Кіріспе

Жамена – Сербияның Воеводина автономдық облысы, Шрем ауданындағы Шид муниципалитетіне қарасты ауыл. 2011 жылғы халық санауы бойынша, халқы 950 адамды құрайды. Жамена – Сербияда Хорватия және Босния және Герцеговинамен (Республика Српска) бірдей шекаралас болатын жалғыз елді мекен, және географиялық шығыршын құрайды.

Тарих

Ауылдың тарихы Рим дәуіріне дейін барып жетеді, ол Сава өзенінде (Савус өзені) иллирийлерге қарсы әскери бекініс болған. Ауыл тарихында көп рет қирап, қайта жаңғырылған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1943 жылы Жаменаны хорват нацистік құлдары – усташалар толығымен өртеп жіберді. Екі күндік қырғын кезінде 2500 бейбіт тұрғын қатыгездікпен өлтірілді; Жаменаның орталығында осы құрбандарға арналған ескерткіш орнатылған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде партизандық қозғалыс орталығы болған аймақ пен оны қоршаған орман, Жаменаға қарайтын жол бойындағы әскери казарманың жанында жауынгерлерге арналған ескерткішпен белгіленген. 1945 жылдан бері Жамена Сербияның (Воеводина) шетіндегі өркендеген шаруашылық ауылға айналды. 1991 жылы Югославия ыдыраған кезде, Жамена Моровичке және Сербияның қалған бөлігіне тікелей жолын жоғалтты, себебі ауылдан тек Хорватиядағы Рачиновци және Строшинциге баратын жол бар. Югослав соғыстары (1991–1995) кезінде ауыл Сербияның қалған бөлігінен дерлік толығымен оқшауланды. Туу көрсеткіші тұрақты түрде төмендеп, ауыл халқының саны жылдам азайды. 1999 жылы НАТО күштері ауылды бомбалап, бір бейбіт тұрғынды қаза таптырды. Соңғы жылдары Батыс Еуропада жылдар бойы жұмыс істеп, ауылда жаңа үйлер салып бастаған шетелдіктердің келуіне байланысты халық саны тұрақтап қалды. Қазіргі таңда ауыл 128-ші бағыт арқылы Сербияның қалған бөлігімен байланысты.

Спорт және аңшылық

Футбол командасы FK Graničar Jamena ("graničar" сөзі серб тілінде "шекарашы" дегенді білдіреді) деген атпен ойнайды және 1930 жылы құрылған. Қазіргі уақытта Шид лигасында өнер көрсетеді, клубтың түстері қызыл және ақ. Оның стадионында 300-ге жуық көрерменге арналған орындықтар мен жабық кеңістік, сондай-ақ тұрған орындар бар. Әр жазда ауыл орталығындағы алаңшада шағын футбол турнирі өткізіледі. Басқа клубтардың ішінде "Сава" аңшылық клубы бар, себебі айналасындағы орман толып жануарларға бай; оларға бұғы, жабайы шошқа және фазан жатады. Бұл клуб Моровичпен бірге Тито аң аулаған орманды бөліседі. Аймақ Сава және Босут өзендеріне жақын болғандықтан балық аулауға да белгілі. Яменада Сава өзеніне қайық түсіруге арналған пандус та бар. Ауыл Сава өзенінің жанында орналасқандықтан, Боснияға өтетін паромнан 200 метр жоғары, өзен жағасында жүзушілер мен суға түсушілерге арналған арнайы аймақ бар.

Экономика және ерекшеліктері

Ауыл көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысады, себебі Жамена төңірегіндегі топырақ өте құнарлы, басты егістері – жүгері, соя, бидай. Ауылдан негізгі мал ретінде шошқалар өсіріліп сатылады, олар көбінесе бөлшек саудаға арналған ірі көтерме саудагерлерге өткізіледі. Ауылда 4 бар, 4 жалпы мақсаттағы дүкен, сонымен қатар жергілікті пошта бөлімі және медициналық, стоматологиялық және ветеринариялық клиника бар.