Британдық "Джип" – Austin Champ тарихы — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Британдық джип сияқты көлік

Austin Champ – 1950 жылдары Austin Motor Company компаниясы жасаған әскери және азаматтық джип сияқты көлік. Әскери үлгісі ресми түрде "Трак, 1/4 тонна, CT, 4×4, жүк және FFW, Austin Mk.1" деп аталды, бірақ азаматтық "Чемп" атауы оған барлығы да, ресми түрде болмаса да, қолданды. Өндірілген Champ көліктерінің көп бөлігі Ұлыбритания армиясына жіберілді.

Тарих

1940-жылдардың соңында британдық армия жеңіл жүк көлігінің техникалық талаптарын бекітті, ол Willys MB "Jeep" үлгісімен шабыттандырылған, бірақ Британ армиясының барлық операциялық аймақтарында қолданылуға қабілетті болуы керек еді. Британдық өндірістегі көлік құралын жасау американдық көліктерге тәуелділікті және осыған байланысты шетелдік шығындарды азайту үшін маңызды деп есептелді. 1947 жылы "Автомобиль 4×4 5 cwt FV1800 сериясын" жобалау жұмысы басталды, ал Nuffield Organization "Nuffield Gutty" деп аталған үш прототиптік үлгіні жасады. Сынақтар жүргізу кезінде айтарлықтай кемшіліктер анықталды, содан кейін дизайнды Үкіметтік Жауынгерлік Көліктерді Зерттеу және Дамыту Орталығының (FVRDE) командасы Чарльз Уильям "Рекс" Сеуэллдің басшылығымен жақсартты. Көліктің серіппе жүйесін Алек Иссигонис жобалады, ол кейіннен Morris Minor және Mini көліктерін жобалады. Wolseley Motors Limited компаниясы "Wolseley Mudlark" деген атпен жақсартылған көліктің шамамен 30 прототипін жасады, ал одан әрі жетілдіруден кейін дизайн FV1801 ретінде бекітілді. Austin Motor Company 15 000 көлік құралын өндіруге келісімшарт алды, ал Кофтон Хакеттегі бұрынғы әуе кемелері зауыты, Остин Лонгбридж зауытының (Бирмингем) шетінде, жұмысты жүзеге асыруға дайындалды. Бірінші өндіріс көлігі 1951 жылдың 1 қыркүйегінде аяқталды. Ресми атауы: "Жүк көлігі, 1/4 тонна, 4×4, CT, Austin Mk.1" (CT – CombaT сөзінің қысқартылған түрі, функциялық белгілеме және FVRDE жобалаған көліктер отбасының жоспарланған атауы). Rolls Royce B40 үлгісіндегі 2838 см³ көлемді төрт цилиндрлі қозғалтқыш орнатылды, ол стандартталған B сериялы қозғалтқыштардың ең кішісі болды. Бұл әскери үлгіні Austin WN1 деп атады. Келісімшарттың шамамен жартысы жүк тасымалдауға арналған негізгі көліктерден тұруы керек еді, ал қалған бөлігі радио жабдықтарын қуаттандыру үшін жоғары қуатты генераторлармен және қосымша аккумуляторлармен жабдықталуы керек еді. Бұлар "Радио жабдығына дайын" (FFW) көліктері деп аталды. Rolls Royce Ltd алғашқы өндіріс көліктеріне қозғалтқыштарды жасады, бірақ кейінгілері Austin лицензиясымен жасалған дерлік бірдей қозғалтқышпен жабдықталды. Келісімшарттан коммерциялық пайда табу үшін Austin компаниясына дизайнды жеңілдетілген азаматтық нұсқада пайдалануға рұқсат берілді, ол Austin Champ деп сатылатын еді. Бұл нұсқа WN3 үлгісі болып, көбінесе B40-қа қарағанда арзан нұсқа ретінде модификацияланған Austin A90 Atlantic 4 цилиндрлі қозғалтқышымен жабдықталған, бірақ көлік аз тұтынушыларды тартты және барлығы 500-ге жуық көлік жасалды, олардың көп бөлігі экспортталды. Әскери қызметте көліктерге FV1801A ресми атағы берілді және олар әдетте "Жүк көлігі, 1/4 тонна, Austin" деп аталды. Бірнеше көлік далалық жедел жәрдем ретінде пайдалану үшін қосымша жабдықтармен жабдықталды, телефон желісін төсеуге арналған көліктер немесе броньмен және .303 Vickers орташа пулеметімен немесе .303 Bren жеңіл пулеметімен (желдік әйнектің алдында орнатылған) жабдықталды, бірақ көпшілігі жүк/жолаушы тасымалдауға немесе радио жабдықтарымен жабдықталды. Бір .30 калибрлі Браунинг пулеметімен жабдықталған нұсқасы 1967 жылға дейін шектеулі түрде қолданылды. Champ қызметке енген кезде, ол өте жақсы өтімділікке ие болғанымен, тым қымбат (£1200, 1951 жылғы бағамен), тым күрделі және оны жобалаған тар мақсаттағы жауынгерлік рөлден тыс қолдану шектеулі болды. Осылайша, Austin компаниясымен жасалған келісімшарт өзгертілді және ақырында бастапқыда келісімшартта көрсетілген 15 000-нан 4 000-қа жуық көлік өндірісі тоқтатылды. Land Rover, ол Champ-тен бұрын (1949 жылға дейін) әскери қызметке кірген, бағасы екі есе арзан, күтіп ұстау оңай және Champ-тің 80% тапсырмаларын орындай алатын еді. Ақырында ол Champ-ті барлық рөлдерде алмастырды. Champ Британ армиясымен Ұлыбританияда, Африкада, Германияда, Кипрде, Ливияда және Суэц жорығында қызмет етті, ал алғашқы көліктер Корей соғысының соңында әскерлік сынақтарға жіберілді. Champ-тің құны Land Rover-ден әлдеқайда қымбат болды және әскерлер арасында ешқашан танымал болған жоқ, мүмкін, Land Rover жабық кабинасымен ауа райынан жақсы қорғаныс және пайдалануда үлкен икемділік ұсынғандықтан. Соғыстан кейінгі армияның көлемі азайғандықтан, көптеген Champ көліктері сақтауға жіберілді, ал Тұрақты армияда жұмыс істейтіндердің көпшілігі аумақтық армияға қайта орналасудан бұрын қысқа қызмет етті. 1960 жылдардың ортасында осы үлгідегі көліктерді толықтай қызметтен шығару туралы шешім қабылданды, барлық әскери Champ көліктері 1968 жылға дейін сатылды, бірақ 1973 жылға дейін үкіметтік аукционда сатылған бір мысал бар. Бұл жаппай сату оларды сатып алуды арзан етті (£150, 1966 жылы шамамен), ал 1960 жылдардағы отын бағасының төмендігіне байланысты көптеген көліктер "қызықты" көлік ретінде сатып алынды және күрделі дизайнына қарамастан, оларға тиісті күтім жасалмады. Champ көлігін тағы бір күш – Корольдік теңіз жаяу әскерлері 30 данасын, ал Австралия армиясы 400 жаңа және шамамен осы сандағы бұрынғы Британ армиясынан алынған көліктерді пайдаланды. 1960 жылдардың ортасында Конгодағы жалдамалы әскер тобы бірнеше мысалдарды қолданды.

A British Army specification for a light truck was issued in the late 1940s, inspired by the Willys MB "Jeep" but able to perform in all theatres of operation of the British Army. It was considered important that a British made vehicle was produced in order to reduce the reliance on American vehicles and the foreign expenditure that entailed. A project to design a "Car 4×4 5 cwt FV1800 Series" was launched in 1947, and the Nuffield Organization built three prototype designs known as the "Nuffield Gutty". Testing revealed serious shortcomings and the design was improved by a team at the government Fighting Vehicles Research and Development Establishment (FVRDE) under the leadership of Charles William "Rex" Sewell. The suspension system was designed by Alec Issigonis, who went on to design the Morris Minor and the Mini. About 30 prototypes of the improved vehicle were built by Wolseley Motors Limited under the name "Wolseley Mudlark", and after further refinement the design was formalised as FV1801(a). The Austin Motor Company was awarded the contract to produce 15,000 vehicles and a former aircraft factory at Cofton Hackett, on the edge of Austin's Longbridge plant in Birmingham, was fitted out for the work. The first production vehicle was completed on 1 September 1951. The formal title: "Truck, 1/4 Ton, 4×4, CT, Austin Mk.1" was assigned (CT being a contraction of CombaT, both a designation of function and also the title of a planned family of vehicles designed by FVRDE). The Rolls Royce designed B40 four cylinder engine of 2838 cc was fitted, the smallest of the standardised B Range engines. This military version was designated model WN1 by Austin. Approximately half of the contract were to be basic vehicles known as Cargo trucks and the remainder were to be fitted with high output generators and additional batteries in order to power radio equipment. These were known as "Fitted For Wireless" (FFW) vehicles. Rolls Royce Ltd built engines for the early production vehicles, but later ones were fitted with a virtually identical engine built under licence by Austin itself. In order to obtain some commercial benefit from the contract, Austin was given permission to use the design for a simplified civilian version to be sold as the Austin Champ. This version, designated model WN3, was mostly fitted with a modified Austin A90 Atlantic 4 cylinder engine as a cheaper option than the more complex B40 but the vehicle attracted few customers and only about 500 were built, the great majority of these being exported. In military service, the vehicles were given the official designation FV1801A and were generally referred to as "Trucks, 1/4 ton, Austin". A few were fitted with additional equipment for use as field ambulances, telephone line laying vehicles or equipped with armour and a .303 in Vickers medium machine gun or .303 Bren light machine gun utilising the built in pintle mount forward of the windscreen, but the majority served as cargo/personnel carriers or were fitted with radios. A version armed with a single, dashboard mounted .30 in Browning machine gun was in limited use as late as 1967. As the Champ entered service it became apparent that although it had an outstanding cross country performance, it was too expensive (£1200 at 1951 prices), too complex and had limited use outside of the narrow field combat role for which it had been designed. Consequently, the contract with Austin was amended and finally prematurely terminated some 4,000 vehicles short of the 15,000 originally contracted. The Land Rover, which had entered army service before the Champ (as early as 1949), was half the price, simpler to maintain and could do 80% of the tasks the Champ could do. Ultimately it replaced the Champ in all roles. The Champ served with the British Army in the UK, Africa, Germany, Cyprus, Libya and the Suez Campaign, and early vehicles were sent for troop trials at the end of the Korean War. The Champ cost far more than the Land Rover, and was never as popular with troops, probably because the Land Rover with its enclosed cab offered better protection from the elements and greater flexibility in use. With the reduction in size of the post war army, many Champs were consigned to bulk vehicle storage and those employed in the Regular Army had relatively short careers before being redeployed to the Territorial Army. In the mid 1960s a decision was taken to withdraw the type from service completely, with all military Champs being sold off by 1968 although there is a record of one being sold by government auction as late as 1973. These mass sales made them cheap to buy (£150 being typical in 1966) and with fuel at low 1960s prices, many were bought as "fun" vehicles and used with little regard to the routine maintenance that the complex design required. The only other forces to use the Champ were the Royal Marines who had 30 and the Australian Army who bought 400 new and about the same number of ex British Army ones. One or two examples were also used by a mercenary unit in the Congo in the mid 1960s.

Дизайн

Қозғалтқыш Rolls Royce компаниясы жасаған 2838 см³ көлемді (пистон × соққы) төрт цилиндрлі бензин қозғалтқышы болды және стандартталған B Range әскери қозғалтқыштарының ең кішісі еді. Бұл қозғалтқыштар 1936 жылы Дербиде жасалған дизайнның негізінде құрастырылды, ал тұжырымдамасы мен өлшемдері алғаш рет 1922 жылғы Rolls Royce 20 HP үшін әзірленген, бірақ соғыс қажеттіліктеріне байланысты Rolls Royce шасси бөлімінде, кейін Белпердегі Clan Foundry-де 1940 жылдардың соңына дейін дамытылмады. Қозғалтқыш абсолютті сенімділік принципімен жобаланған, отын экономиясы екінші деңгейде қарастырылды және British Standard Fine (BSF) бұранда стандарттары қолданылды. Бұл қозғалтқыштың ерекшелігі – қатайтылған болаттан жасалған клапан отырғыштары бар құйма алюминийден жасалған цилиндр басы болды. 1949 жылы бірыңғай бұранда стандарттары қабылданғаннан кейін қозғалтқыш қайта жобаланып, өндірісті жеңілдету үшін қарапайымдастырылды; осы нұсқада құйма темірден жасалған цилиндр басы қолданылды, оны "UNF" әріптерімен құйма немесе басылған түрінде оңай тануға болады. Rolls Royce келісімшарттың басында Крюде қозғалтқыштар өндірді, бірақ қажетті көлемде өндіріс қуаты болмады, сондықтан Austin құрал-жабдықтарын алды және дерлік бірдей қозғалтқышты құрастыруға лицензия алды, ал Austin жасаған қозғалтқыштар салынған Champ көліктерінің басым көпшілігіне орнатылды. Екі өндірушіге цилиндр блоктарын Leyland Motors жеткізді. Жанама беріліс бар бес сатылы қоробка орнатылды, барлық сатыстарда синхронизаторлар болды. Механикалық байланысы бар дәстүрлі Borg & Beck тұтқасы қолданылды, ал беріліс қорабынан артқы дифференциалға және кері бағыттағы қоробкаға дейін қуат беріліп, бес кері бағытты қамтамасыз етті, содан кейін алдыңғы дифференциалға ұзын білік арқылы берілді, қажет болған жағдайда төрт дөңгелекті жетекке қосу үшін қарапайым иттік кезбен жабдықталды. Дәстүрлі жеке тасымалдау корпусы көліктің шассиінің крест тәрізді орналасуына байланысты мүмкін болмады, себебі кресттің қиылысы дәстүрлі сатылы шассиде орналасқан тасымалдау қорабының орнында болды. Bendix "Tracta" типіндегі тұрақты жылдамдықты буындар барлық дөңгелектерге орнатылды. Барлық беріліс жиынтықтары судың кіруіне қарсы герметикалық жабылды. Аспап жүйесі бойлық бұралу тақталарына негізделген және екі жақты тіректерді пайдалана отырып, барлық төрт дөңгелектің толық тәуелсіз аспасын қамтамасыз етті. Әрбір дөңгелек станциясы жоғары соққыны жұмсарту үшін резеңке конус және стақан жүйесімен жабдықталған, ал энергияны басқару екі бағытты телескопиялық гидравликалық амортизаторлармен жүзеге асырылды. Бұл жүйе жолсыз жерлерде өте жақсы өнімділік көрсетті. Алдыңғы және артқы осьтер жеңіл алмастыруға болатын тоқтайтын жиынтыққа біріктірілген. Тежегіш жүйесі Girling компаниясымен жабдықталған, барабандар мен күшті күшейткішсіз қарапайым бір желілік гидравликалық жүйе қолданылды. Қозғалтқыш, жанар май жүйесі және барлық электр жабдықтары су өткізбейтін етіп жасалған, көлік 6 фут (2 м) тереңдікке дайындықсыз жүзе алатын; әдетте оң қанатқа көлденең орнатылатын ауа тазартқышына бекітілген шноркель судан өту кезінде көтерілуі мүмкін. Мұндай мүмкіндікті сақтаудың қымбат екені және пайдасы шектеулі екені анықталды, сондықтан 1956 жылы CT көліктерінің саясаты тоқтатылды және CT отбасы жалпы қызмет (GS) статусына төмендетілді. Әскери Champ көліктеріне орнатылған электр жабдықтары 1948 жылы АҚШ және Канада армияларымен келісімге сәйкес 24 вольттық жүйе болды және көптеген британдық соғыстан кейінгі көліктерде қолданылатын стандартты әскери үлгідегі жабдықтарды қамтиды, оларды Lucas, CAV, Delco Remy және Simms ұсынды. Аспаптар сол кезеңдегі көптеген басқа әскери көліктерге ортақ жүйе болды және оны Лондонның Smiths Instruments компаниясы жеткізді. Корпусы – Pressed Steel Company компаниясы ұсынған дәнекерленген сығымдалған болат панельдерінен жасалған төрт орындық ашық ванна. Оның стилі соғыс кезеңіндегі Jeep макетіне ұқсас болды, бірақ Jeep-тен айырмашылығы, Champ корпусы көліктің кернеулерінің және шассидің иілуінің бір бөлігін қабылдауға арналған. ПВХ-мен қапталған матадан (Rexine саудалық атауы) жасалған қарапайым капот (жоғарғы жағы) және жаман ауа райында қолдануға болатын шарнирлі есіктері бар ауа райы экрандарының жиынтығы берілді. Ішкі жел әйнегі ауа алмасу үшін алға қарай ашылатын немесе бүкіл рама мен шыны жиынтығы капотқа (капотқа) бүгілуі мүмкін. Көрпе, пикакс және стандартты 20 литрлік канистраны (жанар май емес, су тасымалдауға арналған) тасымалдауға арналған әскери бұйымдар әдетте орнатылды. 20 галлондық (91 литрлік) жанар май бакі 300 шақырымдық жуық оперативтік қашықтықты қамтамасыз ететін көліктің артқы жағына орналастырылды. Көлікті мамандандырылған рөлдерге түрлендіруге арналған түрлі бұрандалы жиынтықтар жасалды, мысалы, тактикалық радио тасымалдаушы, телефон желісін төсеу, екі тасымалдағышы бар жедел жәрдем машинасы және қосымша бронь жиынтығы. Қызығы, бронь компоненттері Austin азаматтық бөлшектер каталогында, бірақ әскериде болмады. 1/4 тонналық көліктерге арналған стандартты радио жиынтығы, 50 дюймдік үстел, жылғыш тіреулер және тиісті жиындар 1956 жылы енгізілді. Бұл жиынтық орнатылғаннан кейін көлік радиоға орнатылған (FFR) деп қайта белгіленді, негізгі FFW нұсқасынан айырмашылығы. Land Rover стиліндегі артқы корпусы бар және артқы жағынан қол жеткізуге болатын бірнеше прототиптік көліктер негізгі дизайнның әмбебаптығын арттыру мақсатымен жасалды, бірақ олар өндіріске шығарылмады.

The engine was a four cylinder in line petrol unit of 2838 cc capacity ( pistons × stroke) designed by Rolls Royce and was the smallest of the standardised B Range military engines. These engines had their origin in a 1936 design produced at Derby, with the concept and dimensions first developed for the Rolls Royce 20 HP of 1922, but with the demands of the war, development was not proceeded with until the late 1940s by the Rolls Royce Chassis Division, then based at Clan Foundry in Belper. The engine was designed with absolute reliability as a prime criterion with fuel economy a secondary consideration, and using British Standard Fine (BSF) thread standards. A feature of this engine was the use of a cast aluminium cylinder head with screwed in hardened steel valve seats. With the adoption in 1949 of Unified thread standards, the engine was re designed and simplified to ease manufacture; a cast iron cylinder head was used in this version which can be most easily identified by the letters "UNF" cast or pressed into the rocker cover. Rolls Royce produced engines at Crewe early in the contract but did not have the capacity for volume production at the rate required, therefore Austin was lent tooling and licensed to build a virtually identical engine, and Austin made engines were fitted in the great majority of Champs built. Cylinder blocks for both manufacturers were supplied by Leyland Motors. The gearbox had five ratios with synchromesh on all gears. A conventional Borg & Beck clutch with mechanical linkage was used and drive from the gearbox was by shaft to the rear combined transfer box and differential assembly which incorporated reverse gear, thereby allowing five reverse gears also, and then by a long shaft to the front differential which incorporated a simple dog clutch to enable four wheel drive when required. A conventional separate transfer case was not possible due to the cruciform layout of the vehicle chassis which placed the junction of the cruciform where the transfer box would reside on a conventional ladder type chassis. Bendix "Tracta" type constant velocity joints were fitted at all wheel stations. All transmission assemblies were sealed against the entry of water. The suspension system was based on longitudinal torsion bars for primary springing and featured fully independent suspension at all four wheels using double wishbones. Each wheel station was also fitted with a rubber cone and cup system to buffer extreme upward suspension travel with energy control exercised by double acting telescopic hydraulic dampers. This system gave an exceptional cross country performance. Front and rear axles were constructed into a cradle sub assembly, which could be rapidly exchanged in the field. The braking system was supplied by Girling and employed drums and a simple single line hydraulic layout without power assistance. The engine, fuel system and all electrical items were waterproofed so the vehicle could wade to a depth of 6 feet (2 m) with minimal preparation; a snorkel attached to the air cleaner and normally carried horizontally on the right wing (US = fender) could be raised during wading operations. Maintaining this level of capability was found to be expensive and of limited value, and the policy of CT vehicles was abandoned in 1956 and the CT family were downgraded to General Service (GS) status. Electrical equipment fitted on military Champs was a 24 volt system in accordance with agreements reached in 1948 with the US and Canadian armies and comprised standardised military pattern equipment used on many British post war vehicles, supplied by Lucas, CAV, Delco Remy and Simms. Instrumentation was a system common to many other military vehicles of the period and supplied by Smiths Instruments of London. The body was a utilitarian open four seater tub of welded pressed steel panels, supplied by the Pressed Steel Company, and similar in style to the war time Jeep layout although unlike the Jeep, the Champ body is designed to carry part of the vehicle stresses and chassis flexing. A simple hood (top) made from PVC coated cloth (trade name Rexine) was provided and a set of weather screens with hinged doors on a simple frame were available for issue in intemperate climates. The inner windscreen opened forwards for ventilation or the whole frame and glass assembly could be folded down onto the bonnet (hood). Military items such as a shovel, pickaxe and a carrier for a standard 20 litre jerrycan (for the carriage of water not fuel) were normally fitted. A 20 gallon (91 litre) fuel tank was located at the rear of the vehicle, giving an operational range of approximately 300 miles. Various bolt on kits were produced to convert basic vehicles for specialist roles, for example tactical radio carrier, telephone line laying, field ambulance with two stretchers, and an appliqué armour kit. Strangely, the armour components were listed in the Austin civilian parts catalogue but not in the army one. A standard radio fitting kit for 1/4 ton vehicles comprising a 50 inch table running on sliding runners, battery mountings and appropriate fittings was introduced in 1956. When this kit was fitted, the vehicle was re designated as Fitted For Radio (FFR) to differentiate it from the basic FFW version. Some prototype vehicles with a Land Rover style rear body with tailgate rear access were constructed in an attempt to improve the versatility of the basic design but were not put into production.

Азаматтық нұсқасы

Азаматтық нарыққа арналған (WN3 моделі) Champs Rolls Royce қозғалтқышымен немесе, көбінесе, Austin компаниясының 2660 куб.см А90 қозғалтқышының өңделген нұсқасымен жабдылуы мүмкін. Әскери корпус жабдықтары, мысалы, мылтық ұстағыштары алынып тасталды, ал алдыңғы әйнек бекітілген конструкция болды. Lucas Industries компаниясының коммерциялық 12 вольт электр компоненттерімен жабдықталды және қуат алу мүмкіндігі, беру қорабынан басқарылатын, қарастырылды. Азаматтық нұсқасының шамамен 500 данасы жасалған деп есептеледі, оның ішінде кем дегенде бір сол жақтан басқарылатын нұсқасы бар. 1952 жылғы қарашада олардың бағасы 750 фунт стерлинг, ал 1954 жылғы қарашада 1000 фунт стерлинг болды. Көптеген машиналар Австралияға жіберілді, онда олардың кейбіреулері әлі де табылуда. Ұлыбританияда олардың екеуі сақталған. Champ-тің кейбір дизайндық ерекшеліктері Austin Gipsy-ге көшірілді, оның 1958 жылдан 1967 жылға дейін 21000 данасы жасалды. WN3 азаматтық машинасы Лондонның Fire Armour Ltd компаниясымен коммерциялық ғимараттарда және ірі көліктердің кіруі қиын болған жерлерде пайдалану үшін шағын өрт сөндіру машинасы ретінде бейімделді. Бұл нұсқа Firefly деп аталды және 60 галлондық су резервуары, сорғы және баспақыштармен жабдықталды. Олардың бірі бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Компания арнайы химиялық оқиғаларға және жеңіл құтқару операцияларына арналған нұсқаларды ұсынды.