Кіріспе

Жоғары экономикалық қуатқа ие елдер арасындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы келісім.

Тарих

1989 жылы ЭЫДҰ шетелдік мемлекеттік лауазым иелеріне пара беруге қатысты ұлттық заңнаманы салыстырмалы түрде қарау үшін арнайы жұмыс тобын құрды. 1994 жылы ЭЫДҰ Министрлер кеңесі халықаралық коммерциялық мәмілелерде пара беру туралы Кеңестің ұсынысын қабылдады. Конвенция 1997 жылғы 17 желтоқсанда қол қойылды және 1999 жылғы 15 ақпанда күшіне енді. 2009 жылғы ұсыным қол қойған елдерге шетелдік пара беруді болдырмау және анықтау, сондай-ақ күдік тудырған жағдайларды тергеу қалай жүргізілуі керек екені туралы қосымша нұсқаулар береді.

Негізгі қағидалар

Конвенцияға қатысушы тараптар шетелдік мемлекеттік қызметкерлерге пара беруді өздерінің заңдарында қылмыстық құқық бұзушылық ретінде қарастыруға, осы құқық бұзушылықты тергеуге, қудалауға және жазалауға келіседі. Олардың міндеттемелерінің негізгі элементтеріне компаниялар – тек жеке тұлғалар ғана емес – шетелдік пара беруге жауапты болуына мүмкіндік беретін құрылымды құру, шетелдік мемлекеттік қызметкерлерге пара беруге қарсы күресте тиімді болатын санкциялар мен юрисдикция негізін орнату, сондай-ақ шетелдік құқық қорғау органдарымен шетелдік пара берумен күресте ынтымақтастық жасайтын болады. ЭЫДҰ-ның конвенцияны іске асыруға өкілеттігі жоқ, бірақ қатысушы елдердің іске асыруын бақылайды. Елдер конвенцияға сәйкес заңдар мен ережелерді қабылдауға және олардың орындалуын қамтамасыз етуге жауапты. ЭЫДҰ бақылау функциясын төрт кезеңді тексеру арқылы жүзеге асырады, 4-кезең 2016 жылғы 16 наурызда басталды. Бірінші кезең мүше елде конвенцияны іске асыратын заңнаманы қараудан тұрады, заңдардың жеткіліктігін бағалау мақсатында. Екінші кезең заңнаманың қолданылу тиімділігін бағалауды қамтиды. Үшінші кезең конвенцияны, 2009 жылғы ұсынысты және екінші кезеңнен түскен ұсынымдарды орындау деңгейін бағалауға бағытталған. Төртінші кезең – бұл қатысушы елдің қажеттіліктеріне бейімделген қарау. Пара беруге қарсы күрес жөніндегі жұмыс тобы әр кезеңнің соңында қоғамдық есеп дайындайды. Бұл есептер консенсус мінус бір принципі бойынша бекітіледі, яғни қаралып отырған ел есептің жариялануына кедергі келтіре алмайды.