Кіріспе

Стивен Фрирстің 1996 жылғы фильмі

Сюжет

Мэри Райли доктор Генри Джекилдің үйінде қызметші болып жұмыс істеуге келеді. Ол Джекилмен қарым-қатынас жасайды және ол оның иесі Пулдың үрейленуі үшін оның көмегін сұрайды. Джекилл Мэридің қолы мен мойнындағы шабыттан таңғалады, ол оған балалық шағында әкесінің оны тірі тышқандармен шкафқа кіргізген оқиғадан туындағанын түсіндіріп, оларды тексеруге рұқсат береді. Қызметкерлер дәрігердің өзін жұмыс істеуге әрдайым сағатта салатындығын байқай бастайды, оның ең бастысы үй шаруасын толықтай басқаратын Эдвард Хайд деген көмекшісін жалдағанын жариялады. Бір күні түнде, түстен оянған Мэри Хайдтың үйден шығып бара жатқанын көреді, соңынан еріп, оның Джекиллдің қолы қойылған чекпен жаппай ұрып-соққан жас қыздың отбасына ақы төлегенін көреді. Кейінірек Хайд Доктордың кітапханасында оған жақындап, оған қарапайым ұсыныс жасайды және оның әкесімен қарым-қатынасына келекелеп сілтеме жасайды. Мәриям оған қызығып, ренжіген. Джекиллдің хаттарын миссис Фарадейге жеткізу үшін келген Мэри, мадам, гейлер үйіндегі қанды тәртіпсіздікті мистер Хайдтың жасағанын біледі. Миссис Фарадей Джекиллдің үйіне келіп, онымен кездесуді талап етеді және үндемеу үшін одан да көп ақша талап етеді. Бақшаға су құйып жатқанда, Мэри зертханадағы жарықтың сөнгенін байқайды және зерттеп, театр үстелінде кішкентай қан тоғандарын табады. Ол Хайдтың миссис Фарадейдің бас жанын алып тастағанын байқамай кетеді. Мэри үйге оралып, анасының жерлеуін жоспарлайды. Ол Джекиллдің үйіне оралғанда, Хайд оны аллеядан ұстап алады және құшақтауға мәжбүрлейді; оны полиция қуып жүр. Ол оған оны қайта көрмейтінін айтады, содан кейін оны сүйіп, жоғалады. Ақырында полиция Мэриден Джекиллдің досы және Парламент мүшесі сэр Денверс Каревті өлтіру туралы сұрақтар қояды, ал ол сол күні Хайдты көргенін жоққа шығарады. Кейінірек Джекил Мэриге полицияға өтірік айтпауы керектігін ескертеді. Қалай болғанда да, Карудың көпшілік алдындағы өлтірілуін "жеңіл кебеттің астына алып тастау" мүмкін емес, сондықтан Хайд Лондоннан кетуі керек; Джекилл түсіндіреді, сондықтан ол Хайдқа мәңгілікке жоғалып кету туралы ант беруге және оған пара беруге мәжбүр болды. Бірнеше күннен кейін Мэри Хайдты дәрігердің төсегінде тапқанда таңғалады. Ол қоңырау шалуға тырысқанда, ол оны тоқтатып, депрессияны емдеу үшін Джекилл өзіне өзіне Хайдқа айналатын сарысуды енгізетінін түсіндіреді, кейін ол "антидот" енгізеді. Хайд қазір ол сарысудың көмегінсіз пайда болуы мүмкін екенін айтады және оны онымен жыныстық қатынасқа түсуге көндіруге тырысады. Мэри бұған сену қиын деп шошынып, оны қайтадан Джекиллге айналдырмас бұрын жібереді. Джекилл Пулді химияға арам дәрілерді талдау және қайта жасау үшін жібереді, бұл өмір мен өлім мәселесі екенін айтады. Кейін Джекилл Мэриден өз зертханасында бөлме дайындап беруін сұрайды, ол уақытының көп бөлігін осы бөлмеде өткізуді жоспарлайды. Пул дәрі-дәрмектің қанағаттанарлық үлгісін ала алмады. Мэри зертханаға барады, онда Джекилдің жылап жатқанын естиді, бірақ үнсіз кері шегінеді. Мэри түнде кетуге дайындалады, бірақ жолшыбай зертханаға баруға шешім қабылдайды. Ол жерде Хайд оған шабуыл жасап, оның мойнына пышақ ұстайды, бірақ оны өлтіруге мәжбүр бола алмайды. Содан кейін ол өзіне қарсы дәрі енгізеді, ал Мэри бір ер адамның екіншісіне айналуының қорқынышты көрінісіне куә болуға мәжбүр болады. Джекилл Хайдтың антидотпен улы затты араластырғанын айтады, содан кейін Мэридің қолында қайтыс болады. Таңертең, Джекилл өлі болса да, соңғы рет Хайдқа айналады, Мэри тұманға кіргенде.

Өндіріс

1989 жылы продюсерлер Джон Петерс пен Питер Губер Мэри Райли фильмінің құқықтарын сатып алып, оларды Роман Полански режиссер ретінде Warner Bros. компаниясына ұсынды. Бертон 1994 жылдың қаңтарында Эд Вудты түсіргеннен кейін, басты рөлде Уинона Райдермен түсірілімдерді бастауды жоспарлаған. Алайда, Бертон 1993 жылдың мамыр айында Эд Вудты қайтаруға мәжбүрлегені үшін Губерге ренжіп, жобадан бас тартты. Басты түсірілімдер 1994 жылдың көктемінде басталды деп хабарланды. Сценарий 25 рет қайта жазылып, Фриарс үш түрлі аяқталу нұсқасын түсірді. Фриарс түсініксіз аяқталуды қалаған, бірақ студия мен көрермендер бұл нұсқаға жағымсыз реакция білдірді, оны тым "мұңды" деп есептеді. 1996 жылдың көктемі мен жазында халықаралық нарықтарда көрсетілген фильм қосымша 6,6 миллион доллар ғана тапты. Фильмнің нашар коммерциялық нәтижесіне байланысты, өндіріске жақын аты-жөні аталмаған дереккөз TriStar компаниясының фильмді "тырысқан, тым қымбат, тым Голливудтық" етуге рұқсат бергенін айтты, және өндіріс ірі таланттарды тартқаннан кейін "қараңғы, кішкентай фильм қараңғы, үлкен фильмге айналып, шығындарын ақтау мүмкін болмайтын" деді. Фильм 2017 жылдың 3 қазанында Mill Creek Entertainment компаниясынан Blu-ray форматында шықты.

Сыни жауап

Мэри Райли Rotten Tomatoes сайтында 43 рецензияға негізделген 26% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 4,3/10. Сайттың сыншыларының консенсусы былай деді: "Мэри Райли жақсы көрінеді және кейбір сәттері бар, бірақ фильм жалпы алғанда жалықтырады". Metacritic-те фильм 22 сыншының рецензиялары бойынша 44 ұпай жинады, бұл "аралас немесе орташа пікірлерді" көрсетеді. Сыншылар фильмдегі күтпеген бұрылыстардың және басты кейіпкерлер арасындағы химияның жетіспейтінін айтты. Newsweek журналынан Дэвид Ансен былай деп жазды: "Ашық Фрейдтік (Мэридің ас үйге тығырықтап кіретін балықты әкелуі бекер емес), фильм Виктория дәуіріндегі сексуалдық жағының қараңғы жолдарын зерттеуге тырысады, Джекилл – Үстіңгі Мен, ал Хайд – Астыңғы Мен, ал Мэри олардың арасында қалып, өзінің алғашқы қорқынышымен бетпе-бет келеді. Бұл ақымақтық емес, бірақ ол естілгендей академиялық көрініс береді, нағыз қорқынышсыз және сексуалдық қуаттың ең аз іздерімен". Entertainment Weekly-ден Оуэн Глейберман: "Фрирс пен Хэмптон материалдың театрлық мәнін пайдаланудың орнына үш басты кейіпкерді өз құмарлықтарын ауызша түсіндірумен айналысатын қонақ бөлмесіндегі мүсіндерге дейін кемітеді". The New York Times газетінен Жанет Маслин: "Робертс әйгілі актриса болуға қабілетті және оған барлық мүмкіндіктер бар, бірақ Мэри Райли оған өте қарапайым рөл ұсынады. Одан ең көп талап етілетін нәрсе – броньді сақтау және 'зертхана' сөзін екінші буынға баса назар аударып айту". Фильмді мақтаған санаулы сыншылардың бірі – Роджер Эберт, ол фильмге төрт жұлдыздың үшеуін берді. Көптеген сыншылар Робертс пен Малковичті "дұрыс таңдалмаған" деп атады. The Stinkers Робертсті сондай-ақ Ең нашар актриса номинациясына ұсынды; ол Эдди, Богус және Теодор Рекс үшін үштен біріне тең бөліскен Упи Голдбергке есе жіберді. Фильм сонымен қатар 46-шы Берлин халықаралық кинофестиваліне қатысты.