Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эдмунд О’Донован (13 қыркүйек 1844 – 5 қараша 1883), ирландтық соғыс тілшісі, Дублинде дүниеге келген. 1866 жылы ол «Айриш Таймс» және басқа да Дублин газеттеріне материалдар жасай бастады. Судан жорықтары кезінде «The Daily News» газеті үшін жұмыс істеп жатқанда Кордофан аймағында қаза тапқан алғашқы журналист ол болды.
Edmund O'Donovan (13 September 18445 November 1883), Irish war correspondent, was born in Dublin. In 1866 he began to contribute to The Irish Times and other Dublin papers. He was the first journalist killed in the Kordofan area during the Sudan campaigns while reporting for The Daily News.
Ерте өмір
Эдмунд О’Донован 1844 жылдың 12 қыркүйегінде Дублиннің Бей-Вью даңғылында дүниеге келді. Ол Килкенни қаласынан шыққан белгілі ғалым және топограф Джон О’Донованның ұлы болды. О’Донован Дублин Тринити колледжінде медицина және тілшілік қызметін еркін атқаруды оқыды. Жасөспірім шағында О’Донован және оның көптеген бауырлары Ирландияның тәуелсіздігіне қол жеткізу мақсатымен құрылған құпия қоғам – Ирландия Республикалық Бауырластығына (IRB) қосылды. Ол үш рет тұтқындалып, бірнеше айға қамауға алынды. Соңынан ол Англияның солтүстігінде IRB-нің белсенді ұйымдастырушысы болды, сонымен қатар журналистиканы кәсіп етіп алды. Оның көңіл көтеруге құштарлығы және әзілге бейімділігі айқын байқалды. Ол оқиғаларға бойұсынуды ұнатты, сонымен қатар шебер тіл білуші және қару-жарақ саласындағы сарапшы болды. О’Донован өмірінің соңына дейін ирланд революционерлерімен жақсы қарым-қатынаста болды.
Edmund O'Donovan was born on the 12th of September 1844 at Bay View Avenue, Dublin. He was the son of John O'Donovan, a well known scholar and topographer from Kilkenny. O'Donovan studied medicine and free lance journalism at Trinity College Dublin. As teenagers, O'Donovan and most of his brothers joined the Irish Republican Brotherhood (IRB), a secret society established to achieve Irish independence. He was arrested three times and detained for some months. He was subsequently an active IRB organiser in the north of England, while turning to journalism as a career. His sense of enjoyment and pranks was pronounced. He delighted in adventures and was a skilled linguist, as well as a weapons expert. O'Donovan remained on excellent terms with Irish revolutionaries throughout his life.
Газеттегі мансап
Ол газеттік карьерасын 1866 жылы «Айриш Таймс» газетінде бастады. Франко-пруссия соғысы кезінде 1870 жылдың 1 қыркүйегінде болған Седан шайқасынан кейін О’Донован француз армиясының Шетелдік легионына қосылды, жараланып, немістерге тұтқынға түсті. 1873 жылы карлистердің көтерілісі оны Испанияға шақырды, ол науқан туралы көптеген газеттік хаттар жазды. 1876 жылдан бастап О’Донован «Daily News» газеті үшін Босния мен Герцеговинаның түріктерге қарсы көтерілісін жариялады, ал 1879 жылы сол газет үшін қауіпті және ерлікке толы Мерв саяхатын жасады. Мервке келген соң, түркімендер оны орыстардың тыңшысы деп күдіктеніп, ұстады. Түркімен гарнизоны шамамен 10 000 сарбаз бен 40 000 азаматтан тұрды. Ал орыс генералы 7 000 адамды шақыра алды. Түркімендер бекіністі қорғау үшін атойсыз күресті, ал Скобелев минометтермен оқ атты. Орыстар жарылғыш заттармен қабырғаларды бұзып, бекініске шабуыл жасағанда түркімендер жеңіліске ұшырады. Қанды қырғын болды, кейін Скобелев оны жауды бақылау үшін қажет деп ақтады. Стюарт Магометабадтан жоғалып, Тегерандағы британдық миссияға хабарлады. О’Донован оқиғаның барлығын қалаға қарайтын биік төбеден, қауіпсіз жерден көрді. Вице-король лорд Керзон кейін былай деп жазды: «Менің ойымша, Ресейдің толық жеңісінен гөрі, осы сегіз жыл бұрын Ресейдің ащы және бейілсіз жауы болған адамның куәлігі болған оқиға ешбір көрініс мені осыншалықты терең әсер етпеді». Лондон ресейліктердің Мервке қарай жорыққа шығуынан қатты алаңдады, өйткені ол Ауғанстан мен Гератқа табиғи жол болды. Санкт-Петербург генерал Скобелевті қызметтен босатып, Мервке деген барлық құқықтарынан бас тартты, себебі патша өзі британдық елші лорд Дафферинге жүгінді. Соның салдарынан қала орыс одақтасы Парсыдан түркімендерге өтті; казактар түркімендермен бірге Мервке сауда үшін барады, ал сол кезде О’Донован жергілікті билеушілер тарапынан Жоғарғы Басшы етіп тағайындалды деген әңгіме тарады. Олар оның газеттері банкнот емес екенін білгенде, ол «сарайлар қаласынан» Тегеранға қашып кетті.
He began his newspaper career with The Irish Times in 1866. After the Battle of Sedan, fought on 1 September 1870 during the Franco Prussian War, O'Donovan joined the Foreign Legion of the French Army, and was wounded and taken prisoner by the Germans. In 1873, the Carlist rising attracted him to Spain, and he wrote many newspaper letters on the campaign. From 1876 O'Donovan represented the Daily News during the rising of Bosnia and Herzegovina against the Turks, and in 1879, for the same paper, made his adventurous and famously hazardous journey to Merv. On arrival at Merv, the Turcomans, suspecting him of espionage for the Russians, detained him. The Turcoman garrison was about 10,000 soldiers and 40,000 civilians. On the other side the Russian general could call on 7,000 men. The Turcomans fought fiercely to defend the fortress, while Skobelev used mortars to shell it. The Turcomans were overwhelmed when the Russians breached the walls with explosives and swarmed into the fortress. Bloody slaughter ensued, later justified by Skobelev as necessary to control the enemy. Stewart disappeared from Mahometabad, and reported to the British Mission in Tehran. O'Donovan had witnessed the whole incident from a vantage point out of harm's way high in the hills overlooking the city. Viceroy Lord Curzon later wrote: I do not think that any sight could have impressed me more profoundly with the completeness of Russian conquest than the spectacle of these men, only eight years ago the bitter and determined enemies of Russia What O'Donovan had witnessed was the end of Turcoman independence. London was deeply concerned that the Russians would march on Merv, which was a natural gateway to Afghanistan and Herat. St. Petersburg, having dismissed General Skobelev, renounced all claim to Merv when the Tsar himself approached Lord Dufferin, the British ambassador. The consequence was to switch the city from Russian allied hands, Persia, to the Turcomans; the Cossacks continued to accompany the Turcomans to Merv for trade, where in the meantime, the story ran that O'Donovan had been installed by the local chieftains as The Supreme Ruler. When they discovered his newspapers were not bank notes, he fled for his life to Tehran, from what he described as "a city of hovels".
Ескерткіш
О'Донован 1883 және 1885 жылдар арасындағы Махди соғысында қаза болған журналистерге арналған Лондонның Сент-Пол соборындағы соғыс ескерткішіндегі жеті журналистің бірі ретінде тізімделген.
O'Donovan is listed as one of seven journalists on a war memorial in St Paul's Cathedral in London for journalists who were killed during the Mahdist War between 1883 and 1885.