Кіріспе

Жолаушылар терминалы – жолаушылардың паромдар, круиздік кемелер және мұхиттық лайнерлер сияқты су кемелеріне мінуі және түсуі үшін порттағы құрылыс. Терминал қызмет көрсететін кемелер түріне қарай, ол (мысалы) паром терминалы, круиздік терминал, теңіз терминалы немесе теңіз жолаушылар терминалы деп аталуы мүмкін. Жолаушылармен қатар, жолаушылар терминалында көлік құралдарын (автомобильдерді және басқаларын) су кемесіне түсіру және алуға арналған жабдықтар да болуы мүмкін.

Мекемелер

Жолаушылар терминалдарының көлемі әр түрлі болуы мүмкін. Ұсақ паром терминалы, қалалық паромға қызмет көрсететін болса, кемені тоқтатуға және жолаушылар күту залына жайғастыруға ғана мүмкіндік береді. Тіпті үлкен, көлік тасымалдайтын теңіз паромы үшін де, кішкентай аралдағы терминалдың көлемі ұқсас болуы мүмкін, көліктерді паромға тікелей айдап кіру үшін қысқа пандус болғаны жеткілікті. Жолаушылар кемеге пирс арқылы немесе көпірше арқылы түсуі мүмкін. Контейнерлерге салынған жүктерді кемеге көлікпен жеткізіп, контейнерден ажыратып, көлік жағаға қайта оралуы мүмкін. Егер жолаушылар терминалы көліктерді қабылдаса (әсіресе теңіз паромдарында жиі кездесетін жағдай), онда көліктерді ретпен тізуге мүмкіндік беретін, жердегі тиісті белгілер сияқты жабдықтар болады. Көлік құралдары кемеден тікелей түсірілуі мүмкін, егер кеме Roll-on/roll-off типінде болса. Ірі порттардағы жолаушылар терминалдары орташа көлемді әуежайлармен салыстырылатын жағдайларға ие, олардың ішінде күту залдары, билет сату орындары, багаж сақтау және алу аймақтары, сондай-ақ тамақ, сусындар және басқа да сауда орындары бар. Халықаралық паромдарға арналған паром терминалдарында, мысалы, Ұлыбритания мен Еуропаның континенті арасындағы паромдарда, халықаралық әуежайлардағыдай кедендік және иммиграциялық бақылау, сондай-ақ қауіпсіздік тексеру аймақтары болады. Тарихи тұрғыдан алғанда, ең ірі жолаушылар терминалдары ірі жағалау қалаларында орналасқан, олар үлкен мұхит кемелеріне қызмет көрсеткен. 20 ғасырдың соңында көптеген мұхит кемелерінің құлдырауы және олардың орнына круиздік туризмнің дамуымен қатар, бүгінгі таңда ең ірі жолаушылар терминалдары "круиздік үй порттарында" орналасқан. Жолаушыларға қызмет көрсетуге арналған кеңейтілген жабдықтармен қатар, бұл терминалдар ірі круиздік кемелер мен мұхит кемелеріне қажетті үлкен көлемдегі жабдықтамаларды да қабылдауға қабілетті болуы керек. Ірі жолаушылар порттарында (мысалы, Саутгемптон портында) бірнеше доктар мен пирстер, кейбіреулерінде бірнеше тұрақтар бар, бір уақытта бірнеше кемелерді қабылдау үшін. Кейбір порттар → бірнеше пирстерге қызмет көрсету үшін бір үлкен жолаушылар терминалына ие, ал басқаларында әр пирске немесе пирстерге қызмет көрсететін бірнеше терминал ғимараты бар, сондықтан жолаушылар тікелей терминалдан кемеге көтеріле алады.