Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Католик папаларының сырт киімі ретінде таралған аяқ киім.
Form of outdoor footwear of Catholic popes
Папалық аяқ киім – Папаның киетін қызыл былғарыдан жасалған сыртқы аяқ киімі. Оларды Папаның үй ішінде киетін тапочкаларымен немесе барлық католик епископтарының латын шіркеуінде киетін епископтық сандалдарымен шатастыруға болмайды.
The Papal shoes are the red leather outdoor shoes worn by the Pope. They should not be confused with the indoor Papal slippers or the Episcopal sandals, which are the liturgical footwear proper to all ordained Catholic bishops of the Latin Church.
Сипаттама
Көптеген ақсүйектер сияқты, Папа да резиденцияларының ішінде тапочка (пантофоле) киіп, сыртта былғары аяқ киім киетін. Папаның ішкі тапочкалары қызыл бархаттан немесе жібектен жасалып, ортасында алтын крестпен алтын өрнекпен әсемделетін. Шіркеу тарихында қызыл түс Мәсіхтің ізімен еріп, ғасырлар бойы төгілген католик шейіттерінің қанын бейнелеу үшін әдейі таңдалған. Папаның қызыл аяқ киімі де Исаның құлпынайға қадалғандағы қанды аяқтарымен байланысты, өйткені оны Via Dolorosa бойымен итеріп, сауаттандырып, соққыға ұшыратып, айқышқа қадағанға дейін жетеледі. Қызыл аяқ киім сондай-ақ Папаның Иса Мәсіхтің жоғары билігіне бағынуын көрсетеді. Бұдан өзге, Папаның қызыл аяқ киімі Құдайдың адамзатқа деген құйылысқан сүйіспеншілігін де білдіреді дейді, бұл Пентикост кезінде апостолдардың басына от тілі түскенде, осы оқиғаны еске алу үшін қызыл киімдер киілу арқылы көрінеді. Папаның аяқ киімі, камауро, пап моззеттасы және плащ (табарро) – бұрынғы пап киімінің қызыл түсінің жалғыз қалдықтары. Доминикандық Папа Пий V (1566–1572) өзінің доминикандық діни орденінің ақ түсін кию арқылы пап түсін аққа өзгертіп, содан бері ол солай болып келеді.
As did many noblemen, the Pope wore slippers (pantofole) inside his residences and leather shoes outside. The indoor Papal slippers were made of red velvet or silk and were heavily decorated in gold braid, with a gold cross in the middle. Throughout Church history, the color red has been deliberately chosen to represent the blood of Catholic martyrs spilled through the centuries following in the footsteps of Christ. The red papal shoes are also linked to Christ's own bloodied feet as he was prodded, whipped, and pushed along the Via Dolorosa on his way to his crucifixion, culminating in the piercing of his hands and feet on the cross. The red shoes also symbolize the submission of the Pope to the ultimate authority of Jesus Christ. Beyond this, it is said the red papal shoes also signify God's burning love for humanity as exhibited during Pentecost when red vestments are worn to commemorate the descent of the Holy Spirit upon the apostles as tongues of fire rest upon their heads. The papal shoes, along with the camauro, papal mozzetta, and cloak (tabarro), are the only remnants of the former red color of the papal garments. Pope Pius V (1566–1572), who was a Dominican, changed the papal color to white by continuing to wear the white color of his Dominican religious order, and it has remained so since.
Соңғы кезде қолданылуы
1969 жылға дейін Рим папасы, барлық епископтар мен прелаттар сияқты, әйіндегі (литургиялық) қызмет кезінде епископтық сандал киген. Эпископтық сандалдың түсі әйіндегі қызметтің түсіне сәйкес келеді. Папаның сыртқы аяқ киімі қарапайым қызыл марокко былғарысынан жасалған және алтынмен тілген кең крестпен әшекейленген. Крест бұрын аяқ киімнің бүкіл бетін және тіпті табанына дейін жайылатын. XVIII ғасырда кресттің ұштары қысқартылды, бұл VII Пийдің аяқ киімінің суретінде көрінеді. Бұл ескі үлгідегі аяқ киім өте жұқа табанды және кейде «пантофола лисия» немесе тегіс тапочка деп аталады. 1958 жылдан кейін папа Иоанн XXIII сыртқы папалық аяқ киімдеріне алтын тоқаларды қосты, осылайша оларды Римнен тыс кардиналдар киетін қызыл аяқ киімге ұқсатты. Папа Павел VI алтын кресті алып тастап, папаның аяғын сүйген дәстүрді тоқтатты. Павел VI-ні 1964 жылы Иерусалимге жасаған сапарынан алынған суреттерде қызыл тоқалы аяқ киім киген күйінде көруге болады. 1969 жылы Павел VI папалық сарайда және прелаттар үшін міндетті болған барлық шіркеу аяқ киімдерінен тоқаларды алып тастады. Сондай-ақ ол ішкі барқыт папалық тапочкаларды, Пасхалық моцеттаны және аяқ киімді пайдалануды тоқтатты. Павел VI өзінің қалған понтификатында қарапайым қызыл былғары аяқ киім киді. Папа Иоанн Павел I, тек 33 күн ғана папа болған, Павел VI кигендей қарапайым қызыл былғары аяқ киім киді. Папа Иоанн Павел II понтификатының басында қызыл аяқ киім киген, бірақ кейін бордо түсті аяқ киім киюді қабылдады. Павел VI, Иоанн Павел I және Иоанн Павел II папалық қызыл былғары аяқ киімде жерленді. Папа Бенедикт XVI жеке аяқ киім шебері Adriano Stefanelli (Новара) ұсынған қызыл папалық аяқ киімді қайта қолданысқа енгізді, оның аяқ киім дүкенінде осы фактіні куәландыратын бірнеше суреттері мен құжаттары бар. 2008 жылы Папа Бенедикт XVI бұрын ақ жібек шұлықпен киілетін ақ дамаск жібек Пасхалық моцеттаны да қайта қолданысқа енгізді. Қазіргі папа, папа Франциск, өзінің понтификатында дәстүрден бас тартып, қара аяқ киім киюді жөн көрді.
Before 1969, the Pope, like all bishops and prelates, wore episcopal sandals during the Mass. The color of the Episcopal sandals varied to match the liturgical color of the Mass. The Papal outdoor shoes were made of plain red Morocco leather and had a wide cross in gold braid. The cross once extended across the shoe and down to the sole. In the eighteenth century the ends of the cross were shortened, as shown in the photo of Pius VII's shoes. This old fashioned type of dress shoe is very thin soled and is sometimes called "pantofola liscia" or smooth slipper model. After 1958, Pope John XXIII added gold buckles to the outdoor papal shoes, making them similar to the red shoes worn by cardinals outside of Rome. Pope Paul VI eliminated the gold cross and completely discontinued the custom of kissing the papal foot. Paul VI can be seen wearing red buckled shoes in photographs from his 1964 trip to Jerusalem. In 1969, Paul VI abolished buckles from all ecclesiastical shoes, which had been customarily required at the Papal Court and for prelates. He also discontinued the use of the indoor velvet papal slippers and the Paschal mozzetta and shoes. Paul VI wore plain red leather shoes throughout the rest of his pontificate. Pope John Paul I, who was pope for only 33 days, continued wearing the plain red leather shoes as worn by Paul VI. Early in his pontificate Pope John Paul II wore red shoes; however he later adopted wearing burgundy shoes. Paul VI, John Paul I, and John Paul II were buried in the red leather papal shoes. Pope Benedict XVI restored the use of the red papal shoes, which were provided by his personal cobbler, Adriano Stefanelli of Novara, who has several pictures and documents in his shoe shop attesting the fact. In 2008, Pope Benedict XVI also restored the use of the white damask silk Paschal mozzetta, which was previously worn with white silk slippers. The current pope, Pope Francis, has chosen to wear black shoes, forgoing the tradition for his pontificate.