Кіріспе

Американдық фантастика жазушысы (1905-1984)

Американдық христиан пастыры Чарльз Грандисон Финни (1 желтоқсан 1905 – 16 сәуір 1984) – американдық жаңалықтар редакторы және фантастикалық романдар авторы, евангелист Чарльз Грандисон Финнинің шөбересінің немересі. Оның алғашқы романы және ең танымал туындысы – «Доктор Лаоның циркі», 1935 жылғы Ұлттық кітап сыйлығының алғашқы марапаттарының біріне ие болды: «Жылдың ең түпнұсқа кітабы».

Өмірбаян

Финни Миссури штатының Седалия қаласында дүниеге келген. 1927 жылдан 1929 жылға дейін АҚШ армиясының 15-ші жаяу әскер полкінің (E компаниясы) Тиенцзиндегі құрамында қызмет етті. Ол өз естеліктерінде «Доктор Лаоның циркі» 1929 жылы Тяньцзиньде жоспарланғанын айтады. Әскерден кейін 1930 жылдан 1970 жылға дейін Аризона штатының Тусон қаласында «Arizona Daily Star» газетінде редактор болып жұмыс істеді. Финидің хаттары мен фотосуреттері қоса алғанда, кейбір қағаздары Аризона университетінің Бас кітапханасының Арнайы жинақтарында сақталады, жинақ нөмірі: AZ 024, Чарльз Г. Финидің қағаздары, 1959-1966 жылдар. Мұрағатқа «Каса-Грандедегі уағыз», «Түсінбейтін Изабелла», «Құспен жасалған қылмыс», «Түнгі құрт», «Жеке принц», «Кіші нотадағы анабазис», «Ескі Қытай қолдары» және «Манакльдің әуештері» атты терілген қолжазбалар кіреді.

Ықпал

Финнидің шығармалары, әсіресе «Доктор Лаоның циркі» кейінгі фантастика жазушыларына зор әсер етті. Рей Брэдбери осы романды жоғары бағалап, «Доктор Лаоның циркі және басқа да ықтимал емес әңгімелер» антологиясына қосты; Брэдберидің «Қайырлы жамандық келді» романы «Доктор Лао» романымен бірге мистикалық цирк оқиғаларын ортақ бөліседі. Артур Кальдер Маршаллдың «The Fair to Middling» (1959), Том Реймидің «Blind Voices» (1978), Питер С. Биглдің «Соңғы біржан» (1968) және Джонатан Летемнің «Хроникалық қала» (2009) шығармалары Финнидің еңбектерінен шабыт алды. «Доктор Лаоның жеті қыры» деген атпен фильмге бейімделді.