Екінші дүниежүзілік соғыстағы жапондық «банзай» шабуылы

Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондық адам толқыны шабуылдары

Банзай шабуылы немесе Банзай шабуылы (バンザイ突撃 немесе 万歳突撃) – Екінші дүниежүзілік соғыста одақтас күштердің жапондық адам толқыны шабуылдары мен жаяу әскер бөлімшелері жасаған шабуылдарды атау үшін қолданған термин. Бұл термин жапондық шайқас қиылынан шыққан және «бандзай» деп қысқартылды, бұл әсіресе Тынық мұхиты соғысы кезінде Жапон императорлық армиясы қолданған тактиканы білдіреді. Бұл тактика жапондық жаяу әскер батальондарының командирлері шайқастың ұтылып бара жатқанын болжаған кезде, одақтас күштерді тоқтатудың соңғы әрекеті ретінде қолданылды.

Шығу тегі

Банзай шабуылдары гёкусайдың (玉砕) бір түрі болып саналады, яғни сеппуку сияқты, жауға тұтқынға түсуден бұрын өзін-өзі өлтіру немесе өлімге бару. Терминнің бастауы 7-ғасырғы Солтүстік Ци кітабындағы классикалық қытай тіркесінде жатыр, онда «丈夫玉碎恥甎全» деп айтылады, яғни «Нағыз ер адам сынған жақұттай болуға ұялады, бұзылмаған плитка болудан емес». Осы ережелердің ішінде кейінірек жапон әскери үкіметтері қолданған ар-ұяты кодексі де болды. Мэйдзи қайта жаралуындағы революциялық өзгерістер мен Қытай және Ресейге қарсы жиі соғыстар Жапонияның милитаристтік үкіметін Бусидо қағидаларын қабылдауға итермеледі, осы арқылы ел халқын императорға идеологиялық тұрғыдан бағынуға үйретті. Самурайлардың үлкен ұятқа ұшырағанда өзін-өзі өлтіруге дайындалғанын көрген үкімет әскерлерге жауға жеңілуден гөрі өлімнің артық екенін үйретті. Мэйдзи қайта жаралуы кезінде ескі самурайлардың көшбасшысы Сайго Такаморидің өзін-өзі өлтіруі елді соғыста өлімді қастерлеуге және романтизациялауға, ал өзін-өзі өлтіруді құрметті соңғы амал деп қарастыруға шабыс тартты. Порт-Артурды қоршау кезінде жапондықтар орыс артиллериясы мен пулеметтеріне қарсы адам толқынымен шабуыл жасады, бұл өз-өзіне қол жұмсауға әкелді. Жапондықтардың ауыр қатысуынан кейін, оқиғаның сипаттамасы былай болды: «Суық жерді қалың, үзіліссіз дене массасы көрпедей жапты». 1930 жылдары жапондықтар Қытайда осы шабуыл түрінің тиімді екенін анықтады. Бұл Жапон императорлық армиясының қабылданған әскери тактикасына айналды, онда сандық артықшылығы жоқ жапондық күштер, жоғары дайындықтары мен штыктарын пайдалана отырып, үлкен қытайлық күштерді жеңе алды. Бұл кезде жапондықтар автоматты қаруларға емес, қытайлықтардың қайта зарядталатын мылтықтарына қарсы күресті, олар автоматты қарулар сияқты жылдам оқ атып шығара алмады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Соғыс кезінде жапон милитарист үкіметі, Бусидоның бір қағидасын негізге ала отырып, жанкешті шабуылдарды қастерлеуге шақыратын үгіт таратып, оларды романтикалық бейнеледі. Жапон үкіметі соғысты тазалаушы күш ретінде көрсетті, ал өлімді – борыш деп ұқтырды. 1944 жылдың соңында үкімет соңғы хаттаманы жариялады, ол ресми түрде «ичиоку гёкусай» (一億玉砕) деп аталмаса да, қажет болған жағдайда 100 миллион жапон халқының барлығын қарсы күштерге қарсы тұру үшін құрбан етуге дайын екендігін білдірді. Жапондықтар бұл тактиканы Қытайда кеңінен қолданды, әсіресе автоматтары мен автоматтарсыз қарулары жоқ қытай сарбаздарына қарсы, бірақ автоматтары барларға қарсы тиімділігі төмен болды. 1942 жылдың 17 тамызында АҚШ Макин аралына шабуыл жасағанда, аралға шабуылдаған АҚШ теңізшілері жапондық пулеметшілерді анықтап, жойды. Жапондық қорғаушылар штык пен қылыштармен банзай шабуылына көшті, бірақ американдықтардың оттық күшімен тоқтатылды. Осы үрдіс келесі шабуылдарда да қайталанды, нәтижелері де ұқсас болды. Гуадалканал операциясы кезінде, 1942 жылдың 21 тамызында полковник Киёнао Ичики 800 сарбазбен Тенэру шайқасында Хендерсон алаңының күзетінде тұрған американдықтарға тікелей шабуыл жасады. Ұсақ қақтығыстардан кейін Ичики әскері жауға банзай шабуылына өтті. Алайда, американдықтардың ұйымдасқан қорғанысына қарсы жапондық сарбаздардың көп бөлігі қаза тапты, ал Ичики өз-өзіне қол жұмсады. 1943 жылдың 29 мамырында Ату шайқасының соңында Аляскадағы Ату аралында қалған жапондықтар, полковник Ясуё Ямасаки басшылығымен, Массакр шығанағына жақын американдық позицияларына шабуыл жасады. Жапондық күштер американдық майдан шебін бұзып, Инженер төбесіндегі екінші эшелонға жетті. Күні бойы жалғасқан қызу шайқаста жапондық күштер талқандалды. Келесі күні жапондық күштердің бастапқыда 2600-ге жуық болған сапынан тек 28 сарбаз ғана қалды – қалғандары шайқаста қаза тапты немесе өз-өзіне қол жұмсады, ал американдықтар 15 000 сарбаздық 7-ші жаяу әскер дивизиясынан 549 сарбаз жоғалтты. Сайпан шайқасында соғыстың ең ірі банзай шабуылы болды. Генерал Ёшицугу Саито шамамен 4300 жапон сарбазын, жараланғандарды және қарусыз азаматтарды жинап, шабуылға бұйрық берді. 1944 жылдың 7 шілдесінде олар 105-ші жаяу әскер полкінің 1-ші және 2-ші батальондарына тікелей шабуыл жасады, нәтижесінде 15 сағаттық қызу шайқаста американдықтар шамамен 2000 сарбаз жоғалтты. Шабуыл ақыры тойтарылды, ал шабуылға қатысқан жапондық сарбаздардың көбі қаза тапты. Манжурияға кеңес әскерлерінің шабуылы кезінде, 1-ші Қызыл Ту армиясы Мутанцянға шабуыл жасағанда, оңтүстіктегі 5-ші Совет армиясы батысқа қарай жылжуын жалғастырып, жапондық 278-ші жаяу әскер полкін қоршап алып жойды. Олардың қалғандары қарсылық көрсетудің соңғы әрекеті ретінде банзай шабуылына көшті. Күннің соңына қарай Мутанцян толығымен кеңес әскерлерінің бақылауына өтті, ал қала үшін шайқас аяқталды. Содан кейін Квантун армиясының негізгі күштері императордың бұйрығына сәйкес қаруларын тастады. Мутанцян шайқасы мен Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталды. Кейбір жапон командирлері, мысалы генерал Тадамичи Курибаяши, өз әскерлеріне банзай шабуылын жасауға тыйым салды. Шындығында, американдықтар Иво-Джима шайқасында жапондықтар банзай шабуылын қолданбағанына таң қалды.

During the war period, the Japanese militarist government disseminated propaganda that romanticized suicide attacks, using one of the virtues of Bushido as the basis for the campaign. The Japanese government presented war as purifying, with death defined as a duty. By the end of 1944, the government announced the last protocol, unofficially named ichioku gyokusai (一億玉砕), implying the will of sacrificing the entire Japanese population of 100 million, if necessary, for the purpose of resisting opposition forces. It was used extensively by the Japanese in China, especially against Chinese soldiers without machine guns or automatic weapons, though it was less effective against those who had machine guns. During the U. S. raid on Makin Island, on August 17, 1942, the U. S. Marine Raiders attacking the island initially spotted and then killed Japanese machine gunners. The Japanese defenders then launched a banzai charge with bayonets and swords, but were stopped by American firepower. The pattern was repeated in further attacks, with similar results. During the Guadalcanal campaign, on August 21, 1942, Colonel Kiyonao Ichiki led 800 soldiers in a direct attack on the American line guarding Henderson Field in the Battle of the Tenaru. After small scale combat engagement in the jungle, Ichiki's army mounted a banzai charge on the enemy; however, against an organized American defense line, most of the Japanese soldiers were killed and Ichiki subsequently committed suicide. On May 29, 1943, at the end of the Battle of Attu, the remaining Japanese on Attu Island, Alaska, led by Colonel Yasuyo Yamasaki, advanced on American lines near Massacre Bay. The Japanese force broke through the American front line and reached the rear echelon troops on Engineer Hill. In intense fighting which lasted all day, the Japanese force was wiped out. By the following day, only 28 remained of the Japanese force which had originally numbered roughly 2,600 the rest having been killed in battle or committed suicide, while the Americans lost 549 combatants out of the 15,000 of the 7th Infantry Division which had landed to retake the island. The largest banzai charge of the war took place during the Battle of Saipan. General Yoshitsugu Saitō gathered almost 4,300 Japanese soldiers, walking wounded and some civilians, many unarmed, and ordered the charge. On July 7, 1944, it slammed directly into the Army's 1st and 2nd Battalions of the 105th Infantry Regiment, which lost almost 2,000 men in the 15 hour pitched battle. The attack was ultimately repulsed, and almost all the Japanese soldiers taking part in the charge were killed. During the Soviet invasion of Manchuria, as the 1st Red Banner Army invaded Mutanchiang, the Soviet 5th Army to the south continued its advance westward, enveloping and destroying the Japanese 278th Infantry Regiment, the survivors of which mounted a last ditch banzai charge rather than surrender. By the end of the day, all of Mutanchiang had fallen into Soviet hands, and the battle for the city was over. Shortly afterward, the main strength of the Kwantung Army laid down its arms in surrender as per the Emperor's broadcast. The Battle of Mutanchiang, and World War II, had come to an end. Some Japanese commanders, such as General Tadamichi Kuribayashi, forbade their men from carrying out banzai charges. Indeed, the Americans were surprised that the Japanese did not employ banzai charges at the Battle of Iwo Jima.