Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Абугида
Abugida
Махаджани – тарихи түрде Солтүстік Үндістанда марвари, хинди және панджаби тілдеріндегі есептер мен қаржылық жазбаларды жазу үшін қолданылған Ланда коммерциялық жазуы. Бұл брахми жазуы, солдан оңға қарай жазылады. Махаджани – хинди тілінде "банкирлер" деген мағынаны білдіретін сөз, сондай-ақ "саррафи" немесе "котивал" (саудагер) деп те аталады.
Mahajani is a Laṇḍā mercantile script that was historically used in northern India for writing accounts and financial records in Marwari, Hindi and Punjabi. It is a Brahmic script and is written left to right. Mahajani refers to the Hindi word for 'bankers', also known as 'sarrafi' or 'kothival' (merchant).
Тарих
Махаджани марвари саудагерлерінің негізгі есептік жазуы ретінде қолданылған, сондай-ақ Үндістанның солтүстік-батысы және Шығыс Пәкістанның кең аймағында хинди және панджаби тілдерін қолдану үшін де пайдаланылған. Ол білім беру жүйесінің бір бөлігі ретінде сауда мектептерінде оқытылды. Осы жазуда кездесетін құжаттардың басым көпшілігі – қаржылық құжаттар, оған қоса оқулықтар да бар. Харьянадағы бухгалтерлер оны Лангди жазуы деп атаған, бірақ Лангдимен байланысы әлі анықталған жоқ. Махаджани тарихи тұста үлкен Пунджаб аймағындағы Ланда жазуынан пайда болған және Солтүстік Үндістанда саудагерлердің жазуы ретінде кеңінен танымал болған. Оған қаит және деванагари жазуларының да әсері болған болуы мүмкін.
Mahajani has been used as a primary accounting script for Marwari traders and for the use of Hindi and Punjabi in a wide region across northwest India and eastern Pakistan. It was taught in merchant schools as part of the education system. A vast majority of documents in which it is found are financial documents, in addition to primers. Its use has been reported by bookkeepers in Haryana as the Langdi script, although its relationship with Langdi is uncertain. Mahajani descended from Landa scripts in the greater Punjab region in historic times and was well known as a merchant's script throughout north India. It may have also been influenced by Kaithi and Devanagari.
Кейіпкерлер
Бұл жазудың дауысты әріптері Солтүстік Үндістан жазуларына қарағанда аз, және оларды қолдану міндетті емес. "i" және "u" дауысты әріптері қысқа және ұзын түрінен бөлек, дифтонгтар мен олармен байланысты дауыстыларды да көрсете алады. Дауысты әріптер міндетті емес болғандықтан, көптеген Махаджани мәтіндерінде оларды контекст бойынша түсіндіру қажет. Ерекше қосымша дауыссыздар жоқ, оларды көрсету үшін вирамалар да қолданылмайды. Назализация көрсетілген жағдайда, әдетте "na" арқылы белгіленеді. Бұған қоса, абзацтар мен сөздер арасындағы аралықты, қысқартуларды, тыныс белгілерін және бос орынды көрсету үшін әртүрлі бөлшек белгілері, есептік белгілер мен мәтіндік ұйымдастыру белгілері бар. Көптеген Махаджани мәтіндері есептік кітаптар болғандықтан, есептік символдар да кездеседі, бірақ оларды дұрыс кодтау үшін қосымша зерттеулер жүргізілуде. Бұл жазу, Деванагари сияқты, тек мәтіннің тақырыбын белгілеу үшін ғана негізді пайдаланады, Деванагаридегідей әріптердің құрамдас бөлігі ретінде емес. Кейбір әріптердің глифтік түрлері бар, олар туралы толық мәліметті Юникод ұсынымында табуға болады.
It has fewer vowels than most North Indian scripts, and the use of them is optional. The vowels i and u can represent both their short and long forms in addition to diphthongs and related vowels. Since vowels are optional, they must be interpreted in context for most Mahajani texts. There are no special conjunct consonant forms, and there are no viramas to indicate them. Nasalization, if indicated, is typically represented by 'na'. It also has various fraction marks, accounting marks, and textual organization marks, to indicate paragraph and word spacing, and abbreviation, punctuation, and space marks. As many Mahajani texts are accounting books, accounting symbols have been found, but they are undergoing further research for proper encoding. It also uses a Devanagari like baseline only to mark title headings on texts, not like in Devanagari where the baseline is an integral part of the characters. Some characters also have glyphic variants, which can be found in greater detail in the Unicode proposal.