Кіріспе
"Bali Ha'i" әні, сонымен қатар "Bali Hai" деп те жазылады, 1949 жылғы Роджерс және Хаммерштейннің "Оңтүстік мұхиты" мюзиклінен алынған. Атауы көкжиектен көрінетін, бірақ қол жеткізуге болмайтын мистикалық аралға сілтеме жасайды және бастапқыда Вануатудағы көршілес Эспириту Сантодан Амбае аралының көрінісінен шабыттандырылды, онда автор Джеймс Миченер Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет өткерген.
"Bali Ha'i", also spelled "Bali Hai", is a show tune from the 1949 Rodgers and Hammerstein musical South Pacific. The name refers to a mystical island, visible on the horizon but not reachable, and was originally inspired by the sight of Ambae island from neighboring Espiritu Santo in Vanuatu, where author James Michener was stationed in World War II.
Оңтүстік Тынық мұхит
Музыкалық туындыда Бали Хаи – көптеген оқиғалар өрілетін аралдың көз алдындағы жанартаулы арал. Әскерлер Бали Хаиді экзотикалық жұмақ деп есептейді, бірақ ол тек офицерлерге ғана ашық – қалғандарына кіруге рұқсат жоқ. Бали Хаидің анасы, Қанды Мэри, әскерлермен көп іс жасайды және ол лейтенант Джозеф Кейбл келген соң жақын арада онымен танысады. Ол оған еңбектің құпиясы "Бали Хаи" әнін орындайды, себебі оны аралға шақырып, қызықтыруды көздейді. Ол оған жас қызы Лиатпен танысып, оған ғашық болуын қалағанын жасырады.
"Франкенштейннің қалыңдық" әніне ұқсас
Бірнеше сарапшылар "Бали Хай" әнінің бастапқы мелодиясы Франц Ваксманның 1935 жылғы "Франкенштейннің қалыңдығы" фильмінің музыкалық қойылымындағы "күйеуші мотивімен" ұқсас екенін айтты. Екі мелодия да бірдей үш ноталық үлгіні бөліседі. (#12), Пегги Ли (#13) және Франк Синатра (#18) осы әнді орындады. Кейін Гарри Джеймс 1955 жылы "Jazz Session" (Columbia CL 669) альбомында, Энди Уильямс 1958 жылы "Andy Williams Sings Rodgers and Hammerstein" альбомында, ал Серджио Франчи 1965 жылы Рихард Роджерстің әндеріне арналған RCA Victor құрметтік альбомына бұл әнді қосты.
Шын мәніндегі аралдармен байланыс
"Бали Хай" нағыз Амбае (бұрынғы Аоба аралы) аралына негізделген. Амба Вануатуда орналасқан (ән жазылған кезде Жаңа Гебрид аралдары деп аталған). Амбае, Джеймс А. Миченердің Екінші дүниежүзілік соғыста орналасқан Эспириту Санто аралынан көкжиекте көрінеді. Миченер арал туралы "Оңтүстік Тынық мұхитының әңгімелері" кітабында айтқан, бұл кітап "Оңтүстік Тынық мұхиты" мюзиклінің негізі болды. Автор көкжиектегі тегіс еңісті аралдың тыныш, тұманды бейнесін алыс емес, бірақ әрқашан қол жеткізе алмайтын, тазалық пен бақыттың орны ретінде бейнелеу үшін пайдаланған. Сондықтан әннің құштарлық сезімін білдіруінің себебі осы. Миченер "Әлем – менің үйім" (1992) атты естеліктерінде Қазына аралдарындағы уақыты туралы былай деп жазады: "Бір ағашқа бекітілген қарапайым тақташаға біреу осы елді мекеннің атын жазған, ол атаулардың бәрінен мүлдем өзгеше, менің құлағыма әдемі музыка сияқты естілді, сондықтан мен қарындаш алып, ылғалданған дәптерге сол есімді кейде мақсатын білмейтін күні үшін жазып алдым: Бали хай". 1958 жылғы фильмде Бали Хайді Малайзиядағы Тиоман аралы бейнелейді. Дегенмен, сахна Кауаи аралының солтүстік жағалауында түсірілді; Макана тауы Бали Хай ретінде пайдаланылды және Бали Хай деп аталады. Туннель жағажайы көбінесе "Мейірбикелер жағажайы" деп аталады, ал Блуди Мэридің "Бали Хай" әнін орындаған жері Ханалей шығанағында орналасқан.
Халықтық мәдениетке әсер ету
"Мистер Бали Хай" – Калифорния штатының Сан-Диего қаласындағы "Шелтер Айленд" ресторанында туған аралас сусынның аты. Бұл ән "3rd Rock From the Sun" телесериалының бір эпизодында қолданылады, онда Томми өзінің хор жетекшісі оған құштарлықпен ән айтып тұрғанын түсінеді, ал Салли, Дик және Гарри оны теңіздің қауырсынынан алыс жердегі қайықтан шақырады. "Бали Хай" – "Better Call Saul" американдық теледрамасының екінші маусымындағы алтыншы эпизод, ол "Breaking Bad" сериалының алғашқы тарихы болып табылады. Эпизодта басты кейіпкер Джимми МакГилл Ким Векслерге телефон арқылы осы әнді орындайды. Bali Hai – Индонезиядағы Bali Hai сыра зауытының өндіретін сыра маркасы. 20-шы ғасырда "Итальяндық Швейцария Колониясы" "Бали Хай" шарабын "поп-шарап" деп сатқан.