің шығыс жағындағы жерлердің шекарасында әлі де көрініп тұрған ұзын, тар учаскелер құрылды. Көптеген ғасырлар бойы Хелмсли экономикасының негізгі саласы – ірі қара мал өсіру, жүн өндіру және тоқу болды. Шотланд шабуылдары мен қара өлім сияқты қиындықтарға қарамастан, Хелмсли орта ғасырлар бойы тұрақты түрде дамыды. Риволькс аббаттығы таратылғаннан кейін жүн өндірісі төмендеген кезде, Хелмсли тоқымашылары зығырға көшті, оның көп бөлігі импортталды. Тоқымашылар Бонд және Бридж көшелерінде орналасқан. 17 ғасырдың басында Хелмслидің қалыптасуы аяқталды, ал қазіргі уақытта қолданылып жүрген көптеген ғимараттар осы кезеңде салынған. Ең көне сақталған үй – бұрынғы шіркеу үйі Canon's Garth. Қала 1689 жылы қала қаржыгері сэр Чарльз Данкомбке сатылғанға дейін Ратланд графтары мен Букингем герцогтары арқылы Де Рос барондығының иелігінде болды. Қаланың ғимараттарының арасында ең маңызды ортағасырлық ескерткіш – қираған Норман қамалы, бірақ приход шіркеуі мен Canon’s Garth-тың да бір бөлігі ортағасырлық кезеңде салынған. 18 және 19 ғасырларда Данкомб отбасының басшылығымен қала сыртында Duncombe Park салынды, соның ішінде үлкен дамулар мен кеңейтулер болды. 19 ғасырдың басында жаңа өнеркәсіптік қалалардың бәсекесіне байланысты үй тоқу өнеркәсібі құлдырады. Осыған қарамастан, 19 ғасырда қалада әртүрлі ірі жобалар жүзеге асырылды, атап айтқанда Барлық Әулиелер шіркеуі қайта салынды, ал ғасырдың соңында Хелмсли қалалық үйі салынды. Бондгейт бойында және 1871 жылы теміржол келгеннен кейін Стейшн-роуд бойында көптеген үйлер салынды. Осы кезеңде ескі үйлер қайта жаңғыртылды, сондықтан қалада сабаннан жасалған шатырлардың көп бөлігі жойылды. Тоқу өнеркәсібінің құлдырауымен ауыл шаруашылығы экономиканың негізгі саласы болды.

География

Хелмсли Солтүстік Йоркшир Моорс ұлттық паркінің оңтүстік шекарасында, теңіз деңгейінен шамамен 200 фут (61 метр) биіктікте орналасқан. Қаланың геологиясы құмтас. Елді мекеннің батысы мен солтүстігіндегі жерлер көбінесе әктас. Хелмсли толқынды ашық даладағы ойыста жатыр, солтүстік жағында қалың егістіктермен, ал оңтүстік жағында Ховард төбелерінің шаруашылық алқаптарымен шектеседі. Пикеринг аңғарының жазық даласы қаладан шығысқа қарай Мальтонға қарай созылады. Rye өзені қаланың оңтүстігінен ағып өтеді, онда Rye көпірінде Borough Beck өзенімен қосылады, ол қаладан солтүстікке қарай аңғардан төмен ағады. Rye өзенінің оңтүстігіндегі шалғындықтар маңызды қорғаныш қамытын құрайды және қалаға оңтүстік жақтан әдемі көрініс береді.

Басқару

Осы атаумен сайлау округі бар. Бұл округ Хелмслиден солтүстікке қарай созылып, 2011 жылғы халық санауы бойынша 3,066 адамға жетеді.

Халық саны

2001 жылғы халық санағында Хелмсли ауданының ірі бөлігіндегі халық саны 3097 адам деп тіркелді. Алайда, Солтүстік Йоркшир округі кеңесі 2000 жылы нақты қалалық жердің халқы шамамен 1500 адамды құрайды деп бағалаған. Қала Райдейл мектебіне қарайтын аймақта орналасқан.

Экономика және білім беру

20-ғасырдың соңында қаланың ескі бөлігіндегі және тарихи ядросының сыртындағы тұрғын үйлерді салуда көптеген тұрғын үйлер салынды, ал оңтүстік-шығыс бұрышында шағын өнеркәсіптік аймақ пайда болды. Дамулардың ішінде 1950 жылдары Elmslac Road-тағы марапатталған кеңес үйлерінің құрылысы, бастауыш мектеп, денсаулық сақтау орталығы, Storey Close-тағы "қолжетімді бағадағы тұрғын үйлер", Elm Green және Pottergate-тегі қарттарға арналған тұрғын үйлер, сондай-ақ өнеркәсіптік сектордың дамуы, әсіресе Томас пекарнясы және ветеринариялық клиника бар. Қала үшін маңызды тартымдылық орталығы – қамалдың келушілер орталығы. Хелмсли сауда алаңымен жақсы қамтамасыз етілген, бірақ кеңсе алаңымен нашар қамтамасыз етілген. Басты жұмыс берушілер – Данкомб Парк иелігі, Томас пекарнясы және Солтүстік Йоркшир ұлттық паркінің басқармасы. Өнеркәсіптік аймақ Хелмслидің маңызды экономикалық активі болып табылады. Туризм аймақтың экономикасында маңызды рөл атқарады. Ұлттық паркті жыл сайын шамамен 9 миллион адам күндізгі сапармен келеді. Күндізгі келушілердің үлесі барлық келуші күндердің 40% құрайды, ал паркте тұратындардың үлесі 31%, ал парктен тыс тұратындардың үлесі 29% болады. Паркке келгендердің 31% қызмет көрсетумен ұсынылатын жатақтарда, ал 64% өздігінен қызмет ететін жатақтарда тұрады. Ұлттық парктегі күндізгі шығындар бір адамға шамамен 9,10 фунт стерлингті құрайды, бұл тұру шығындарын қамтымайды. 1998 жылы ұлттық парктегі келушілерден түскен кіріс 169 миллион фунт стерлинг, 1997 жылы 152 миллион фунт стерлинг, ал 1996 жылы 119 миллион фунт стерлинг болды. Бұл көрсеткішті 1996 жылы 1,054 миллион фунт стерлингке жеткен Солтүстік Йоркширдің жалпы көрсеткіштерімен салыстыруға болады. Дегенмен, туризмдегі жұмыспен қамту маусымдық сипатқа ие. Хелмсли жыл ішінде күндізгі келушілердің ең көп санын (32%) тартады, бұл жалпы Солтүстік Йоркшир ұлттық паркі үшін рекордты көрсеткіш. Ол сондай-ақ ұзақ мерзімді келушілердің 37% -ын тартады. Хелмсли қауымдық бастауыш мектебі Карлтон-лейн көшесінде орналасқан.

Мәдениет, БАҚ және спорт

Хелмсли өнер орталығында 140 орындық зал және 40 орындық студия/көрме алаңы бар. Онда фильмдер көрсетіледі, тікелей музыка, театрлық қойылымдар, комедия клубтары, өнер көрмелері мен семинарлар/сабақтар ұйымдастырылады. 1812 театр труппасы – орталықтағы әуесқой театр ұжымы. Олар жылына негізгі залда кемінде үш қойылым, ал студияда екі қойылым қояды. 1812 жастар театры тұрақты түрде жиналып, жылына екі спектакль көрсетеді. "One Night Only" инди-рок тобы осы қаланың өнімдері. 1756 жылы салынған Хелмсли қоршалған бағы жұмыс істейтін асүй бағы ретінде қайта жаңартылуда. Қаланың қамалы үшін арналған қоршалған бақ өзеннің оңтүстік жағасында орналасқан. Отбасы қамалдан Дункомб паркіне көшкеннен кейін көп ұзамай бұл бақ салынды. Бақта 1850 жылы жүзімдік ретінде жобаланған әйнек үйлер бар. Қайта жаңарту жұмысында мүмкіндігінше тиісті өсімдіктер қолданылады. Хелмслиде ашық ауада жүзу бассейні және теннис, боулинг, крикет және футболға арналған жабдықтармен демалыс алаңы бар. Кливленд жолы – Солтүстік Йоркшир ұлттық паркінің айналасындағы жылқы тәрізді маршрут Хелмслиден басталады. Ол жартастың батыс беткейімен өтіп, Солтберн-Би-Зидегі теңіз жағалауына жетеді, содан кейін Солтүстік Йоркшир және Кливленд мұра жағалауымен Филиде аяқталады. Басқа қызықты орындарға Ұлттық жыртқыш құстар орталығы, Риволькс аббаттығы және Хелмсли өнер орталығы жатады. Жергілікті жаңалықтар мен телеарналар BBC North East and Cumbria және ITV Tyne Tees арқылы ұсынылады. Телевизия сигналдары Bilsdale теледидар таратушысынан алынады. BBC Yorkshire және ITV Yorkshire сондай-ақ Freesat және Sky сияқты кабельдік және спутниктік теледидар арқылы қол жетімді. Қаланың жергілікті радио станциялары – BBC Radio York 103.7 FM және Greatest Hits Radio York and North Yorkshire 104.7 FM. Жергілікті газеттер – Malton and Pickering Mercury және Gazette and Herald. Хелмсли кітапханасы базар алаңындағы қала әкімшілігінің алдында орналасқан. Кітапхана қызметкерлері 2010 жылы Солтүстік Йоркшир округі кеңесінің «Жыл кітапханасы» сыйлығын алды.

Хелмсли мұрағаты

Хелмсли мұрағаты – соңғы 150 жылдағы Хелмсли тарихын көрсететін 5000-нан астам суреттен тұратын жиынтық. Джон Коллиер өзінің қорынан Хелмсли қалалық кеңесіне мұра етіп берді, ол Солтүстік Йоркшир округі кеңесінің Райдейл аймақтық комитетімен бірлесіп, жобаны қолдап дамытуда. Мұрағатты жергілікті тұрғындар толықтырып жатыр.

Дін

Хелмслиде төрт шіркеу бар. Англикан шіркеуі – Барлық Әулиелер шіркеуі, II дәрежелі* тізімдегі ескерткіш.