Кіріспе

Оңтүстік Африка Республикасының вице-президенті – Оңтүстік Африка Республикасының президентінің орынбасары болып табылады және Ұлттық Ассамблея мен Министрлер Кабинетінің мүшесі. Вице-президент конституциялық талап бойынша "президентке үкімет функцияларын іске асыруда көмектесуге" міндетті, сондай-ақ президент жарлығымен кез келген үкіметтік портфельге тағайындалуы мүмкін. Президент елдің шекарасынан тысқарыда болғанда, қызметін атқара алмайтын жағдайда немесе президенттік лауазым бос болғанда вице-президент президенттің міндеттерін орындайды. Вице-президент әдетте президенттің ұсынуымен Оңтүстік Африка Парламентіндегі үкімет ісінің жетекшісі болып тағайындалады. 1994-1996 жылдар аралығында қолданылған уақытша конституция бойынша Ұлттық Бірлік Үкіметі құрылды, онда ең ірі оппозициялық партияның парламент мүшесі вице-президент лауазымына ие болуға құқылы болды. Мбекимен бірге бұрынғы мемлекеттік президент Ф.В. де Клерк та жаңа парламенттегі екінші ірі партия – Ұлттық партияның басшысы ретінде вице-президент қызметін атқарды. Кейін Де Клерк отставкаға келіп, партиясымен бірге оппозицияға өтті. 1996 жылы қабылданған жаңа конституция бойынша ерікті коалициялық үкімет әлі де жұмыс істеп келеді, бірақ оппозициялық саясаткерлер вице-президент лауазымына тағайындалған жоқ. Вице-президенттің ресми тұратын жерлері – Преториядағы Оливер Тамбо үйі, Кейптаундағы Хайстед және Дурбандағы доктор Джон Л. Дуб үйі.

Мерзімнің басталуы мен аяқталуы

Президенттің орынбасарының қызмет мерзімі заңмен белгіленбеген. Президенттің орынбасары президент тағайындаған кезден бастап қызметін атқарады. Президенттің орынбасары Ұлттық Ассамблея мүшелерінен сайлануы тиіс және қабылданған ант беру рәсімінен өтуі керек. Президенттің орынбасарының қызметі төрт конституциялық тәсілдің бірі арқылы тоқтатылады: президенттің қаулысымен босату, Ұлттық Ассамблеяның президентке сенімсіздік білдіру жөніндегі табысты ұсынысы, Ұлттық Ассамблеяның президентті есептен шығаратын сенімсіздік туралы табысты ұсынысы, немесе жаңадан сайланған президенттің қызметке кірісуі. Күдіксіз, президенттің орынбасарының отставкаға кетуі де оның қызмет мерзімін аяқтауға жеткілікті болар еді.