Кіріспе

Ретис – Венгрияның Ноград қаулының шағын қаласы.

Орналасқан жері

Ретисаг Будапешттің солтүстігінде, Е77 Еуропалық бағытында, Вац және Балассагярматтың арасында, ортасында орналасқан. Қала Цсерхат және Борзони төбелерінің шекарасында жатыр. Оның географиялық орны қаланың мақсатын анықтайды.

Тарих

1393 жылы осы елді мекен Лосончи отбасының меншігі болған, оның аты Рети Саг еді. Османдық шапқышуарлық 16 ғасырдың ортасында басталды (Осман әскері Ноград қамалын басып алғанда) және 17 ғасырдың ортасына дейін жалғасты. Османдық шапқышуарлық кезінде Ретис толық дерлік құлдырап қалды. Ретистегі ірі жер иелері: Мехмед Дауд (1562-1563 жж.), Хөсейн пашаның қарауындағы Османдық (1566-1567 жж.), Босна Хасан (1583-1584 жж.), Габор Лоньяй (1656 ж.), Пол Сретер және оның отбасы (1770 ж.), Бела Беньёвский графының жесірі, Сандор Розенбах, Фриги Герцфельд (1910 ж.). Әулие Андрей католик шіркеуі 1726 жылы салынды. Теміржол қатынасы мен теміржол станциясы 1908 жылы салынды. Венгрия Халық Республикасының Президенттік Кеңесі 1989 жылы Ретиске қала мәртебесін берді. Пушташанто Ретис құрамына кіреді, ол алғаш рет 1299 жылы айтылған және 1460 жылы дербес ауыл болды. Османдық шапқышуарлық кезінде ол құлдырады, содан кейін қайта қоныстанды және 19 ғасырда Ретистен гөрі халық саны көп болды. Қазір онда аз ғана тұрғын бар, бірақ қаланың өнеркәсіптік паркі осында орналасқан.

Танымал тұлғалар

Сзабольц Феньеш (1912 жылы Надьварадта туған, 1986 жылы Будапештте қайтыс болған), шетелде Питер Феньеш деп танылған, венгр опереттасы мен музыкалық композиторы және 1940-1950 жылдары Будапешт опера театрының директоры, 1927-1931 жылдары Ретсагта тұрды және осы жерде 1931 жылы өзінің алғашқы танымал опереттасы «Майяны» жазды, ол кейіннен еуропалық он екі елде қойылды.