Уэльс қалыңдықтарындағы ежелгі Dinas Brân қамалы туралы мақала. Тарихы, құрылысы, орналасқан жері және "Қарғаның қамалы" атауының мағынасы жайлы ақпарат.🏰🏴
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Денбигширдегі қамал, Уэльс.
Castle in Denbighshire, Wales
Дракула қамалы Брашовта, Трансильвания.
the Dracula's castle in Brașov, Transylvania
Castell Dinas Brân – бұл ортағасырлық қамал, Поуис Фадог князьдары салған. Ол Уэльстің Денбигшир округіндегі Лланголен қаласының үстіндегі биік төбеде орналасқан. Қазіргі көрініс тапқан тас қамал, шамамен 1260 жылдары Поуис Фадог князі Груффидд Маэлор II салған. Ол бұл жерде бұрыннан бар ескі құрылыстардың орнында салынған, соның ішінде темір ғасырындағы төбелік бекініс те бар. Динас Бранның аты әртүрлі аударылған: «қарағаның бекінісі» немесе «Бранның бекінісі». Бран – бұл бір адамның немесе жақын жердегі өзеннің аты болуы мүмкін. Тағы бір болжам бойынша, Бран – Eglwyseg Rocks тауынан бастау алып, төбенің солтүстік жағынан ағып өтетін тау өзені. Бұл пікірді Томас Пеннант сияқты басқа да ғалымдар қолдаған. 17 ғасырдың ғалымы Эдвард Лхуйд өзінің «Adversaria» еңбегінде, Бран атауының «Лланголеннің жанындағы осы аттас өзеннен» шыққандығын растаған. Уэльстегі көптеген өзендер сияқты, Бран сөзі де өзен суының қара түсіне байланысты қолданылған. 19 ғасырдың ортасында Лланголен тұрғындарының көпшілігі осылай атаған, себебі сол жерде осы атпен қонақ үй болған. Ордвиктер солтүстік-батыста Гангани, шығыста Корновий, оңтүстікте Силурлер және оңтүстік-батыста Деметейлермен көрші болған. 1879 жылы ағылшын геологі Чарльз Лапворт геологиялық ордовик кезеңін осы тайпаның атымен атаған, өйткені ол зерттеген тау жыныстары олардың бұрынғы Солтүстік Уэльс аймағында орналасқан. Лапворт былай деп жазды (op. cit., 13–14 беттер): «Солтүстік Уэльс өзі – Седжвик алғаш рет орта немесе жоғарғы кембрий немесе төменгі силир жүйесінің тау жыныстары арасындағы физикалық тізбекті анықтаған үлкен Бала ауданының барлық бөлігі; және, мүмкін, Шелв және Карадок аймағының көп бөлігі, Мурчисон алғаш рет ерекше қазбаларын жариялаған ордовиктердің аумағында жатыр. Осы жерде төменгі палеозойдың орталық жүйесіне лайықты атау табуға болады. Ол осы ескі британдық тайпаның атымен – ордовик жүйесі деп аталуы керек».
Castell Dinas Brân is a medieval castle, built by the Princes of Powys Fadog, which occupies a prominent hilltop site above the town of Llangollen in Denbighshire, Wales. The presently visible stone castle was probably built in the 1260s by Gruffydd Maelor II, a prince of Powys Fadog, on the site of several earlier structures, including an Iron Age hillfort. Dinas Brân has been variously translated as the "crow's fortress" or "fortress of Brân", with Brân as the name of an individual or of a nearby stream. A further suggestion is that Brân simply refers to a mountain stream of the same name which originated in the Eglwyseg Rocks and ran at the northern foot of the hill, a suggestion made by Thomas Pennant amongst others. The 17th century scholar Edward Lhuyd, in Adversaria, confirmed that to his knowledge the name Brân came from "the brook of this name by Lhangollen". As with several other streams in Wales, the word Brân was applied to the brook apparently due to the black colour of its water. By the mid 19th century this was the form of the name said to be used by most of the inhabitants of Llangollen, where there was an inn of the same name. The Ordovices were also neighboured to the north west by the Gangani, to the east by the Cornovii, to the south by the Silures and south west by the Demetae. In 1879 the pioneering English geologist Charles Lapworth named the Ordovician geological period after the Ordovices as the rock formations he had studied were located in the tribe's former North Welsh domain. Lapworth wrote (op. cit., pp. 13 – 14): "North Wales itself – at all events the whole of the great Bala district where Sedgwick first worked out the physical succession among the rocks of the intermediate or so called Upper Cambrian or Lower Silurian system; and in all probability much of the Shelve and the Caradoc area, whence Murchison first published its distinctive fossils – lay within the territory of the Ordovices; Here, then, have we the hint for the appropriate title for the central system of the Lower Palaeozoics. It should be called the Ordovician System, after this old British tribe."
Рим империясынан кейінгі Британия
Динас Бран қаласында салынған ең алғашқы құрылым 8-ші ғасырда Элисед ап Гвилогқа тиесілі болған деп саналады. Британияның англосаксондық қонысы кезінде римдік-британдық билеуші болған Элиседтің есімі Элисег жотасында кездеседі және ол Поуис корольдігінің негізін қалаушылардың бірі деп есептеледі, алайда осы кезеңнен кез келген құрылыстың археологиялық дәлелі табылған жоқ. Бұл жерде қандай құрылым болса да, ол ағаштан жасалған бекініс болған, мүмкін сарай және басқа да ғимараттарды қоршап тұрған ағаш қоршаудан тұрған. Алғашқы жазбаларда осы қамалдың өртке түскені айтылады. Ағаш қамалдың қирауынан кейін, Мадог ап Груффид Маэлордың ұлы, Динас Бранның иегері Груффид II ап Мадог 1260 жылдар шамасында Динас Бранды таспен қайта салды. Ол кезде Грюффид II ап Мадог Уэльс принці Льюэллин ап Грюффудтың одақтасы болды, Поуис Льюэллиннің Гвиненд пен Англия арасындағы буферлік мемлекет ретінде қызмет етті. Динас Бран – Англияның араласуынан босатылған Уэльсті Льюэллин үшін қамтамасыз еткен Монтгомери шартына қол қойылғаннан кейін салынған бірнеше қамалдың бірі еді. Ньютаун қаласының жанындағы Долфорвин қамалы, Льюэллиннің бұйрығымен сол шамада салынған, Динас Бранмен кейбір ортақ белгілері бар және оны бір шебер салған болуы мүмкін.
The earliest structure that might have been built at Dinas Brân is believed to have belonged to Elisedd ap Gwylog during the 8th century. Elisedd, who was a Romano British ruler during the Anglo Saxon settlement of Britain is named on the Pillar of Eliseg and is considered one of the founders of the Kingdom of Powys, however, no archaeological evidence for any structure from this period has been found. Whatever structure existed at this site, it would have been a wooden fortification probably consisting of a wooden palisade surrounding a hall and other buildings. Early records attest to this early castle being destroyed by fire. Following the destruction of the wooden castle, Gruffydd II ap Madog, Lord of Dinas Bran, the son of Madog ap Gruffydd Maelor, rebuilt Dinas Brân in stone sometime in the 1260s. At the time Gruffydd II ap Madog was an ally of Prince Llywelyn ap Gruffudd Prince of Wales, with Powys acting as a buffer state between Llywelyn's heartland of Gwynedd and England. Dinas Brân was one of several castles being built following the signing of the Treaty of Montgomery which had secured Wales for Llywelyn, free from English interference. The castle at Dolforwyn Castle near Newtown, which was ordered to be built by Llywelyn around the same time, has some similarities to Dinas Brân and may have been the work of the same master mason.
Орналасу
Динас Бранның тікбұрышты тас қорғаныс қабырғалары бар, олардың ұзын жақтары шығыс-батыс бағытында орналасқан. Солтүстік қабырға бірнеше жүз футқа тік түсетін табиғи беткеймен қорғалған. Оңтүстік және шығыс жақтағы көлбеу беткейлердегі қабырғалар қосымша 20 фут (6 метр) тереңдіктегі тас қазылған арық және қарсы қармақпен нығайтылған. Оңтүстік-шығыс бұрышында, арықтың ең терең жерінде, Ди өзенінен қамалға салыстырмалы түрде оңай жол ашатын қалқа тұрды. Екі қабатты құрылым қамалдың ең мықты бөлігі болар еді, оның тар өткел арқылы қорғалған өзіндік кіреберісі болды. Қалқаға іргелес, солтүстік-шығыс бұрышында қақпа ғимараты орналасқан, оған бастапқыда арықты көлденең кесетін ағаш көпір арқылы кірген. Алайда, көпірдің және оның тіреу құрылысының қалдықтарына жақыннан дәлел жоқ, сондықтан нақты құрылымы белгісіз болып қала береді. Көпірге қақпадан қарауға болатындықтан, мұнда орналасқан садақшылар кіреберісті күзеткен. Қақпа ғимаратының екі жағында қамал ауласына кіретін әсем жабық жолдың екі мұнарасы орналасқан. Үлкен зал қамалдың оңтүстік жағында орналасқан, онда оның көзге көрінетін қалдықтары әлі де сақталған. Бұл қонақтарды қабылдау және тамақтану үшін пайдаланылатын кең бөлме болды. Оның кеңейтілген терезелері әлі де оңтүстікке қарай аңғарға қарап тұр, ал бөлменің батыс жағынан аркалы қақпа іргелес апсидалық (D пішіндес) мұнараның жертөлесіндегі асханаға дейін жетеді. Бұл мұнара Уэльс мұнарасы деп аталады, ол сол кезеңдегі Уэльс қамалдарының типикалық ерекшелігі. Ол қамал қабырғасынан шығып, қорғаныс арығына қарап тұрып, садақшыларға оңтүстік қабырғаға жақындауға тырысқан шабуылшыларды анық көруге мүмкіндік берді. Мұнарада үш қабат болған болуы мүмкін, жоғарғы қабаттарында тұрғын үйлер орналасқан. Оңтүстік-батыс бұрышында Постерн қақпасы болды. Бұл қамалдан қосымша шығу жолы болды, ол қоршау кезінде гарнизонға қоршаушыларға шабуыл жасауға мүмкіндік берді. Қақпаның фрагменттері және есік құлпының саңылауы сақталған.
Dinas Brân has rectangular stone defensive walls with the longer sides running in an east west direction. The northern wall is defended with the steep natural slope that falls sharply downwards for several hundred feet. The walls on the gentler slopes on the southern and eastern sides are strengthened with an additional 20 feet (6 m) deep rock cut ditch and counterscarp bank. At the south eastern corner where the ditch is at its deepest stood the keep, which looks out onto a relatively easy approach to the castle from the River Dee. The two storey structure00 would have been the strongest part of the castle, with its own defended approach through a narrow passage. Adjacent to the keep at the north eastern corner is a gatehouse, which was originally approached by a wooden bridge spanning the ditch. There is however almost no evidence remaining of the bridge and its supporting structure so that the exact configuration remains unclear. The bridge was also overlooked by the keep which allowed archers stationed there to guard the entrance. The Gatehouse had two towers either side of a decorated covered passageway into the castle courtyard. The Great Hall is sited on the castle's southern side, where some of the more visible remains still stand. This was a large room used for dining and receiving visitors. Its much enlarged windows still look south across the valley and an arched gateway leads from the west end of the room to what was once the Kitchens in the basement of the adjacent apsidal (D shaped) tower. This tower, called the Welsh Tower, is a typical feature of Welsh castles of the period. It would have protruded from the castle wall into the defensive ditch and provided archers with a clear view of any attackers attempting to approach the southern wall. The tower had perhaps three storeys with living quarters on the upper floors. In the south western corner was a Postern gate. This was an additional exit from the castle, designed to be used in times of siege to allow the garrison to 'sally' out and attack their besiegers. Fragments of the arch remain as well as the slot for the door's drawbar.
Аңыздар мен әдебиет
Динас Бран туралы тарихи мәліметтер аз болғанымен, ежелгі орынмен байланысты көптеген мифтер мен аңыздар бар. Уэльстің танымал "Myfanwy" әнін Джозеф Пэрри жазған және ол алғаш рет 1875 жылы жарияланған. Пэрри музыканы Ричард Дэвис ("Mynyddog"; 1833–77) жазған сөздеріне сазды еткен. Әннің мәтіні, мүмкін, он төртінші ғасырдағы Кастелл Динас Бранның Мифанви Фыхан мен ақын Хьюэл аб Энионның махаббат оқиғасынан шабыттанған. Бұл оқиға Джон Сейриог Хьюздің "Myfanwy Fychan" (1858) және Фелисия Хеманстың "Howel's Song" поэмасының тақырыбы болды. Джон Пэрри оған "Уэльс әуендері" (1822) атты шығармасында музыка қосты. Қаланың әдебиетте алғашқы пайда болуы 13-шы ғасырдағы "Fouke le Fitz Waryn, немесе Фулк Фицвариннің романсы" атты романс болып табылады. Бұл әңгімеде "Chastiel Bran" деп аталатын қала Нормандердің жаулап алуының алғашқы жылдары қираған күйде сипатталған. Әңгімеде өркіш норман рыцары Пэйн Певерилдің, ешкімнің зұлым рухтардан қорқып, қаланың қираған жерінде түнде қалуға батылы жетпегенін естігені айтылады. Пэйн мен 15 "рыцарлық ізбасары" түнді өткізуге бейімділік танытады. Содан кейін дауыл тұрып, зұлым, соққымен қаруланған, Гогмагог есімді алып пайда болады. Пэйн өзінің қорғаны мен крестің көмегімен алыптың шабуылына қарсы тұрып, содан кейін қылышымен Гогмагогты жаралайды. Алып өліміне жеткенде, ол король Бранның ерлігі туралы айтады. Король Бран Гогмагогқа қарсы күрессе де, король қашуға мәжбүр болды. Осыдан кейін алып көп жылдар бойы айналағы жерді қорқытып келді. Алып сондай-ақ Динас Бранға жерленген құдайлардың үлкен қазынасы туралы айтады, оның ішінде аққулар, тауыстар, жылқылар және үлкен алтын бұқа бар, бірақ ол оның орнын ашпай қайтыс болады.
Whilst the historical record for Dinas Brân is sparse, there are many myths and legends associated with the ancient site. The popular Welsh song 'Myfanwy' was composed by Joseph Parry and first published in 1875. Parry wrote the music to lyrics written by Richard Davies ('Mynyddog'; 1833–77). The lyrics were probably inspired by the fourteenth century love story of Myfanwy Fychan of Castell Dinas Brân, and the poet Hywel ab Einion. That story was also the subject of the popular poem, 'Myfanwy Fychan' (1858), by John Ceiriog Hughes (1832–87) and of Felicia Hemans's poem 'Howel's Song', set to music by John Parry in his 'Welsh Melodies' (1822). The castle's first literary appearance is in a 13th century romance entitled Fouke le Fitz Waryn, or The Romance of Fulk Fitzwarine. In this tale the castle, named "Chastiel Bran," is referred to as a ruin during the early years of the Norman Conquest. The tale continues to tell of an arrogant Norman knight, Payn Peveril, who hears that no one has had courage enough to stay overnight inside the castle ruins, for fear of evil spirits. Payn and 15 'knightly followers' determine to stay the night. A storm blows up and an evil, mace wielding giant called Gogmagog, appears. Payn defends his men against the attacks of the giant with his shield and cross, then stabs Gogmagog with his sword. As the giant is dying he tells of the earlier bravery of King Brân who had built the castle to try to defeat the giant. Despite King Brân's attempts against Gogmagog the King had been forced to flee and since then the giant had terrorised all the land around for many years. The giant also tells of a great treasury of idols buried at Dinas Brân which includes swans, peacocks, horses and a huge golden ox but dies without revealing its location.
Сақтау
Қамал - Дэнбигшир округінің меншігіндегі және Cadw көмегімен күтіліп келінетін ескерткіш. Ол жыл бойы саяхатшыларға ашық. Қамалға дейінгі тік және қиын жолдардың болуына байланысты, ресми ұсыным бойынша берік жүргізуге арналған аяқ киім және жылы, су өткізбейтін киім кию қажет.
The castle is a scheduled ancient monument owned and maintained by Denbighshire council with the assistance of Cadw. It is open all year round for visitors. Due to the exposed steep routes up to the castle, official advice suggests stout walking shoes and warm, waterproof clothing.
Геология
Динас Бран салынған айқын төбе 321.4 м / 1054 фут биіктікке жетеді және Динас Бран геологиялық формациясының (бұрынғы Динас Бран тобы немесе Динас Бран қабаттары) жұқа қабатталған, жарылмаған, кеш силур дәуірінің терең сулы теңізінің сазды балшық тастарынан тұрады. 225 м-ге дейін қалыңдығы бар Динас Бран формациясы Людфорд сатысының соңына дейін, Людлоу эпохасының екі хроностратиграфиялық бөлімшесінің жоғарғы бөлігіне (427.4 ± 0.5 миллион жыл бұрынғыдан 423.0 ± 2.3 миллион жыл бұрынғыға дейін) дейін жас жағынан өзгереді деп есептеледі. Географиялық тұрғыдан алғанда, балшық тастар мен құмды балшық тастар Динас Бран төңірегіндегі негізгі жерлерден бастап Понтсисилте акведугіне дейін, шығысқа қарай шамамен 6.6 км (4.1 миль) қашықтыққа созылады. Бұл формация Лланголен синклинінің ядросын құрайды және базалық қосылысы көрінбесе де, Вивод тобын (немесе Monograptus leintwardinensis қабаттары) жабады. Динас Бран формациясының жоғарғы қосылысы да ашық емес, бірақ Эглвисег тіктеуінің түбіндегі (Лланголен панорамалық серуені) Верн жолының Т-түйісіне қарама-қарсы, брахиопод Dayia navicula (J. de C. Sowerby, 1839) қалдықтары көп болатын қара зәйтүн түсті саз тастың өте кішкентай шөгіндісі бар. Бұл шөгінді Clwyd әктас тобының (363 және 325 миллион жыл бұрын салынған) қазбалы төменгі карбон әктасымен жабылады, ол әсерлі тіктеуді құрайды, бірақ нақты қосылыс тағы да қиыршық тас, реголит және жалпы бұталардың (Ulex europaeus) үйлесімімен жасырылған. Силур дәуірінің қазбалары сонымен қатар солтүстік беткейдегі қамалдың астындағы қираған тастар мен үйінділерде, сондай-ақ руинаны ішінара қоршап тұрған терең тас қазылған орларда байқалады, бұл қорғаныс және Динас Бранды салу үшін тас қазудың екі мақсатына қызмет еткен. Тік қабықты наутилоидтар (Моллюска класы Cephalopoda), әртүрлі брахиопод түрлері және сирек кездесетін трилобиттердің қалдықтары да табылған.
The conspicuous hill upon which Dinas Brân was built reaches an elevation of 321.4m / 1054 ft Amsl and is composed of thinly bedded, uncleaved, late Silurian deep water marine silty mudstones of the Dinas Brân Geological Formation (formerly the Dinas Brân Group or Dinas Brân Beds). At up to 225m in thickness, the Dinas Brân Formation is thought to range upwards in age into the late Ludfordian Stage, the upper of two chronostratigraphic subdivisions within the Ludlow epoch (427.4 ± 0.5 million years to 423.0 ± 2.3 million years ago in duration). Geographically, the mudstones and siltstones extend from the type exposures around Dinas Brân to the Pontcysyllte Aqueduct about 4.1 miles (6.6 km) to the east. The formation occupies the core of the Llangollen syncline and, although the basal junction is not seen, it overlies the Vivod Group (or Monograptus leintwardinensis Beds) of Wills and Smith (1922) which also consist of thinly bedded flaggy mudstones. Upper junction of the Dinas Brân Formation is likewise not exposed, but opposite the (Llangollen Panorama Walk) Wern road T junction at the base of the Eglwyseg Escarpment is a very small outcrop of dark olive grey mudstone with abundant remains of the brachiopod Dayia navicula (J. de C. Sowerby, 1839). This exposure is unconformably overlain by fossiliferous Lower Carboniferous Limestone of the Clwyd Limestone Group (deposited between 363 and 325 million years ago) that forms the impressive escarpment, but once again the actual junction is obscured by a combination of scree, regolith and common gorse (Ulex europaeus). Silurian fossils can also be observed in scree and rubble below the castle on the steep northern slope and in the deep rock cut ditches partially surrounding the ruin, which served the dual purpose of both defense and quarrying stone to build Dinas Brân. Orthocone straight shelled Nautiloids (Molluscan Class Cephalopoda), various brachiopod species and rare Trilobite remains may also be found.