Кіріспе
Әйелдерді кедергілер арқылы көтеріп әкелетін спорт. Әйел көтеру (немесе аканканто, , kärringkånk) – ерлердің әрқайсысы әйел серігін көтеріп жүретін жарыс. Мақсаты – ер адамның әйелді ең жылдам уақытта арнайы кедергілер жолынан өткізу. Бұл спорт түрі алғаш рет 1992 жылы Финляндияда пайда болды. Көтерудің бірнеше әдісі бар: классикалық түрі (арқасына отырғызып), өрт сөндірушінің көтеруі (иығынан), немесе эстондық стильде (әйелдің аяқтары мойын мен иықтың үстінен керілген күйде, басы төмен қарап).
Wife carrying ( or akankanto, , kärringkånk) is a contest in which male competitors race while each carrying a female partner. The objective is for the male to carry the female through a special obstacle track in the fastest time. The sport was first introduced in 1992 at , Finland. Several types of carrying may be practised: either a classic piggyback, a fireman's carry (over the shoulder), or Estonian style (wife upside down on his back with her legs over the neck and shoulders).
Тарих
Финляндиядан бастау алған. "Қарақшы" деген лақап атымен танымал болған адам туралы әңгімелер тараған. Бұл адам 1800 жылдардың соңында орманды мекендеген қарақшы деп есептелген. Ол өз тобымен бірге ауыл тұрғындарына зиян келтіріп, шабуыл жасаған. Қазіргі кезде осы спорттың қалай және неліктен пайда болғаны туралы үш түрлі пікір бар. Біріншіден, оның және оның қарақшыларының аймақтағы ауылдардан азық-түлік ұрлау және әйелдерді алып қашумен айыпталып, кейін қашып бара жатқанда оларды арқаларында тасыған (содан "әйел тасу" деген түсінік пайда болған). Екінші пікір бойынша, жас жігіттер көршілес ауылдарға барып, әйелдерді күштеп үйлендіру үшін ұрлап алып келген, көбінесе бұрыннан үйленген әйелдерді. Осы әйелдер де жігіттердің арқасында көтеріліп әкелінген, бұл "әйел ұрлау салты" деп аталған. Соңғы идея, қарақшы оның қарақшыларын арқаларында үлкен, ауыр қаптарды көтеріп жүруге үйреткен, осыдан бұл спорт дамыған. Бұл спорт көбінесе әзіл ретінде қарастырылса да, бәсекелесушілер оны кез келген спорт сияқты өте қастерлейді. Әйел тасу жарыстары Финляндия мен жақын елдері – Швеция, Эстония және Латвиядан басқа Австралия, АҚШ, Гонконг, Үндістан, Германия, Ұлыбритания және әлемнің басқа да аймақтарында өткізілді, сонымен қатар бұл спорттың Гиннестің рекордтар кітабында жеке санаты бар.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-тың финалы шілде айының екінші демалыс күнінде Миннесота штатының Менахга қаласында өтеді (MN St. Urho Wife Carry for Charity Challenge). Ірі әйел көтеру жарыстары сондай-ақ Висконсин штатының Монона, Висконсин штатының Миноква және Мичиган штатының Маркетте қалаларында ұйымдастырылады.
Танымал мәдениетте
Солтүстік Америка чемпиондары Эррин мен Эйприл Армстронг GSN телеарнасының "Менің құпиям бар" шоуының бірінші маусым эпизодында қонақ ретінде көрсетілді. Би-Би-Си жүргізушілері Майк Бушелл мен Степ Макговерн 2013 жылы Ұлыбританияның жыл сайынғы әйел көтеру жарысына қатысып, рөлдерін ауыстырды, ол оны көтерді. Жүргізуші ер адам бұл алғашқы рет екенін айтты. Марго Уусорг пен Сандра Куллас 2006 жылы 253,5 метрлік қашықтықты 56,9 секундта аяқтау арқылы осы жарыстағы әлемдік рекордты иеленді. 2018 жылғы "Жыл әкесі" фильмінің басты кейіпкерлері әйел көтеру байқауына қатысып, жеңіске жетеді.