Кіріспе
4 ғасырдағы грек риторигі және тарихшысы Лампсак Анаксимен (,/æ//n//æ//k/'s//ɪ//m//ə/,/n//iː//z/; Ἀναξιμένης ὁ Λαμψακηνός; б.з.д. шамамен 380-320 жылдары) грек риторигі және тарихшысы болған. Ол Ұлы Александрдың ұстаздарының бірі болды және оның жорықтарында онымен бірге болды.
Anaximenes of Lampsacus (,/æ//n//æ//k/'/s//ɪ//m//ə/,/n//iː//z/; Ἀναξιμένης ὁ Λαμψακηνός; c. 380320 BC) was a Greek rhetorician and historian. He was one of the teachers of Alexander the Great and accompanied him on his campaigns.
Риторикалық шығармалары
Анаксимен Диоген циник пен Зоилдың шәкірті болды және ұстазындай Гомер туралы еңбек жазды. Ол оратор ретінде Изократ пен оның мектебінің бейтарап емес қарсыласы болды. Ол, әдетте, Аристотельдің еңбектерінің дәстүрлі жинағына кіретін, Александрға арналған Риториканың авторы деп есептеледі. Квинтилиан осы еңбекке Institutio Oratoria 3.4.9-да Анаксименнің атымен сіңістірген сияқты, алғаш рет итальяндық Ренессанс филологы Пьеро Веттори осыны мойындады. Дегенмен, кейбір ғалымдар бұл тұжырымды даулап жатыр. Изократтың «Елена» гипотезасында Анаксименнің де «Елена» жазғаны айтылады, «бірақ бұл сөз мақтаудан гөрі қорғаныс сөзі (апология) сияқты», сондай-ақ ол «Изократтың Елена туралы жазған адамы» екені де қорытындыланды (Isoc. Helen 14). Джebb осы еңбектің Горгияға жатқызылған «Еленаға мақтау» түрінде сақталған болуы мүмкін деген ойды қарастырды: «Анаксимен Горгияға жатқызылған еңбектің нақты авторы болуы ықтимал». Паузанияның (6.18.6) сөзінше, Анаксимен «өздігінен сөйлеу өнерін қолданған алғашқы адам» болды. Ол сондай-ақ логограф ретінде жұмыс істеді, Диодор Перигетес (Афиней XIII.591e цитатасы) бойынша Фринеге қарсы айтылған сөзді жазды. Стобейдің «Флорилегиум» жинағында сақталған «этикалық» үзінділер «кейбір философиялық еңбектерді» білдіруі мүмкін. Филиптің 11-сөздің жауабындай көрінетін 12-сөзі Анаксименнің туындысы болуы мүмкін, немесе ол Филиптің өзінің, әлде кеңесшілерінің көмегімен жазылған нақты хаты болуы мүмкін. Анаксимен Теопомпқа қарсы болды, оны Афина, Спарта және Фиваға шабуыл жасаған, Теопомптың стилінде және оның атымен жарияланған «Трикаран» атты жала жабу пародиісімен беделсіз етуге тырысты. Паузания былай деп жазды: «Ол Теопомптың стилін өте дәл еліктеп, кітабына өзінің есімін жазып, оны қалаларға жіберді. Анаксимен трактаттың авторы болғанымен, Теопомпқа деген жек көрушілік Грекияның барлық жеріне тарады». Плутарх Анаксименді, Теопомп пен Ефорды бірге «реторикалық әсерлер мен ұлы кезеңдер» үшін сынады, себебі бұл тарихшылар майданның қиын жағдайында адамдарға осылай сенімсіз түрде берді (Praecepta gerendae reipublicae 803b).
Лампсакусты құтқару
Лампсак тұрғындары парсыларды жақтады немесе олай істеді деген күдік туды, соның салдарынан Александр қатты ашуланып, оларға зор зиян келтірумен қорқытты. Олар Анаксименді олар үшін шара көруге жіберді. Александр оның не үшін келгенін біліп, ол сұрағанның керісін істеуге қасам етті. Сондықтан Анаксимен: "Мәжәртім, маған бір ғана нәрсе жасаңыз: Лампсак әйелдері мен балаларын құл қылып, олардың ғибадатханаларын өртеп, қаланы толығымен қиратыңыз" деді. Александр бұл тапқыр әрекеттен қашып құтыла алмады, ал қасамына байланысты Лампсак халқына немерек кешірім берді.
Олимпиядағы мүсін
Лампсак халқы Грекиядағы Олимпияда оның мүсінін орнатты.